«نه» به افزایش وام مسکنمهر
تین نیوز | مخالفت با پیشنهاد «استفاده مجدد از اقساط تسهیلات مسكنمهر برای تكمیل نیمهكارهها»
بانك مركزی اظهارات هفته گذشته یك مقام ارشد وزارت راهوشهرسازی را كه گفته بود «پالسهای مثبتی از بانكمركزی برای افزایش سقف وام مسكنمهر دریافت كردهایم» تكذیب كرد و در پاسخی روشن به این برداشت ذهنی، امكان پرداخت تسهیلات 30 میلیونی به پروژههای 99ساله را عملا منتفی دانست.
چهارشنبه هفته گذشته محسن نریمان معاون وزیر راهوشهرسازی در امور شهرهای جدید، به عنوان فردی كه بیشترین بار زمینمانده از قطار مسكنمهر، به حوزه مسوولیتی او مربوط میشود، در مصاحبه با خبرگزاری فارس اعلام كرد: «برای اینكه فشار مالی به پیشخریداران مسكنمهر كاهش یابد از وزیر موضوع افزایش وام را درخواست كردیم. آقای آخوندی با آن موافقت كردند و این درخواست در دولت درحال بررسی است. از طرف بانك مركزی هم پالسهای مثبتی داشتهایم كه سقف وام مسكنمهر از 25 میلیون به 30 میلیون تومان افزایش یابد.»
اما روز گذشته، جوابیهای در خصوص مصاحبه مدیر شهرهای جدید با خبرگزاریفارس، از بانك مركزی به «دنیایاقتصاد» رسید كه متن آن از «نَه» قاطع و روشن به درخواست افزایش وام مسكنمهر حكایت دارد.
در این جوابیه، 4 دلیل برای مخالفت با افزایش سقف تسهیلات مسكنمهر ذکر شده است؛ بانك مركزی با یادآوری دو سیاست كلیدی دولت یازدهم مبنیبر «كنترل نقدینگی» و «مهار تورم» و همچنین ماموریتهای تابع این دو یعنی «جلوگیری از افزایش بدهی بانك مسكن به بانك مركزی» و «پرهیز از افزایش تعهدات جدید در مسكنمهر»، تاکید میکند که سیستم بانكی در وضعیت كنونی صرفا متعهد به پرداخت حداكثر 25 میلیون تومان تسهیلات به هر واحد مسكونی در پروژههای مسكنمهر است.
در جوابیه بانكمركزی، نه تنها سیگنال مثبتی مشاهده نمیشود كه به صراحت از رد درخواست افزایش وام مسكنمهر در شورای پول و اعتبار حكایت دارد.
بانكمركزی طی ماههای اخیر متناسب با اظهارات مسوولان وزارت راهوشهرسازی درباره موضوعات مختلف تامین مالی مسكن از جمله طرح افزایش وام خرید، طرح راهاندازی لیزینگ و...، همواره موضعگیریهای رسمی یكسان دال بر «در دست بررسی بودن طرحها» اتخاذ كرده بود و مثلا درباره سرنوشت درخواست افزایش وام خرید مسكن یا موضوع درخواست فعالیت لیزینگها در این بخش، اخیرا اعلام كرد: «طرحهای پیشنهادی و مدنظر وزارت راهوشهرسازی در خصوص بهكارگیری روشهای جدید تامین مالی مسكن، در دست بررسی و طی مراحل كارشناسی است.»
اما آنچه هماكنون بهعنوان نظر رسمی بانكمركزی درباره «درخواست افزایش وام مسكنمهر» اعلام شده، به معنای آن است كه مراحل رسیدگی به این درخواست از كار كارشناسی و مطالعه عبور كرده و به پایان تصمیمگیری رسیده است. سرنوشت این درخواست در متن جوابیه بانكمركزی كه عینا در زیر منتشر شده، آمده است:
احتراما بازگشت به مطلب منتشره در آن روزنامه مورخ 12/9/1393 تحت عنوان «پالس مثبت از بانک مرکزی برای مسکن مهر» به استحضار میرساند:
با عنایت به سیاستهای دولت مبنی بر تکمیل طرحهای نیمه تمام مسکن مهر و عدم افزایش تعهدات جدید بابت طرح مذکور، لزوم کنترل نقدینگی جهت مهار تورم و جلوگیری از افزایش بدهی بانکها بالاخص بانک مسکن (به عنوان بانک عامل طرح مسکن مهر) به بانک مرکزی و تبعات منفی ناشی از آن و نیز با امعان نظر به تصمیمات متخذه قبلی شورای پول و اعتبار مورخ 8/11/1392 مبنی بر «مخالفت شورای پول و اعتبار با افزایش سقف فردی تسهیلات مسکن مهر از 250 میلیون ریال به 300 میلیون ریال»، بانک مسکن صرفا متعهد به پرداخت تسهیلات بابت طرحهای قرارداد منعقده مسکن مهر میباشد و هر گونه پالس مثبت
افزایش سقف فردی تسهیلات موصوف با توجه به تبعات ناشی از افزایش بار مالی طرح مزبور از سوی بانک مرکزی تکذیب میگردد، توضیح اینکه، در راستای تکمیل پروژه مسکن مهر نهایت مساعدت و انعطاف لازم از سوی شورای پول و اعتبار و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مورد ملاحظه قرار گرفته است.
خواهشمند است دستور فرمایید مراتب فوق جهت روشن شدن ذهن خوانندگان گرامی، طبق قانون مطبوعات در آن روزنامه منتشر شود.
فرجام نیمهتمامها و وعده دولت
امكان افزایش 5 میلیون تومانی سقف وام مسكنمهر در شرایطی سلب شده كه مقامات وزارت راهوشهرسازی با حساب ویژه روی این موضوع، اوایل امسال وعده دادند كه كل پرونده مسكنمهر با تكمیل حدود یك میلیون واحد نیمهكاره، تا پایان سال94 بسته میشود. مسوولان این وزارتخانه، مشروط به افزایش وام، چنین سقف زمانی را به مردم اعلام كردهاند. بررسیهایی كه توسط قائممقام آخوندی و مجری ویژه مسكنمهر انجام شده است، نشان میدهد: در حال حاضر حداقل 650 هزار واحد مسكونیمهر در سراسر كشور، برای تكمیل شدن و تحویل به پیشخریداران، نیازمند افزایش تسهیلات
است.
عمده این واحدهای نیمهتمام در شهرهای جدید مخصوصا شهرهای جدید اطراف تهران است. در شهرهایجدید به دلیل فراهم نبودن زیرساخت و خدمات زیربنایی، قیمت تمامشده ساخت مسكنمهر نسبت به مناطق دیگر كشور، افزایش پیدا كرد.
در سه سال اخیر، دولت قیمت تمامشده مسكنمهر كه در ابتدا مترمربعی 300 هزار تومان تعیین شده بود را سه بار افزایش داد و هماكنون متوسط قیمت در هر مترمربع به حدود 600 هزار تومان رسیده است. این در حالی است كه سقف وام مسكنمهر از سال89 تاكنون در حد 25 میلیون تومان ثابت مانده و متناسب با تورم و رشد قیمتها، تعدیل نشده است.
مقامات وزارت راهوشهرسازی با انعكاس گلایههای مربوط به پیشخریداران مسكنمهر میگویند: اگر چه در سالهای اخیر، به دغدغه مالی پیمانكاران مسكنمهر، در سه مرحله، پاسخ داده شد و قیمت افزایش پیدا كرد اما در این مدت، تسهیلات بانكی افزایش نیافت و عملا فشار ناشی از افزایش قیمت، مستقیم به بضاعت اندك مالی پیشخریداران منتقل شد. در ماههای اخیر، همه تسهیلات
25 میلیون تومانی متناسب با پیشرفت فیزیكی ساختمانهای مسكنمهر و رسیدن سازهها به مرحله نازككاری، به پیمانكاران پرداخت شد و حالا برای تكمیل مراحل باقیمانده از ساختوسازها با توجه به افزایش رسمی قیمت تمامشده مسكنمهر، دو راه مالی بیشتر باقی نمانده است. گفته میشود، قیمت واحدهای ناتمام، با احتساب آخرین مرحله افزایش (دستورالعمل شماره 3)، بهطور متوسط بین 2 تا 5میلیون تومان افزایش پیدا كرده است. راه اول جبران قیمت، افزوده شدن آورده نقدی پیشخریداران است كه مشاهدات وضع موجود نشان میدهد مردم منتظر در این پروژهها، بیشاز آنچه
پرداخت كردهاند، حاضر به واریز نیستند. راه دوم نیز افزایش سقف تسهیلات مسكنمهر از 25 میلیون به 30 میلیون تومان مدنظر وزارت راهوشهرسازی است.
راه پیشنهادی آخوندی
وزیر راهوشهرسازی دولت یازدهم چند ماه پیش، در نامهای به دولت و بانكمركزی، خواستار عمل به مصوبه 2/5/92 هیاتدولت در خصوص افزایش سقف فردی وام مسكنمهر از 25 میلیون تومان به 30 میلیون تومان شد.
عباس آخوندی، در عین حالی كه استدلال بانكمركزی درباره تورمزا بودن خطاعتباری و چاپ پول بدون پشتوانه را كاملا قبول دارد و خطقرمزهای سیاستگذار پولی در قضیه «پرداخت هر نوع تسهیلات با لحاظ آثار تورمی احتمالی» را درك میكند، در نامه خود به بانكمركزی، یك پیشنهاد غیرتورمی برای افزایش وام مسكنمهر مطرح كرده است.
اول اینكه، افزایش وام برای همه 3/2 میلیون مسكنمهر ساخته شده نیست بلكه برای حداكثر 500 تا 700 هزار واحد مشكلدار و ناتمام، درخواست شده است. دوم اینكه، پیشنهاد وزارت راهوشهرسازی برای تامین مالی این درخواست، «شارژ مجدد خطاعتباری یا به عبارتی چاپ دوباره پول تورمزا» نیست، بلكه این وزارتخانه از بانكمركزی خواسته است اجازه استفاده مجدد اقساط ماهانه تسهیلات مسكنمهر را به نفع پروژههای نیمهكاره صادر كند.
در حال حاضر، صاحبان واحدهای مسكونیمهر كه طی سالهای اخیر خانههای خود را تحویل گرفتهاند، هر كدام ماهانه به طور متوسط 120 هزار تومان قسط وامهای خود را به بانكمسكن بازپرداخت میكنند كه كل اقساط پرداختی به این بانك در هر ماه بین 150 تا 200 میلیارد تومان برآورد میشود.
وزارت راهوشهرسازی معتقد است مبالغی كه از محل بازپرداخت اقساط وامهای مسكنمهر به بانكمسكن بازمیگردد چنانچه مجددا تبدیل به تسهیلات و وارد بازار ساختوساز شود، همچون بار اولی كه در قالب خطاعتباری، به مصرف رسید، اثر تورمی ندارد. این در حالی است كه هم اکنون بانكمسكن اقساط جمعآوری شده بابت خطاعتباری 48 هزار میلیاردی را، به بانكمركزی برمیگرداند و استفاده مجددی از این تسهیلات نمیشود. از طرفی، مخالفتی كه با پیشنهاد وزارت راهوشهرسازی شده حكایت از آن دارد كه سیستم بانكی، استفاده مجدد از تسهیلاتی را كه از محل
خطاعتباری تامین شده است همانند استفاده اولیه، تورمزا میداند.
به گزارش «دنیایاقتصاد»، طی ماههای اخیر، دفتر معاونت اول رئیسجمهور دو بار با بانكمركزی درباره پیشنهاد وزارت راهوشهرسازی، نامهنگاری كرده و از مسوولان بانكی خواسته نسبت به این موضوع رسیدگی شود. براساس آنچه تاكنون در رسانهها منتشر شده، اسحاق جهانگیری معاون اول رئیسجمهور چند ماه پیش، برای پیگیری پیشنهاد وزارت راهوشهرسازی، در نامهای به بانكمركزی، خواستار بررسی موضوع شد و اخیرا نیز ویسه معاون جهانگیری، نامه دیگری در این خصوص تنظیم و ارسال كرده است.
با این حال، مطابق آنچه بانكمركزی درباره مخالفت اواخر سال گذشته شورای پول و اعتبار با درخواست افزایش وام مسكنمهر به 30 میلیون تومان، خبر داده، ظاهرا اجرای این پیشنهاد، نشدنی است.