| کد خبر ۳۴۷۶۹
کپی شد

جاده مخصوصی ها یکی می شوند؟

|

تین نیوز | در حالی كه به تازگی جزییات ایجاد قطب سوم خودروسازی كشور از سوی متولیان آن، اعلام شده و به نظر می رسد بالاخره بعد از چند سال موضوع قطب سوم خودروسازی كشور كه از شهری به شهر دیگری كوچ می كرد مشخص شده است، وزیر صنعت، معدن و تجارت به یكباره تصمیم خاك خورده قدیمی را به عنوان راهكار خروج از ركود صنعت خودروسازی معرفی می كند.

نخستین بار موضوع ادغام خودروسازهای جاده مخصوص توسط مهرداد بذرپاش، مدیرعامل وقت سایپا در دولت نهم مطرح شد. در آن زمان وی ادغام دو خودروسازی را راهكار موفقیت صنعت خودروسازی كشور عنوان می كرد. از آن زمان تاكنون بارها و بارها بحث ادغام خودروسازی های جاده كرج مطرح شد اما هیچگاه این امر به صورت دستور العمل جدی تلقی نشد.

حتی زمانی كه مهرداد بذرپاش، عضو فعلی كمیسیون صنایع و معادن مجلس در جلسه تودیع و معارفه مدیرعامل ایران خودرو مجددا این موضوع را مطرح كرد و گفت: «من زمانی ادغام ایران خودرو و سایپا را مطرح كردم، اما هیچ دلیل كارشناسی برای رد ادغام دریافت نكردم، مخالفان فكر می كردند برندها از بین می رود، در حالی كه در ١٢ سال اخیر از ٤ شركت خودروسازی بزرگ در حال حاضر هشت شركت خودروسازی داریم كه ادغام شده اند، یعنی آنها اشتباه كرده اند نخیر، آنها راه درست را رفتند، چرا كه همكاری مشترك می تواند در حوزه های تحقیق و توسعه، شبكه توزیع و سایر حوزه ها كمك كننده باشد.» باز هم این موضوع آنقدر مورد توجه قرار نگرفت و حتی مسوولان دولت تدبیر و امید كمی بعدتر سخن از قطب سوم خدروسازی زدند كه تاكنون بارها در مورد آن بحث شده بود.

قطب سوم خودروسازی كشور كه زمانی قرار بود در اصفهان ایجاد شود و به دلیل شرایط مناطق آزاد از حیث قوانین سرمایه گذاری به چابهار نقل مكان كرد، یكی از گزینه های اصلی دولتمردان وزارت صنعت برای بهبود وضعیت صنعت خودروسازی بود.

از این رو چندی پیش بود كه رسما اعلام شد با آماده بودن زمین و انتخاب مدیرعامل سومین خودروسازی و نهایی شدن مذاكرات با یك خودروسازی كره جنوبی از سال آینده خودروهای این مجموعه وارد سرزمین اصلی خواهد شد. این خودروساز در شرایطی متولد می شود كه برخی ها با ایجاد دست اندازهای مختلف و بی نیاز بودن كشور از این خودروساز، سرمایه گذاری در این بخش را بیهوده می دانند. اما دولت برای انحصار شكنی، كنترل قیمت و افزایش كیفیت خودروها چنین طرحی را آغاز كرد.

با این حال و با وجود اینكه دولت مصمم است قطب سوم خوردوسازی را ایجاد كند كه محمدرضا نعمت زاده وزیر صنعت، معدن تجارت در بیست و سومین جلسه شورای سیاستگذاری خودرو مجددا پرونده قدیمی ادغام را روی میز این وزارتخانه گذاشته است و خبر از برنامه این وزارتخانه برای ادغام خودروسازی های جاده مخصوص داده است كه به نظر می رسد این تصمیم در تناقض مستقیم با ایجاد قطب سوم خودروسازی دارد.

به گفته ساسان قربانی، سخنگوی شورای سیاستگذاری خودرو، وزیر صنعت، معدن و تجارت در این نشست تاكید كرده است: «مواردی همچون طراحی و مهندسی و صادرات باید در برنامه تمامی خودروسازان و قطعه سازان قرار داشته باشد. با توجه به تجربیات كشورهای صاحب صنعت خودرو، تعداد زیاد خودروسازی در كشور به صلاح نبوده و باید برای اقتصادی كردن تولیدات این صنعت به سمت ادغام و مشاركت حركت كنیم: به این معنی كه افزایش خودروسازان با تیراژ كم و پایین، كشور را به سمت خودروسازشدن سوق نخواهد داد.»

وزیر صنعت، معدن و تجارت در این نشست با تاكید بر اصلاح وضع موجود گفته است: «به هیچ وجه صلاح نیست از صفر شروع كنیم بلكه باید با جبران كاستی ها بر اساس اهداف تعیین شده و برنامه اجرایی حركت كنیم. مشاركت های بین المللی و صادرات یك ضرورت است و مشاركت های تكنولوژیك با خارجی ها به شرط توسعه صادرات به نفع ما است.»
    
 طرح مشابه در شورای سیاستگذاری
البته پیش از این نیز طرح دیگری در شورای سیاستگذاری خودرو در دست بحث و بررسی بود كه درصورت اجرایی شدن آن، برخی شركت های واردكننده خودرو ازجمله واردكنندگان محصولات رنو و كیا تعطیل شده یا در شركت های خودروسازی داخلی ادغام می شدند. به این جهت به نظر می رسید كه شورای سیاستگذاری با این طرح دیگر به فكر ادغام خودروسازی های جاده مخصوص نباشد.

بر اساس این طرح و البته پس از اجرایی شدن آن هر شركت خودروساز داخلی كه قرارداد همكاری مشترك با یك خودروساز خارجی منعقد كند، حق واردات انحصاری محصولات مربوط به آن شركت خودروساز خارجی را نیز به دست خواهد آورد. بنابراین در صورت اجرای این طرح، شركت های واردكننده خودرو كه هم اكنون فعال هستند یا باید تعطیل شوند یا آنكه با شركت خودروساز مربوطه مذاكره كرده و به نوعی در این شركت ها ادغام و به عنوان عامل فروش شركت خودروساز مربوطه عمل كنند.

نكته قابل توجه در این زمینه آن است كه هم اكنون شركت های خودروساز داخلی دارای قرارداد همكاری و تولید محصولات شركت های رنو و كیا در ایران هستند و همزمان شركت اطلس خودرو محصولات شركت خودروسازی كیا و شركت نگین خودرو محصولات شركت خودروسازی رنو را وارد ایران می كنند.

بنابراین با اجرایی شدن این طرح دو شركت مربوطه یا تعطیل شده یا مجبور به همكاری مشترك و ادغام در شركت خودروساز داخلی خواهند بود. این وضعیت در حالی است كه هم اكنون برخی فعالان صنعت خودرو و قطعه از روند افزایشی واردات خودرو به كشور نگران هستند و در آن صورت مشخص نیست كه آیا در صورت ادغام شركت های واردكننده خودرو در شركت های خودروساز، این شركت ها چه تصمیمی در رابطه با وضعیت واردات خودرو به كشور اتخاذ خواهند كرد.
    
  «نه» كارشناسان به ادغام
موضوع ادغام از همان ابتدای طرح شدنش در دولت نهم با واكنش های منفی از سوی كارشناسان و البته مدیران خودروسازی مواجه شد.
البته در همان سال ٨٦ كه بذرپاش نخستین بار موضوع ادغام را مطرح كرد علی اكبر محرابیان، وزیر صنایع و معادن وقت نیز به عنوان مقام بالادستی بذرپاش مخالفت خود را با ادغام خودروسازی ها اعلام كرد. البته وی در آن سال با بیان اینكه این یك موضوع بنگاهی است دلیل مخالفتش را این گونه توضیح داد كه «این موضوع باید در مجامع و هیات مدیره ها مطرح و به تصویب رسد و ادغام هیچ گونه پشتوانه دولتی ندارد و اگر هیات مدیره ها و مجامع به نتیجه ادغام برسند قطعا وزارت صنایع حمایت خواهد كرد. با ادغام خودروسازها موافق نیستیم، چراكه مهم ترین مساله ادغام این است كه خودروسازها بازارهای خود را رقابتی كرده و هزینه های اضافی خود را كاهش دهند كه برای این كار باید ساختارها مناسب سازی شده و شركت ها روی ساختارهای خود، كاركنند.»

  به غیر از محرابیان كه در آن زمان بالاترین مقام اجرایی وزارت صنایع و معادن وقت بود كارشناسان و مدیر دیگر خودروسازی نیز ساز مخالف خود را برای ادغام كوك كرد.

در عین حال در تمام هشت سال گذشته هر بار سخنی از ادغام مطرح شد كارشناسان خودرویی ادغام خودروسازی های جاده مخصوص را طرحی غیر كارشناسانه عنوان می كردند كه به جای بهبود وضعیت خودروسازی داخلی موجب ركود تولید خواهد شد.

بر اساس نظر كارشناسان خودرویی زمانی ادغام به نفع تولید است كه خودروسازی ها بتوانند از مزایای یكدیگر استفاده كنند و بتوانند از برتری ها و مزیت های هم استفاده كنند ولی در حال حاضر خودروسازان جاده مخصوص مزیت قابل برشماری برای ادغام و استفاده از مزیت های یكدیگر ندارند و تنها ادغام آنها باعث تجمیع گرفتاری ها و مشكلات صنعت خودروی كشور در یك شركت خواهد شد.

جلال قریشی، كارشناس مسائل خودرویی بااشاره به تجربه كشورهای جهان در ادغام خودروسازی دنیا می گوید: «تجربه كشورهای دیگر رای ادغام بر پایه استفاده از مزایای نسبی یكدیگر انجام شد برای مثال در ادغام رنو و نیسان استفاده از پلت فرم مشترك و تولید یك خودروی جدید برپایه استفاده از مزایای یكدیگر شكل گرفت. به گونه یی كه این دو خودروساز از موتورهای یكدیگر در خودروی جدید استفاده كردند و سبب تحول هر یك شد.»

یكی دیگر از كارشناسان خودرویی نیز با تاكید بر مخالفت ادغام خودروسازی های جاده مخصوص می گوید: «شرایط فعلی خودروسازی های جاده مخصوص نشان می دهد ادغام نیز همچون همه طرح هایی كه تاكنون برای بهبود وضعیت خودروسازی كشور عنوان شده است نمی تواند چرخ صنعت خودرو را به حركت در آورد. شاید بهتر است مسوولان صنعتی كشور به جای زدودن خاك از روی پرونده ادغام خودروسازی ها كه از حدود هشت سال پیش در جریان بوده است به فكر پیاده سازی طرح جدیدی برای صنعت خودروسازی باشند تا این صنعت از حال فعلی خارج شود.»

خاكی یكی دیگر از كارشناسان خودرویی كشور درگفت وگو با «اعتماد» با اشاره به تناقض موضوع ادغام خودروسازی های جاده مخصوص با بحث ایجاد قطب سوم خودروسازی می گوید: «شاید بهتر است مسوولان صنعتی كشور به فكر ایده جدیدی برای ساخت پلت فرم مشترك یا سرمایه گذاری مشترك در تحقیقات بین دو خودروسازداخلی باشند تا ایده ادغام چرا كه با ادغام این دو خودروسازی هم به نظر نمی رسد اتفاق خیلی خاصی در صنعت خودروسازی شاهد باشیم.»
    
 تجربه كشورهای دیگر
 نیم نگاه متولیان ارایه این طرح همواره نگاه به تجربه كشورهای دیگر جهان را گوشزد كرده اند و ادغام را راهكاری برای موفقیت صنعت خودروسازی ایران می دانند در حالی كه تجربه كشورهای دنیا اصلاقابل قیاس با تجربه ایران و البته پیاده سازی این تجربه در ایران نیست.

اواخر دهه ۱۹۲۰، حدود ۲۷۰ شركت خودرو سازی وجود داشت كه بیشتر آنها متعلق به ایالات متحده امریكا بودند، البته تا قبل از اینكه سه غول بزرگ خودروسازی امریكا آنها را از صحنه خارج كنند. موارد متعدد ادغام صنایع خودروسازی اروپا، موجب ایجاد حاشیه امنیت و سلامت اعجاب انگیزی برای این صنایع شده است. امروزه با رشد و پیشرفت بیشتر این صنعت، شاهدیم كه فقط هفت گروه بزرگ و سه گروه كوچك تر در این صنعت فعال هستند.

در سال ۱۹۸۷، جیانی آنجلی (Gianni Angeli) كه بیش از ۳۰سال ریاست گروه فیات را بر عهده داشت، پیش بینی كرد تا پایان دهه ۱۹۹۰تنها ۱۲شركت خودروسازی بزرگ در كل جهان باقی خواهد ماند، حال می بینیم كه او چندان هم اشتباه نكرده است. از نظر آمار و ارقام، تنها شش گروه بزرگ یعنی جنرال موتورز، تویوتا، فورد، رنو، نیسان، فولكس واگن و دایملر كرایسلر بیش از ۷۰درصد از فروش جهانی خودرو و لوازم یدكی آنها را در اختیار دارند. سه غول بزرگ خودروسازی امریكا، طی سال های اخیر اقدام به اتحاد با تولید كنندگان اروپایی كردند و در نهایت به نتایج گوناگونی دست یافته اند.

به عنوان مثال بی ام و در سال ۱۹۹۴شركت روور را از انگلستان خریداری كرد تا بتواند میزان خروجی و تولیدات خود را دو برابر یعنی به رقم یك میلیون دستگاه برساند و پس از آن خودرو لندرور را به عنوان یكی از محصولات جانبی خود بفروشد. اما از آنجایی كه این شركت، در سنجش عمق و گستردگی مشكلات و نارسایی های شركت روور، دچار اشتباه شده بود، نتوانست این نقشه را به طور كامل پیاده كند و شش سال پس از آن، همین شركت روور توانست با خارج شدن از كنسرسیوم شاغلان و كاركنان میدلند بریتانیا، یك خودروی كوچك را با موفقیت به تولید برساند: خودرویی كه در كارخانه قدیمی روور در آكسفورد تولید می شد.

این خودروی كوچك، صرفا موفقیتی زود گذر به شمار می رفت و نتوانست جبران پنج میلیارددلاری را كه شركت آلمانی «بی ام و» در حلقوم بیمار انگلیسی خود ریخته بود، جبران كند. اما همین خودروی كوچك توانست فروش شركت «بی ام و» را در نیمه نخست امسال به یك میلیون افزایش دهد و میزان فروش این شركت را برای نخستین بار طی تاریخ، بیش از میزان فروش مرسدس به جز كرایسلر برساند.

یكی از دلایل عقب افتادن مرسدس از قافله، مدیریت عالی شركت دایملر كرایسلر بود زیرا آنها عمده توجه خود را به مشكلات قدیمی و خاص خود معطوف كرده بودند. هنگامی شركت دایملر بنز در سال ۱۹۹۸ ادغام شد و اتحاد خود را با شركت كرایسلر اعلام كرد كه روسای شركت تابعه تویوتا در امریكا، تغییراتی در سطح دفتر مركزی خود در حومه لس آنجلس ایجاد كردند. آنها برای این كار دلیل خوبی داشتند كه آلمانی ها به آن توجهی نداشتند و آن اینكه دشواری ها و مشكلات ناشی از ادغام دو شركت در دو سوی اقیانوس اطلس می تواند تبعات و پیامدهای زیانباری برای كرایسلر ایجاد كند و در پی آن موجب تقویت رقبای خود شود.

با این همه، بنا بر این آخرین گزارش ها كه توسط یكی از شركت های مشاوره یی معتبر در صنعت خودروسازی ایالات متحده امریكا تهیه شده است، نشانه هایی به چشم می خورد كه شركت كرایسلر توانسته است طی دو سال اخیر گام های مثبت قابل توجهی بردارد و میزان كارآمدی خود را تا ۱۶درصد افزایش دهد هر چند این رقم تا حد زیادی امیدوار كننده است اما باید این نكته را نیز خاطرنشان كرد كه سال گذشته شركت كرایسلر، در ازای تولید هر دستگاه خودرو، ۴۹۶دلار ضرر كرده است. این رقم ۴۸ دلار ضرر برای شركت فورد قابل مقایسه است.

حال بیایید به وضعیت شركت جنرال موتورز از این منظر نگاهی بیندازیم، تولید هر دستگاه خودرو برای این شركت ۱۷۸دلار سود در بردارد كه این رقم برای همتایان ژاپنی این شركت چون هوندا ۱۴۴۸دلار، تویوتا ۱۷۴۲دلار ونیسان ۲۴۰۲دلار برای هر خودرو بوده است.

لویی شوایتزر (Louis Schwetizer)، رییس و مدیر اجرایی شركت رنو، معمار و طراح تحول و پیشرفت شركت نیسان بود. شوایتزر از اواسط دهه ۱۹۹۰شركت رنو به بخش خصوصی واگذار شد، به شركت نیسان توجه كرد. وی پس از بررسی های جامعی كه انجام داد دریافت كه شركت رنو بیش از حد به فرانسه و اروپای غربی وابسته است.

او می گوید: یكی از دلایل توجه من به نیسان این بود كه این شركت می توانست زمینه حضور بیشتر ما در ژاپن و ایالات متحده را فراهم كند. بیش از این، رنو دو بار از عدم فعالیت گسترده در بازار امریكا ضربه خورده بود. شوایتزر میزان شانس موفقیت این طرح را حدود ۹۰درصد می دانست، در غیر این صورت چنین ریسكی انجام نمی داد و پنج میلیارد دلارمعادل نیمی از سرمایه شركت رنو را برای اتحاد با نیسان هزینه نمی كرد با این حال بسیاری از افراد فكر می كنند او دیوانه شده است. هم اكنون، شركت های نیسان و رنو سعی در پیشبرد طرح ها و برنامه های مشترك خود در زمینه خودروسازی دارند و می خواهند كارخانه های خودروسازی مجزای خود را از ۴۰واحد در سال ۲۰۰۰به ۱۰واحد در سال ۲۰۱۰كاهش دهند و با این كار، راه را برای خرید مشترك كه به گفته تحلیلگران كامرز بانك (Commerz Bank) موجب صرفه جویی       ۵۰۰میلیون دلاری در سال می شود، بگشایند.

 جالب است بدانیدكه امسال شركت رنو، یك پنجم سود خود را از طریق شركت نیسان به دست آورده است.
در بیشتر سال های دهه گذشته، پژو و فولكس واگن، دو ستاره فروزان صنعت خودروسازی اروپا بودند. شركت پژو توانسته است با تمركز بر كیفیت محصولات و تازه كردن و تنوع بخشیدن به آنها و اجتناب از دخالت در عرصه های جدید و مبهم، به طور فزاینده یی به افزایش ارزش سهام خود كمك كند. در عوض، این شركت توانسته است با توجه به پركاری مردم در قسمت های جنوب شرقی فرانسه و ریشه های پروتستان آنها، به انعطاف پذیری بیشتری دست یابد و با استفاده از مواد اولیه مشابه، محصولات متفاوتی به بازار عرضه كند و به سلیقه های متفاوت مشتریان پاسخ دهد. میزان سوددهی شركت
فولكس واگن به سرعت در حال كاهش است كه ناشی از هزینه های بسیار بالای این شركت است.
    
    

ارسال نظر
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید تین نیوز، تا ۲۴ ساعت بعد منتشر خواهد شد.
  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.
  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.
  • در نوشتن نظرات، لطفا بعد از هر کلمه، یک فاصله خالی بگذارید.
  • در انتقال تخلفات دستگاه‌ها، موارد تخلف را با ضمیمه نمودن اسناد تخلف به آدرس info@tinn.ir ارسال نمایید تا امکان پیگیری بصورت مستند فراهم شود.