مشکلات راه دور
تین نیوز | ممكن است كه میزان موفقیت گمرك در مكانیزاسیون (به قول ما) و یا ایجاد سیستم یكپارچه گمركی (به قول آنها) با مقادیر كمیتپذیر و شاخصهای عددی قابل اندازهگیری نباشد؛ اما حتما قابل ارزیابی هست. به همین دلیل تصمیم گرفتیم مهمترین بخش از این سیستم را كه تاكنون جنبه عملیاتی به خود گرفته است، با حضور طرفین ذینفع (خدماتدهنده و خدماتگیرنده) بررسی كنیم. آنچه در ادامه خواهید خواند، زیر و بم طرح «اظهار از راه دور» از زبان حبیبالله نجاتیزاده، معاون دفتر فناوری اطلاعات گمرک ایران؛ و مشكلات و انتظارات كاربران از زبان اصغر مظاهری، عضو
هیاتمدیره اتحادیه کارگزاران گمرکی ایران و مجیدرضا حریری، رییس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی ایران است.
میخواهیم درباره سامانه جامع امور گمرکی و طرح اظهار از راه دور كه یکی از زیر شاخههای آن است و به تازگی عملیاتی شده است، صحبت کنیم. آقای حریری، نظر شما به عنوان یکی از استفادهکنندگان از سامانه اظهار از راه دور چیست؟
مجیدرضاحریری: واردکنندهها به صورت مستقیم، درگیر ترخیص نیستند، ولی به طور کلی ما به عنوان استفادهکننده نهایی، احساس میکنیم که کارمان راحتتر انجام میشود. ضمن اینكه اخباری که از گوشه و کنار به ما میرسد، حاکی از رضایت نسبی از عملکرد گمرک نسبت به سال گذشته است.
با این حال، نگاه من به این موضوع از زاویه دیگری است. ببینید! این تغییر فرآیندها خیلی خوب است، ولی کافی نیست، باید کاری کنیم که گمرک نقش اصلی خود را ایفا کند. در حال حاضر گمرک حکم دروازهبان اقتصادی کشور را دارد، ولی این دروازه را هدایت و رهبری نمیکند یا قدرت آن را ندارد. یعنی همیشه سازمانها یا دستگاههای دیگر میتوانند تصمیماتی بگیرند که تصمیمات و اقدامات گمرک را به هم بریزد. گمرک باید نقش واقعی خود را از حاکمیت طلب کند. اینکه سازمان استاندارد بتواند کلیه کارهای گمرک را خنثی کند، ضعف گمرک محسوب میشود. اینکه سازمان مبارزه با قاچاق کالا و ارز
بتواند همه این فرآیند را هوا کند، نقص کار گمرک است.
اجرایی کردن سامانه جامع امور گمرکی یکی از فرآیندهای مدیریتی گمرک است و خیلی قابل تشویق نیست، کار اصلی زمانی شکل میگیرد که مسوولان گمرک بتوانند مفهوم واقعی گمرک را در ذهن مدیریت جامعه جا بیندازند. توقع من از دکتر کرباسیان این است که از قدرت خود استفاده کند و گمرک را قوی کند تا به نقش واقعی خود برسد. اینکه رویکردهای سابق، یک شبه تغییر کرده است، به شخصیت و منش کاری خود آقای کرباسیان و برش مدیریتی خود او برمیگردد، نه كارایی و قدرت ذاتی گمرک، بنابراین ممکن است که اگر او برود، دومرتبه اوضاع مثل سابق شود.
آقای مظاهری ارزیابی شما به عنوان یک ترخیصکار، از عملکرد سیستم اظهار از راه دور چیست؟
اصغر مظاهری: بگذارید صحبتم را با سامانه جامع امور گمرکی شروع کنم، چون کل پروژه بسیار بزرگتر از سیستم اظهار از راه دور است و اگر پروژه را اظهار از راه دور بنامیم، در حقیقت بیانصافی در حق کل پروژه است؛ ضمن اینكه بحث پنجره واحد هم در گمرک ایران فعلا عملیاتی نیست، به خاطر این که بقیه سازمانها اصلا نقش خود را ایفا نمیکنند و با گمرک همکاری ندارند.
به نظر من، یکی از مواردی که باعث پیشرفت گمرک پس از مدتها درجا زدن شد، اصلاح قانون امور گمرکی بود که دست گمرک را برای ورود به بعضی از تکنولوژیها باز کرد و با طراحی سامانه جامع امور گمرکی، بخشی از عملیات رو به جلوی گمرک شکل گرفت. البته مواردی مثل مدیریت ریسک یا ادغام واحد ارزش در کارشناسی، بدون این سیستم هم میتوانست اجرا شود، کما اینکه اجرا شده بود، ولی این سیستم، ابزار مناسبتری برای انجام کارها در اختیار گمرک قرار داد.
اما درباره این چیزی که در این چند ماهه به نام اظهار از راه دور شناخته میشود، باید بگویم ما به عنوان مصرفکننده از آن را راضی هستیم ولی این مانع از آن نمیشود که انتقادات خود را مطرح نکنیم. در اجرای پروژههای برنامهنویسی، شما اول اهدافتان را مشخص و تدوین میکنید، سپس طبقهبندیها را انجام میدهید و حتی جزئیات را مشخص میکنید و سپس وارد مرحله اجرا میشوید. وقتی هم که وارد مرحله اجرا شدید، تقریبا دیگر چیزی تغییر نمیکند، مگر اینکه به خاطر تکنولوژی دستتان بسته شود و یک مقدار کوچکی تغییرات به وجود آید. منتها در رابطه با اظهار
الکترونیکی، ما فکر میکنیم سیستم همچنان در حال اجرا طراحی میشود، یعنی مستندات بعدا تهیه شده است و این موضوعی است که یک مقدار کار را مشکل کرده است. حتی شکل اظهارنامه اظهار از راه دور اصلا تخصصی نیست، یعنی کسی که اظهارنامه الکترونیکی را طراحی کرده است اظهارنامهنویس نبوده است و این از مشکلات بخش فناوری اطلاعات است. مثلا شما گمرکات اجرایی را در سیستم دستی در اولین مرحله معلوم میکنید که از نظر سیستماتیک هم درست است، ولی در سامانه الکترونیکی در آخرین مرحله آن را مشخص میکنید؛ یا اینکه هزینه حمل در «اظهار از راه دور» وجود ندارد و ...
فکر میکنم دو احتمال وجود دارد؛ یکی اینکه بخشی از مشکلات را دوستان گمرکی میدانند، ولی به ما نمیگویند، یعنی پروژه برای خودشان تعریف شده است، ولی به اطلاع عموم نمیرسد. در حالی که با توجه به اقبال عمومی که نسبت به این سیستم وجود دارد، تشریح چند قدم بعدی باعث میشود که کسانی که با این سیستم کار میکنند، زودتر فرصت تطبیق پیدا کنند. اگر این موضوعات اعلام شود؛ اولا مخاطبان گمرک میتوانند سیگنالهایی به گمرک بدهند که در تصمیمگیری مسئولان تأثیرگزار باشد؛ و ثانیا خود را برای پذیرش سیستم آماده کنند تا پیادهسازی راحتتر انجام شود.
حریری: با این کار، مقاومت افراد در برابر پذیرش سیستم نیز کمتر میشود.
مظاهری: احتمال دوم هم این است گه خود طراحان نیز برخی مسائل را نمیدانند که این خطرناک است. البته من تا حدی گمرک را به خاطر اجرای سریع این طرح درک میکنم. یک فشار سنگین روانی روی گمرک وجود داشت، مبنی بر اینکه مقصر اصلی تمامی مشکلاتی که در بحث تجارت فرامرزی وجود دارد گمرک است. چرا وقتی که گمرک، طرح اظهار از راه دور را شروع كرد، بدون اینکه هیچ تغییری در روش ترخیص اتفاق افتاده باشد، آمار عملکرد گمرک ناگهان 300 درصد افزایش پیدا کرد؟ چون تا آن موقع، همه فکر میکردند حتی زمانی که در صف بانک ایستادهاند تا اسنادشان مهر شود، تقصیر گمرک است. وقتی هم که ثبت سفارش
میکنند تقصیر گمرک است و ... در حال حاضر تمام آن زمانهای پرتی که معلوم نبود تقصیر کیست، از سیستم گمرک بیرون آمده است. الان باید اول ترخیصیه خود را بگیرید، قبض انبار را دریافت کنید، نامه بانک را بگیرید، شماره قبض انبار را بزنید و ... و بعد به گمرک برسید. وقتی همه کارها از قبل انجام و از چرخه اجرایی گمرک خارج شده باشد، آن وقت دیگر اظهار از راه دور چندان زمانی به خود اختصاص نخواهد داد. در واقع گمرک به خاطر اینکه راندمان را بالا ببرد، چرخههای خود را جوری تنظیم کرد که زمان خواب کالا در گمرک به روشنی نشان داده شود و آن زمانهایی که مربوط به بقیه جاهاست از گمرک
خارج گردد.
به هر حال با وجود مشکلات جزئی که در این سیستم وجود دارد که امیدواریم برطرف شود، ما هنوز از طرفداران پر و پا قرص آن هستیم.
حبیبالله نجاتیزاده: بهتر است من در ابتدا توضیحی درباره سامانه جامع گمرکی بدهم و بعد به نکاتی که دوستان اشاره کردند برسم. نخستین اقدامات برای تغییر در راستای اهداف راهبردی و بلندمدت گمرک تحت عنوان «گمرک نوین» از سال 1390 آغاز شد و با توجه به اینکه فناوری به عنوان یکی از ابزارهای رسیدن به اهداف راهبردی مطرح بود نرم افزار هوشمند درب خروج تهیه و پیادهسازی شد که پژوهشگاه دانشگاه تهران آن را انجام داد. مشاوران گمرک نوین با اتحادیهها و سازمانهای مرتبط جلسات متعددی گذاشتند و مستندات خود را ثبت کردند و به طرحی رسید که 36 پروژه از آن خارج شد که در برخی
از پروژههای فعلی از این مستندات استفاده میشود.
من نکاتی را شما به آن اشاره کردید جهت بررسی با همکاران و طراحان برنامه مطرح خواهم کرد و در صورت وارد بودن، این ایرادات اصلاح خواهد شد. البته شاید پشت این تصمیمات، منطق محکمتر وجود داشته باشد که ادامه آن را ضروری میسازد. مثلا من خودم وقتی اولین بار شکل اظهارنامه را دیدیم به مواردی در آن انتقاداتی داشتم، اما بعد متوجه شدم به خاطر خدماتی است که به ارباب رجوع میدهیم. طبیعی است وقتی سامانهای همزمان با تهیه نرمافزار، پیادهسازی میشود، با توجه به استثنائاتی که در کشور و گمرکات وجود دارد، اشکالاتی نیز داشته باشد؛ هر چند در تهیه این سیستم از
همکاران شاغل در دفاتر ستادی مرتبط گمرکی و اداری و مالی و گمرکات اجرایی و همچنین خبرگان گمرکی که در بین آنها افراد بازنشسته نیز حضور داشتند، مشاوره گرفته شد و دفتر فناوری اطلاعات، ناظر بر طرح بوده است.
مظاهری: من میدانم که تیم دانشگاه تهران به هر گمرکی که میخواهند در آن، این سیستم را پیاده کنند میروند و این یعنی ما میخاهیم یک سری مسائل را به صورت محلی و منطقهای حل کنیم... مدیران یا کارشناسان هر گمرک، ممکن است ترجمه و یا درک همسانی از مقررات و روند کارها نداشته باشند.
نجاتیزاده: ما این موضوع را برای تیم برنامهنویس روشن کردیم که نباید لزوما هر حرف و یا خواستهای که از طرف همکاران در گمرکات اجرایی مطرح میشود، پیاده کنند. واقعا هم تلاش شده که به این صورت عمل نشود، ولی خودتان میدانید که کشور ما پر از استثنائات است، اینکه ما یک برنامه غیرقابل انعطاف بنویسیم و بگوییم که باید طبق این برنامه جلو بروید، شدنی نیست. مشکل آسیکودا همین بود که نمیتوانستیم انعطافی داشته باشیم، چون در آن برای استثنائات کشور ما تدابیری اندیشیده نشده بود.
مظاهری: در مورد رویههای مختلفی که بین گمرکات وجود دارد، بگذارید به موردی اشاره کنم که همین الان مشکلات زیادی ایجاد کرده است و آن هم کدینگ صاحب کالاست. ببینید! در مورد قبض انبار، الان یک اتفاق خوبی که در گمرک افتاده، مانیفست الکترونیکی است. مزیت این سیستم آن است که شما میتوانید به محض اینکه بار از مبداء به راه افتاد، اطلاعات آن را به گمرک بدهید و در حقیقت مراحل ترخیص را شروع کنید تا وقتی کالا رسید، همه بررسیهای اسنادی انجام شده باشد، حالا اگر به بررسی فیزیکی احتیاجی داشته باشد، بررسی میشود و اگر هم غیر از این بود که به صورت خودکار ترخیص انجام
میگیرد.
این اتفاق خیلی خوبی است که دارد میافتد، ولی برای گمرک تهران یک شماره قبض انبار الکترونیک تعریف شده است. در بندرعباس چگونه عمل میشود؟ کالا به صورت مانیفست و توسط شماره بارنامه میآید و ثبت میشود که درست است، اما در گمرک تهران یک شماره قبض انبار الکترونیکی هم صادر میشود که میگویند کدینگ صاحب کالا را بیاورید تا بر اساس آن به شما قبض انبار الکترونیکی بدهیم. در حالی که در این مرحله مالکیت کالا منتقل نشده و دلیلی ندارد که صاحب کالا را درگیر این پروسه و گرفتن قبض الکترونیک کنیم و شرکت حمل را هم معطل صاحب کالا. اصلا ممکن است که صاحب کالا هنوز کدینگ
نداشته باشد و بخواهد بعد از اینکه کالایش تخلیه شد و اولین باری که برای ترخیص کالای خود مراجعه کرد، کدینگ خود را دریافت کند. یا بعضی از کالاها اصلا نیازی به کدینگ صاحب کالا ندارد، مثل کالاهایی که برای صادرات و واردات از شمول داشتن کارت بازرگانی معاف شدهاند.
چنین سیستمی دیگر اسمش یکپارچه نیست. چرا گمرک تهران به جای اینکه بر اساس بارنامه عمل کند، رویه جدید تعریف کرده است؟ چون آن کسی که روی پروژه شهریار کار میکند با آن کسی که در شهید رجایی کار میکند دو موضع مختلف داشته است. من معتقدم تنها مرجعی که میتواند این موضوع را حل کند، دفتر فناوری و اطلاعات گمرک است که از یک طرف گمرکی است و از طرف دیگر کامپیوتری. یعنی رابط بین سیستم پیادهکننده نرمافزار با کسی است که سیاستگذاری میکند.
نجاتیزاده: ما در سالیان گذشته هم یک مانیفست الکترونیکی داشتهایم که البته به دلیل عدم همکاری شرکتهای کشتیرانی متأسفانه ناکارآمد شد. در سالهای 81-82 مانیفست الکترونیکی را در گمرکات بوشهر، انزلی، بندرامام خمینی (ره) راهاندازی کردیم و همیشه کاملترین و مجانیترین اطلاعات، اطلاعاتی بود که از مانیفست به دست میآمد، ولی متأسفانه برخی شرکتها همکاری نکردند و ضربهای هم که این مانیفست خورد، بیشتر از جانب شرکتهایی بود که شاید در سال تنها یک بار اظهار کالا داشتند، چون اطلاعات خود را به موقع نمیفرستادند. این انتظاری است که از تجار وجود
دارد. اگر برای صاحب کالا واقعا مهم باشد که زودتر محمولهاش تخلیه و ترخیص شود، چرا قبل از ورود کشتی جهت اخذ کدینگ مراجعه نکند، چرا با شرکت کشتیرانی مربوطه تسویه نکند. تجار و بازرگانان هم باید در این زمینه قدم بردارند.
مظاهری: استثنائات را که نباید تبدیل به رویه بکنیم. شما فرض کنید که 80 درصد صاحبان کالا، در کار خود حرفهای و مداوم هستند، ولی 10 درصد هم داریم که مداوم نیستند، چرا به خاطر آن تعداد کم، میخواهیم که سیستم را مختل کنیم، در حالی که با گذاشتن شماره بارنامه به جای کدینگ صاحب کالا، هیچ اتفاقی نمیافتد. شرکت حمل تقریبا شبیه شرکت پست است، چه میداند که یک نفر در سال، چند بار با او کار خواهد کرد؟ یک کالا میآید، بارنامه میشود و شرکت حمل آن را حمل میکند... به محض اینکه من اظهار خودم را انجام دادم و شماره قبض انبار خورد، شما شماره کدینگ صاحب کالا را هم به رکورد
انبار اضافه کنید. چه اشکالی دارد؟
حریری: یعنی صاحب کالا بتواند با بارنامه، کالای خود را از انبار خارج کند.
نجاتیزاده: من هم قبلا معتقد بودم باید بارنامه مرجع ما بشود. اما این موضوع نیز ایراداتی دارد که اگر یک بارنامه با چند اظهارنامه ترخیص شود چه کار باید کرد. قانون هم گفته است که یک بارنامه و یک اظهارنامه، اما الان کالای فلهای را داریم که یک بارنامه است، ولی 20 بار اظهار شده است. میگویند که ما هزینه ترخیص 50 هزار تن را یکجا نداریم که پرداخت کنیم، بنابراین آن را به 20 تا 2500 تن تبدیل میکنند. اینجا است که میگویم رویههای گمرکی پر از استثنائات است.
مظاهری: موضوعی که میخواهم در اینجا به آن اشاره کنم، شاید به بحث فعلی ربط نداشته باشد، اما شاید از جنبه طرح مساله برای ترابران جالب باشد. قانون امور گمرکی قدیم، انبارها را جزو اماکن گمرکی تعریف کرده بودند و وقتی هم که بحث خصوصیسازی مطرح شد، و انبارها خصوصی شدند همچنان زیر نظارت گمرک بودند. درست است که مدیریت آنها فرق کرد، ولی نمیتوانستند از چارچوب قانون گمرکی فراتر عمل کنند. اتفاقا یکی از حسرتهایی که ما میخوریم این است که در این بخشها، قانون امور گمرکی قدیم خیلی خوب تدوین شده بود و هیچ ابهامی نداشت. اما قانون امور گمرکی جدید آمد و بحثهای
نگهداری کالاها را برداشت و گمرک دیگر نظارتی بر انبارها ندارد تا آنجا که انبارهای عمومی بعد از اینکه معافیت 10 روزه انبارداری را به 5 روز تبدیل کردند و الان منت میگذارند که قرار شده است 1 تا 5 روز معافیت بدهند! نمیگویند که این یک پنجم تعهد قبلیشان است. تازه در این 5 روز، هنوز کالا در اختیار صاحب کالا قرار نگرفته است و واقعا معافیتی وجود ندارد.
از این اسفناکتر، بحث مناطق ویژه است. در ماده 12 قانون مناطق ویژه آمده است که این مناطق از شمول قانون گمرکی خارج هستند. حالا ما بزرگترین بندر تجاری کشور که بندر شهید رجایی است را جزو منطقه ویژه محسوب کردهایم. منطقه ویژه به گمرک حق دخالت را نمیدهد و میگوید که اینجا جزو حیطه گمرکی نیست! این موضوعاتی است که دست گمرک را در اعمال حاکمیت تنگ میکند.
حریری: عرض کردم که گمرک باید دروازه اقتصادی کشور را هدایت کند، ولی این موضوع متأسفانه صورت نمیگیرد و زور همه از گمرک بیشتر است.
یکی دیگر از مشکلاتی که در رابطه با بحث سامانه اظهار از راه دور وجود دارد، بحث قطعی سیستم است و اینکه امکان ذخیره اطلاعات وجود ندارد.
نجاتیزاده: قطع و وصل شدن سه حالت دارد، یک اینکه در سطح گمرکات موردنظر اتفاق بیفتد، یکی در سطح گمرک ایران و دیگری در سطح مخابرات. البته ممکن است در برخی موارد هم ایراد از اظهارکننده باشد و اینترنت داخلی خودش مشکل داشته باشد. با این حال با شما موافقم و ما با قطعیهایی به دلایل مختلف روبهرو هستیم. صحبتهایی شده که این سیستم به صورت آفلاین ارائه گردد تا پس از پر کردن اطلاعات به صورت آنلاین به گمرک ارسال شود.
مظاهری: ما حتی با تیم دانشگاه تهران صحبت کردیم و قرار بر این بود که ما به صورت آفلاین اظهارنامه را پر کنیم و در یک پکیجی آن را به صورت آنلاین به گمرک بفرستیم؛ ولی هنوز اتفاق خاصی نیفتاده است. با این حال، هیچ کسی نمیخواهد که به سیستم قبلی برگردد، مراجعهکنندگان به گمرک یادشان نرفته است که از ساعت 6 صبح باید در صف پرینت گمرک میایستادند، اقدامی که با ایجاد این سامانه برطرف شده است.
نجاتیزاده: پنجره واحد هم در همین سامانه دیده شده است که سازمانهای مختلف بتوانند مجوزهای مورد نیاز خود را به این سامانه ارسال کنند، ولی از طرف سایر سازمانها یک همت قوی پشت این موضوع وجود ندارد. مثلا واقعا رفت و آمد و هزینهای که برای استاندارد میشود خیلی ضرورتی ندارد. مثلا یک بنز مدل 2015 چه نیازی به گرفتن استاندارد دارد؟ خوشبختانه در حال حاضر هم از 5200 تعرفه که تا یک سال پیش وجود داشت، به 1700 تعرفه مشمول استاندارد اجباری رسیدهایم، ولی باز هم جای دارد که این تعداد تعرفه را کاهش دهند
مظاهری: من نمیخوام بدبینانه نگاه کنم، ولی فکر میکنم شخم زدن تمام رویهها هم درست نیست. برخی به ما گفتهاند که میخواهند برخی از قسمتهای گمرک مانند همین ارزیابی فیزیکی را حذف کنند، بگذارید مثالی در این مورد بزنم، ما در سال 71 اولین سیستمهای اتوماتیک بارکدها و سنسورهایی که به اجناس وصل میشد تا از دزدی آنها جلوگیری کند، وارد کردیم. آن شرکتی که ما این محصول را از آنها خریده بودیم، در دفترچه راهنمای خود میگفت به دلیل اینکه سنسورها گرانقیمت است، لازم نیست به همه لباسهایتان سنسور بچسبانید، کافی است به چند تا از آنها بچسبانید و به
بقیه، سنسورهای ظاهری متصل کنید. این مورد در رابطه با دوربینهای مداربسته نیز وجود داشت، میگفتند لازم نیست که همه آنها واقعا در حال کار باشند، کافی است فقط 35 درصد از دوربینهای شما کار کنند و واقعی باشند، بقیه را ماکت بگذارید. این مسائل کمک میکند به پیشگیری، همینقدر که فردی میداند در محوطهای دوربین وجود دارد یا در بین لباسها تگ امنیتی وجود دارد، دیگر دست به اقدام مجرمانه نمیزند. اگر شما میبینید که الان 50 مورد ارزیابی صورت میگیرد و اتفاقی نمیافتد، به خاطر این است که ارزیابی وجود دارد، اگر تجار بدانند که دیگر
ارزیابی وجود ندارد، کارکرد سیستم با این چیزی که الان وجود دارد فرق میکند. پس این صحیح نیست که بگوییم چون الان 50 محموله را ارزیابی کردهایم و هیچکدام از آنها مشکلی نداشته است، دیگر ارزیابی را حذف کنیم و هیچ اتفاقی نمیافتد. به محض اینکه ارزیابی حذف شود، آن اتفاق میافتد.
در بعضی موارد، اینگونه حرکات، انتحاری است، من واقعا توصیهام این است که در حین کامپیوتری کردن سیستم یا بهروزرسانی آن بدعتگزاری در سیستم اتفاق نیفتد. من تعجب نمیکنم اگر یک جوان خیلی باهوش که یکی از طراحان این سیستمهای نرمافزاری است، یک جای کار را نبیند، ولی نباید اجازه بدهیم که به دنبال تمامی افکارش برود.
من حتی معتقدم که این سیستم پر کردن اظهارنامه به شکل آنلاین، از میزان نظارت متخصص کم کرده است. قبلا در شرکتهای کارگزاری یا بازرگانی بزرگ، یک پیشنویس دستی نوشته میشد و منِ نوعی آن را میدیدم و تا آن را تأیید نمیکردم، برای گمرک نمیفرستادیم، ولی الان شرایط فرق کرده است و مسوولان با افتخار میگویند که با پیادهسازی سامانه اظهار از راه دور، صاحب کالا میتواند از منزلش اظهار کند، مگر میخواهد لاتاری شرکت کند! من وقتی میخواهم اظهارنامه پر کنم باید اسناد کنارم باشد، کتاب تعرفه روی میزم باشد و ... من میخواهم چند میلیون دلار کالا را
اظهار کنم که با 8 درصد ارزش افزوده، به صورت متوسط حقوق و عوارض گمرکی آن، حدود 20 درصد میشود و این یک کار بسیار جدی است.
عمده تجار ما خودشان پشت کامپیوتر نمینشینند و کارهای کامپیوتریشان را خودشان انجام نمیدهند. حالا که سیستم آنلاین شده است، وقتی کارمند من اظهارنامه را کامل میکند، قبل از اینکه من بخواهم آن را چک کنم و غلطهایش را بگیرم و بگویم که این کار را نکن، کلیک نهایی را زده و عطف گرفته است. حالا ما در سیستم خودمان یک سری اقدامات کنترلی را انجام دادهایم تا اشتباهات به حداقل برسد، ولی این احتمال وجود دارد که یک سری از موارد مانند کشور سازنده، کشور مبدا و سایر شمارهها کنترل نشود، خیلی که بخواهند کنترل کنند رقم پرداختی حقوق عوارض را چک میکنند تا ببینند
با آن رقمی که در پیشنویس داشتهایم مطابقت دارد یا خیر.
ما قرارمان این بود که نقش متخصص را در این سیستم زیاد کنیم، اما با این اتفاقی که میافتد و با عدم پذیرش سیستم آفلاین، این نظارت کم خواهد شد. اگر سیستم آفلاین بود، ما آن را به همان منشی میدادیم که انجام دهد، سپس آن را خودمان بررسی و تأیید میکردیم و بعد هم آن را به صورت آنلاین برای گمرک ارسال میشد.
خواهش من این است که این شعار کلیشهای را که هر سیستمی در ابتدای کارش مشکلاتی دارد، کنار بگذاریم. خیلی از مشکلات را در صورت تعامل با استفادهکنندگان نهایی میشد از همان ابتدا حل کرد.