بانکها هوای صادرات را داشته باشند
تین نیوز | توسعه صادرات غیرنفتی و رهایی از اقتصاد تکمحصولی که به عنوان یکی از اهداف مهم اقتصادی کشور در سالهای اخیر مطرح شده، با مشکلات و موانع متعددی مواجه بوده و سبب شده تحقق این هدف تا حدودی با کندی مواجه شود.
یکی از این موانع، حمایتهای نهچندان مناسب بانکها در این سالها بوده است. صادرات غیرنفتی در حالی پیشران خروج از رکود غیرتورمی از سوی دولت عنوان شده که بانکها هنوز بهدستورالعملهای قانونی در رابطه با حمایتهای لازم از این بخش که باید اجرا کنند، تن نمیدهند. تخصیصنیافتن منابع کافی و ارزان در حالی از موانع پیش روی این بخش مطرح میشود که بهتازگی نیز وزیر صنعت، معدن و تجارت بر همکاری بیشتر سیستم بانکی کشور با بخش صادرات در تامین نیازهای مالی تاکید و افزایش تسهیلات بانکها به بخش صادرات غیرنفتی را ضرورتی انکارناپذیر تلقی کرده
است.
این روزها بیشتر بانکها به سوی سود بیشتر و به عبارتی بنگاهداری سوق یافتهاند که دقیقا این امر سمی مهلک برای صادرات کشور محسوب میشود چراکه هر بخش از اقتصاد بدون نقدینگی نمیتواند روی پا بماند و صادرات هم جزو نیازمندترینهاست تا بتواند اقتصاد ایران را به جایگاه واقعی و بالایی برساند. اما اینکه حمایتهای مالی باید با چه سیاستی از سوی بانکیها دنبال شود، موضوعی است که کارشناسان این حوزه به آن پاسخ میدهند.
اولویتبندی پرداخت منابع براساس تولید صادراتمحور
محمدعلی دهقاندهنوی، عضو هیات علمی موسسه عالی بانکداری ایران در گفتوگو با صمت با بیان اینکه شرایط کنونی کشور ایجاب میکند که به دنبال راههایی باشیم که درنهایت به رشد اقتصادی در کشور کمک کند، توسعه صادرات غیرنفتی در کشور را یکی از این راهها عنوان کرد و گفت: اقتصاد کشور درحالحاضر درگیر رکود تورمی است که یکی از راههایی که میتواند در چنین شرایطی منجر به افزایش رشد اقتصادی در کشور شود تحریک بخش صادرات است.
وی با تاکید بر این موضوع، افزود: کشور درگیر رکود تورمی بوده و قیمت نفت در ماههای اخیر کاهش یافته که ممکن است این روند تا مدتها ادامه یابد و از سوی دیگر مذاکرات هستهای برای لغو تحریمها ادامهدار شود. دهقان دهنوی گفت: در چنین شرایطی، برای جبران این خلأها، نیازهای اقتصادی کشور ایجاب میکند که به سمتی حرکت کنیم که صادرات غیرنفتی را در کشور افزایش دهیم تا بتوانیم کاهش منابع ارزی را که در چنین شرایطی محتمل است جبران کنیم.
او حمایت از بخشهای تولیدی که درنهایت منجر به صادرات در کشور میشود را مورد تاکید قرار داد و گفت: یکی از ابزارهای حمایتی در این بین بانکها هستند که میتوانند با ارائه تسهیلات موردنیاز بخشهای صادراتمحور زمینه رشد و توسعه این بخش را فراهم کنند.
دهقاندهنوی، به توصیه وزیر صنعت، معدن و تجارت مبنی بر ضرورت افزایش تسهیلات بانکها به صادرات غیرنفتی اشاره کرد و گفت: این سیاستی که بر آن تاکید شده است، از سوی بانکها باید بهجد مورد پیگیری قرار گیرد و حمایت از تولیدات صادراتمحور و بخش صادرات غیرنفتی در اولویت و محوریت کاری بانکها باشد.
این کارشناس بانکی با تاکید بر این موضوع که به دلیل کمبود منابع بانکها، در این مقطع از زمان باید ارائه تسهیلات به بخشهای تولیدی با محوریت صادرات در اولویت پرداختیهای بانکها قرار گیرد، گفت: تولیداتی که میتواند به نوعی جایگزین واردات شود و یا واردات را در کشور کاهش دهد باید در اولویت بانکها در ارائه تسهیلات باشد که در چنین شرایطی میتوان هم صادرات را بیشتر کرد و هم تقاضا برای ارز را کاهش داد. به گفته او این اقدامات درنهایت باعث تعادلبخشی در بازار ارز و قیمتهای داخل میشود.
ضرورت حمایت از صادرات غیرنفتی به ۳دلیل
پرویز خسروشاهی، مدیر برنامهریزی بانک توسعه صادرات ایران هم در اینباره در گفتوگو با صمت به ۳ عامل مهم که توسعه صادرات غیرنفتی را در کشور ضروری میکند اشاره کرد و گفت: یکی از مواردی که حمایت از صادرات غیرنفتی و رشد آن را در شرایط فعلی بااهمیت میکند، تحقق سیاستهای اقتصاد مقاومتی بهعنوان یکی از اهداف توسعهای کشور است که یکی از محورهای مهم آن توسعه صادرات غیرنفتی و کاهش تکیه بر درآمدهای نفتی است.
وی خروج تدریجی ساختار نفتی به ساختار غیرنفتی را مورد تاکید قرار داد و در ادامه به تحقق سیاست دولت در خروج اقتصاد از رکود اشاره کرد و گفت: یکی از اهداف مهمی که دولت در شرایط کنونی آن را دنبال میکند، خروج اقتصاد از رکود است که در بستهای که به همین عنوان تدوین کرده، ۴ بخش اصلی، یعنی صنعت و معدن، پتروشیمی، مسکن و صادرات غیرنفتی را از ارکان مهم در خروج اقتصاد از رکود عنوان کرده و حمایت از این بخشها را در اولویت قرار داده است تا بلکه توسعه این بخشها زمینه رونق اقتصاد کشور را فراهم کند.
خسروشاهی، به حمایت از بخش تولید و صنعت و پیرو آن به کمک به صادرات غیرنفتی بهعنوان یکی از بخشهای پیشران در این زمینه اشاره کرد و یادآور شد: حمایت از تولید و صنعت میتواند زمینه توسعه صادرات غیرنفتی را در کشور بهدنبال داشته باشد و لازم است بانکها در حمایت از این بخش گام بردارند.
این کارشناس بانکی، دلیل سوم را کاهش قیمت نفت در ماههای اخیر عنوان کرد و گفت: از آنجا که درحالحاضر اقتصاد ما به درآمدهای نفتی تکیه دارد، بنابراین کاهش قیمت نفت میتواند تاثیر منفی بر فعالیتهای اقتصادی داشته باشد که همین امر ضرورت تغییر ساختار به سمت تولید صادراتمحور را بااهمیت میکند.
او باتوجه به این عوامل که رشد صادرات غیرنفتی را ضروری میکند، یکی از عناصری که در این شرایط باعث رونق و رشد این بخش میشود را حمایتهای بانکی دانست و گفت: در این بین نقش بانکها بهویژه، بانکهای توسعهای که وظیفهشان حمایت از تولید و صادرات کشور است بسیار مهم جلوه میکند، اما مشکلی که در این زمینه وجود دارد، مشکل کمبود منابعی است که بانکها با آن مواجه هستند.
مدیر برنامهریزی بانک توسعه صادرات ایران با تاکید بر اینکه تامین منابع بانکهای توسعهای نمیتواند از طریق جذب سپردهها محقق شود گفت: در این زمینه تقویت توان مالی این نوع بانکها از راهها و شیوههای دیگر که ارزان هم باشد بسیار حایز اهمیت است. بانکها درصورتی که با هزینه کمتری اقدام به جذب منابع کنند از سوی دیگر میتوانند تسهیلات ارزان تری به این بخشها ارائه دهند که این امر توجیه اقتصادی را برای فعالان این بخش فراهم خواهد کرد.
وی کمبودن منابع بانک توسعه صادرات برای حمایت از بخشهای توسعهای را بهعنوان یک چالش مهم در این زمینه دانست و گفت: به منظور افزایش منابع این بانک، مقرر شده است که سرمایه این بانک افزایش یابد و از سوی دیگر صندوق توسعه ملی اقدام به سپردهگذاری در بانک توسعه صادرات کند که اگر این اقدامات محقق شود میتواند گامی اثرگذار در جهت حمایت از بخش صادرات غیرنفتی در کشور باشد.
او این اقدامات را گامی در جهت خروج اقتصاد از رکود و تحقق اقتصاد مقاومتی در کشور دانست و گفت: در چنین شرایطی اگر بخشهای اثرگذار در تحقق این اهداف، اولویتبندی شوند و مورد حمایت بانکها قرار گیرند این امر میتواند تحول بزرگی در افزایش صادرات غیرنفتی در کشور باشد.
خسروشاهی البته تاکید کرد که بانکها بهدلیل محدودیت منابع، در کنار اولویتگذاریهایشان، اقدام به تامین مالی ظرفیتهای موجود بهجای ایجاد ظرفیتهای جدید کنند تا در این زمینه اقتصاد هم رونق بگیرد.