صادرات ریلی مواد معدنی توجیه ندارد
تین نیوز | در چند روز اخیر برخی از کارشناسان از افزایش قیمت حملونقل در سال آینده خبر دادهاند. به گفته این کارشناسان افزایش قیمت حاملهای انرژی از یک سو و از سوی دیگر ثبات نسبی نرخ حمل باعث میشود در سال آینده افزایش هزینههای حملونقل ریلی را شاهد باشیم.
در واقع تغییرات نرخ حملونقل ریلی از آن جهت حائز اهمیت است که سهم ۲۰درصدی حملونقل ریلی از مجموع کل بار مواد معدنی منتقل شده زمینی در کشور نشان میدهد هرگونه تغییر نرخ درنهایت به افزایش هزینههای تولید منجر شد و در شرایط کنونی بهویژه در حوزه سنگآهن که بیشترین سهم را در حملونقل مواد معدنی بر عهده دارد این موضوع میتواند به کاهش تولید و نبود صرفه اقتصادی منجر شود.
محمد ساطعی، مدیرعامل شرکت سینا ریل پارس با عنوان اینکه با افزایش قیمت حاملهای انرژی و ثبات نسبی نرخ حملونقل در امسال باید برای سال آینده در انتظار رشد هزینههای حمل ریلی بود، به صمت گفت: درحالحاضر نمیتوان میزان دقیق این افزایش نرخ را تعیین کرد. اما از آنجاییکه ۸۰درصد از نرخ حملونقل بار مربوط به راهآهن بوده و تغییر نرخی را از سوی این شرکت در سال آینده شاهد نیستیم بنابراین افزایش نرخها بهصورت طبیعی و متاثر از نوسان قیمتی هرساله است که به نظر میرسد رقمی در حدود ۸درصد را شامل شود.
سهم ۷ درصدی سیستم ریلی از حملونقل بار
وی در خصوص سهم حملونقل ریلی از انتقال مواد معدنی گفت: سالانه در کشور بیش از ۵۰۰میلیون تن بار بهصورت زمینی یعنی جادهای و ریلی جابهجا میشود که از این میزان ۳۵میلیون تن آن بهصورت حملونقل ریلی است که چیزی در حدود ۷درصد از کل بار کشور را شامل میشود.
وی با اشاره به اینکه قرار است سهم جابهجایی بار کشور در سیستم ریلی به ۲۰درصد افزایش پیدا کند، ادامه داد: هر سال حدود ۲۲میلیون تن مواد معدنی از طریق سیستم ریلی کشور انتقال پیدا میکند که سهمی در حدود ۵درصدی را از مجموع کل بار کشور به خود اختصاص میدهد.
ساطعی در پاسخ به اینکه آیا راهکاری برای افزایش سهم سیستم ریلی در نقل و انتقالات بار و مواد معدنی کشور در نظر گرفته شده گفت: در راستای افزایش سهم حملونقل ریلی در جابهجایی بار، کارگروهی متشکل از دولت، شرکت راهآهن و مالکان واگنهای لبهبلند ویژه حمل محصولات معدنی تشکیل شده که در این کارگروه ضمن بررسی راههای بهبود سیستم حمل ریلی مقرر شده تا اتصال شبکه ریلی به چشمههای بار و معادن که به آن خطوط فرعی گفته میشود، بهبود یابد و افزایش تعداد سیستمهای تخلیه بار در کشور و همچنین توسعه ناوگان هم از لحاظ لکوموتیو و هم از لحاظ تعداد واگن انجام شود.
وی در این خصوص توضیح داد: به عنوان مثال یکی از مشکلاتی که در بکارگیری حملونقل جادهای به جای ریلی وجود دارد، نبود خطوط فرعی راهآهن در نزدیکی معادن و چشمههای بار است، به گونهای که معدندار برای حمل بار از طریق ریل ابتدا باید محصول خود را از طریق ماشینآلات سنگین به خطوط ریلی برساند که این موضوع موجب افزایش هزینههای تولید میشود. بنابراین مقرر شده حداقل در معادن بزرگ کشور خطوط فرعی ریلی توسعه یابد. همچنین نبود سیستمهای تخلیه بار از دیگر مشکلاتی است که باعث کند شدن سرعت حملونقل ریلی میشود، بهطوریکه در بنادر و انبارها سیستم
تخلیه کافی وجود نداشته و کندی خدماترسانی زمینه افزایش هزینهها را فراهم میکند.
مسافت تعیینکننده است
این کارشناس حملونقل ریلی در پاسخ به اینکه آیا صادرات محصولات معدنی از طریق سیستم ریلی با صرفه اقتصادی همراه است، گفت: براساس تعریف بینالمللی هر روش حملونقل برای یک میزان مسافت پیشبینی شده به عنوان مثال استفاده از حملونقل جادهای برای مسافتهای کمتر از ۵۰۰ متر باصرفه است که متاسفانه به دلیل نبود زیرساختها مناسب این میزان تا هزار کیلومتر افزایش یافته است. همچنین روش حملونقل ریلی برای مسافتهای هزار تا ۲هزار کیلومتری توجیه اقتصادی دارد و در روش دریایی مسافتهای بیش از ۱۰ هزار کیلومتر نیز از توجیه اقتصادی برخوردار است. بنابراین
برای انتخاب روش ریلی در صادرات مواد معدنی ابتدا باید به کشور مقصد و مسافت آن با مبدا کالا توجه کرد.
ساطعی ادامه داد: در صادرات سنگآهن که بیشترین حجم از صادرات محصولات معدنی را به خود اختصاص داده، مقصد صادراتی بیشتر کشورهای آسیای جنوب شرقی و کشور چین است. هر چند هماکنون به واسطه خطوط ریلی اینچهبرون امکان حمل محصولات به چین فراهم است اما باید توجه داشت هزینه بالای آن که به بعد زیاد مسافتی مربوط است، نسبت به حملونقل دریایی فاقد توجیه اقتصادی است. بنابراین من معتقدم به جای تغییر روش حملونقل صادراتی باید زیرساختهای ریلی درون کشور توسعه یابد.
استفاده کامل از ظرفیت سیستم ریلی
مسعود دانشمند، رییس کمیسیون اتاق بازرگانی ایران درخصوص استفاده از حملونقل ریلی به جای حملونقل دریایی در صادرات محصولات معدنی به صمت گفت: هماکنون در کشور از ظرفیت سیستم ریلی کشور بهصورت کامل استفاده نشده، به گونهایکه میتوان به جرات گفت تنها ۲۵درصد از این ظرفیت به کار گرفته میشود. وی با عنوان اینکه من معتقدم صادرات محصولات معدنی از طریق سیستم ریلی فقط میتواند در برخی از کشورها همچون ترکیه و پاکستان که مرز مشترک دارند، توجیه اقتصادی داشته باشد، افزود: سیستم ریلی باید به فکر افزایش کارآمدی خود باشد و در صورتیکه بتواند
سیستمهای تخلیه خود را در پایانههای بارگیری توسعه دهد، میتوان شاهد صادرات محصولات معدنی از طریق سیستم ریلی بود.
دانشمند با اشاره به اینکه سیستم ریلی باید به فکر استفاده بهینه از ظرفیتهای خود باشد، گفت: یکی از مشکلاتی که هماکنون در حملونقل محصولات معدنی وجود دارد، قیمت بالای حملونقل است، بنابراین به نظر میرسد بهتر است راهآهن نسبت به تغییر نرخ حمل کالاهای صادراتی و وارداتی اقدام کند به این صورت که نرخ حمل کالاهایی که به سمت بنادر منتقل میشوند کمتر از نرخ حمل کالاهای وادراتی باشد، تا از این طریق ضمن ایجاد تعادل به کاهش هزینههای صادراتی نیز کمک شود.