قانونمدارها هزینه رانندگان پرخطر را میپردازند!
تین نیوز | نحوه نرخگذاری بیمه اتومبیل در ایران که عمدتاً با در نظر گرفتن ویژگیهای خودرو و کاربری آن صورت میگیرد و ویژگیهای راننده را در نظر نمیگیرد، موجب شده تا بسیاری از افراد که کمتر از خودروی شخصی استفاده میکنند یا با رعایت احتیاط در رانندگی، ریسک بسیار پایینی دارند، هزینههای ناشی از رانندگی غیرمحتاطانه و عدم رعایت قوانین توسط رانندگان پرریسک را بپردازند.
در حالی مرگ و میرهای ناشی از حوادث رانندگی در جهان جزو مهمترین دغدغههای سیاستگذاران قرار دارد و اقدامات کاهشدهنده این مرگ و میرها رو به گسترش است كه ایران با وجود وضع قوانین و مقررات مختلف برای بهبود وضعیت رانندگی، همچنان در صدر کشورهای پرتصادف با سرانه بالای کشته و مصدوم قرار دارد.
استاندارد نبودن راهها، عیوب وسایل نقلیه، نادیده گرفتن مقررات و به ویژه خطاهای انسانی در رانندگی، نقش قابل توجهی در افزایش آمار تصادفات دارند. تجارب جهانی نشان میدهد كه صنعت بیمه با دریافت حق بیمه متناسب با ریسک رانندگان میتواند نقش مهمی در اجرای مقررات راهنمایی و رانندگی و جلوگیری از بروز تخلفات و در نتیجه کاهش تصادفات رانندگی داشته باشد؛ نقشی که به نظر میرسد در ایران به اندازه کافی به آن توجه نشده است.
در یک پژوهش انجام شده از سوی پژوهشکده بیمه با نگاهی به تجارب جهانی و مبانی نظری، عوامل و مؤلفههای مؤثر در نرخگذاری بیمههای اتومبیل را در سه گروه مهم ویژگیهای فردی راننده، ویژگیهای خودرو و کاربری خودرو، شناسایی و طبقهبندی شده است.
در این پژوهش، از تجارب حدود 20 كشور جهان جهت بررسی عوامل مؤثر در تعیین حقبیمه اتومبیل استفاده شده است كه این عوامل به تفكیك ویژگیهای فردی راننده، ویژگیهای خودرو و کاربری خودرو در جدول آمده است:
|
ویژگیهای فردی راننده |
ویژگیهای خودرو |
کاربری خودرو |
|
جنسیت، سن، وضعیت تأهل، شغل، ملیت، داشتن بیمهنامه جامع، جرائم و تصادفات رانندگی، دورههای تكمیلی رانندگی، عضویت در كلوبهای رانندگی، وضعیت سلامت، تاریخ اخذ گواهینامه، برج فلكی تولد، وفاداری، رتبه اعتباری، سطح تحصیلات، درآمد ماهیانه، داشتن مسكن شخصی، داشتن بیمهنامههای دیگر، میزان استفاده از وسایل نقلیه عمومی، مشاغل دوم، رشته تحصیلی، نوع گواهینامه، رنگ پوست، سابقه تصادفات رانندگی منجر به مرگ یا جرح شدید |
نوع/ مدل خودرو، سال ساخت خودرو، دستاول یا دستدوم بودن خودرو، قیمت خودرو، ظرفیت و قدرت موتور، حداکثر سرعت، شتاب، نوع سوخت و قیمت آن، نسبت قدرت به وزن، وزن خودرو، رنگ خودرو، تجهیزات ایمنی خودرو، تغییرات ساختاری در خودرو، چپ یا راست بودن فرمان، ظرفیت خودرو، مصرف سوخت به ازای هر 100 كیلومتر، نوع تأمین مالی، مبدل كاتالیستی، كشور سازنده خودرو، ظرفیت بارگیری، طبقهبندی خودرو، تعداد سیلندر |
محل سکونت، نوع استفاده، مسافت طیشده در یک سال میزان مصرف سوخت طی سال، گروه استفادهكننده از خودرو و تعداد رانندهها و ویژگیهای آنها، محل پارك خودرو، منطقه استفاده، استفاده از خودروی دوم، محل كار |
مطالعه نحوه نرخگذاری در کشور حاكیست كه در ایران عمدتاً ویژگیهای خودرو و کاربری آن (به صورت ناقص) در نرخگذاری مدنظر قرار میگیرند و در عمل ویژگیهای بسیار مهم فردی راننده درنظرگرفته نمیشود.
در حال حاضر عوامل مؤثر در تعیین حق بیمه شخص ثالث اتومبیل در ایران میزان تعهدات (جانی، مالی و حوادث راننده)، مدت بیمه، كاربری خودرو، تخفیفات و جرایم، تعداد سیلندر در خودروهای سواری و موتورسیكلتها، ظرفیت حمل مسافر در خودروهای مسافربری و ظرفیت حمل بار در خودروهای باركش است.
این نحوه نرخگذاری موجب شده است که افراد کمریسک، حق بیمه بیشتری در مقایسه با حق بیمه عادلانه متناسب با ریسك خود پرداخته و از سویدیگر افراد پر ریسک، حق بیمه کمتری در مقایسه با حقبیمه عادلانه متناسب با ریسك خود بپردازند. از این رو به اعتقاد كارشناسان، نرخگذاری بیمه شخص ثالث در کشور، عادلانه و منصفانه نبوده و بسیاری از افراد که کمتر از خودروی شخصی استفاده میكنند و طبیعتا كمتر حادثهساز هستند و همچنین افرادی که با رعایت احتیاط در رانندگی، ریسک بسیار پایینی دارند، هزینههای ناشی از رانندگی غیرمحتاطانه و عدم رعایت قوانین توسط
رانندگان پرریسک را میپردازند.
بر این اساس، بازنگری در ضوابط نرخگذاری و لحاظ نمودن تمامی مؤلفههای مؤثر بر ریسک و ارائه نرخهای عادلانه متناسب با سطح ریسك افراد كه منجر به كنترل ریسك و كاهش رفتارهای نابهنجار رانندگان پرخطر شود، میتواند نقش برجستهای در كاهش ضریب خسارت این رشته بیمهای داشته باشد.