طرح میفروشیم تا هوا آلوده شود!
تین نیوز | درحالی که هر روز بر محدوده زوج و فرد طرح ترافیک اضافه میشود تا باری از ترافیک شهری کم شود و از آلودگی هوا نیز کاسته شود، فروش طرحهای روزانه که حتی با شدت گرفتن آلودگی هوا نیز ادامه دار شده است، باعث میشود نهتنها محدوده زوج و فرد هم پر ترافیک باشد بلکه آلودگی هوا تشدید شود و معلوم نیست طرح ترافیک قرار است منبعی برای درآمد شهرداری باشد یا راهکاری برای کاهش ترافیک؟! آنطور که مدیر صدور آرمهای طرح ترافیک شهرداری تهران اخیرا اعلام کرده است فروش آرم طرح ترافیک هفتگی بار دیگر از سر گرفته شده است.
هرچند عنوان طرح ترافیک نشاندهنده این است که محدودیتهایی برای کنترل ترافیک ایجاد میشود اما در سالهای اخیر طرح ترافیک بیشتر با موضوع آلودگی هوا گره خورده است. اظهارات روز گذشته مدیر صدور آرمهای طرح ترافیک شهرداری تهران هم این واقعیت را نشان میدهد. مصطفی قنبرنژاد گفته است: با توجه به اینکه چندی پیش به دلیل افزایش روزهای آلودگی هوا فروش هفتگی آرم طرح ترافیک را متوقف کرده بودیم اما، اکنون با توجه به درخواست مکرر شهروندان تهرانی مبنی بر فروش مجوز هفتگی ورود به محدوده طرح و پاکیزگی نسبی هوای شهر، از امروز مجددا امکان خرید هفتگی آرم طرح ترافیک
مهیا شده است.
نقش 88 درصدی وسایل نقلیه در ایجاد آلودگی
آلودگی هوا با توجه به پیامدهای زیانبارش به یکی از ملموسترین مشکلات زیستمحیطی تهران و چندین شهر دیگر ایران تبدیل شدهاست. آمارها نشان میدهد که در روزهای تشدید آلودگی هوای تهران، شمار بیماران تنفسی تا ۶۰ درصد افزایش مییابد. بیشترین عامل مرتبط با تشدید بیماریهای سیستم قلبی، عروقی و ریوی، افزایش آلایندههای دی اکسید گوگرد، ذرات معلق و منواکسیدکربن است بهطوری که آلودگی هوا در تهران بهطور متوسط موجب کاهش پنج سال از عمر تهرانیها شدهاست. در ایران سالانه ۴۵۰۰۰ نفر بر اثر آلودگی هوا میمیرند. در اثر آلودگی هوا در سال 1391 حداقل 5000 نفر
جان خود را از دست دادند. از سوی دیگر، در سال گذشته روزانه بالغ بر یکهزار و ۱۹۲ تُن مواد آلاینده در هوای تهران منتشرشد. بیشترین این آلایندهها مربوط به اکسیدهای گوگرد با انتشار ۶۹۵ تُن در هر روز است. همچنین معلوم شد که اگرچه بیش از ۸۰۰ هزار واحد صنعتی مستقر در تهران سهم بزرگی در آلودگی این شهر دارند، ۸۸ درصد آلودگی هوای تهران ناشی از آلایندگی وسایل نقلیه است.
طرح کنترل ترافیک از آغاز تا امروز
از جمله طرحهایی که به منظور رفع تراكم تردد وسایل نقلیه در تهران به اجرا گذاشته شده است، طرحهای مرحلهای بهبود نسبی ترافیك در مركز شهر با اجرای سیستم محدوده طرح ترافیك است. این طرح در سال 58 با هدف ایجاد مسیر ویژه اتوبوسهایشركت واحد اجرایی شد اما، در سالهای بعد محدودهای در مركز شهر تهران تعیین شد تا از ورود كلیه وسایل نقلیه به استثنای وسایل نقلیه مجاز به آن محدوه جلوگیری شود. از اواسط آذر سال 1384، بهدلیل آلودگی شدید هوای تهران مبادرت به اجرای طرح تردد نوبتی خودروها یا طرح زوج و فرد شد و محدودههایی در شمال، جنوب، شرق و مرکز تهران مشخص
شدند که هر خودرو شخصی تنها بر اساس رقم آخر پلاک خودرو و زوج یا فرد بودن این رقم در روزهای مشخص میتوانست وارد این محدودهها شود. فروش این طرحها از سوی شهرداری تهران نیز در همان سال انجام گرفت که البته با این آرم افراد نه تنها میتوانستند به محدودههای زوج و فرد وارد شوند بلکه کنترل طرح ترافیک اصلی که در سال 58 تصویب شده بود نیز از طریق این طرح به فروش رسید و تمامی شهروندان میتوانستند با تهیه این آرم درهمه نقاط شهر در هر ساعت روز تردد کنند.
80 میلیارد درآمد سالانه طرح دائمی ترافیک
همزمان با اجرای فروش طرح کنترل ترافیک در کشور آرمهای روزانه و هفتگی هم به بازار آمدند و شرکت کنترل ترافیک شهرداری تهران در همان سال اعلام کرد روزانه 9 هزار آرم روزانه و هفتگی در پایتخت توزیع خواهد شد که با احتساب کسر روزهای تعطیل، این رقم به حدود دو میلیون آرم خواهد رسید. مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک شهرداری تهران، نرخ آرمهای روزانه را 100 هزار ریال و نرخ آرم طرح ترافیک هفتگی را به ازای شش روز، 600 هزار ریال بیان کرده است که میتوان نتیجه گرفت شهرداری سالانه تنها از فروش آرمهای موقتی ترافیک مبلغی در حدود 20 میلیارد تومان درآمد دارد. از سوی دیگر سهمیه امسال
آرم طرح ترافیک برای پایتخت 90 هزار فقره است که از مجموع این رقم، 80 هزار آرم، یکساله دائمی و 10 هزار فقره نیز روزانه و هفتگی است که اگر تعداد آرمهای دائمی را به این رقم اضافه کنیم، درآمد سالانه شهرداری از فروش آرمهای ترافیک به مرز 800 میلیارد ریال در سال میرسد که رقمی چشمگیر است.
نباید سلامت افراد را فدای درآمدزایی کرد
یک کارشناس محیط زیست در این زمینه معتقد است تا وقتی که درآمد به سلامت افراد ترجیح داده میشود نمیتوان انتظار داشت معضل ترافیک و آلودگی هوا در تهران برطرف شود. محمدرضا فاطمی در این زمینه به آرمان میگوید: نگرش کلان حاکم بر تهران نباید اجازه دهد اقداماتی که بهطور مستقیم با جان و سلامتی افراد ارتباط دارد دستمایه کسب سود شود. طرح کنترل ترافیک به تنهایی نمیتوانست معضل را برطرف کند اما دولت و در کنار آن شهرداری با فروش این طرح همین حداقل اقدامات پیشگیرانه را نیز منفعل کرد. او با بیان اینکه این طرح اگر درست اجرا میشد، میتوانست باعث کم شدن ترافیک
و به تبع آن کاهش آلودگی هوا شود، گفت: اینکه این طرح با وجود اعلام وضعیت قرمز آلودگی بازهم به قوت خود اجرا میشود یا حتی با صدور انواع مجوز روزانه و هفتگی تسریع میشود نشاندهنده این است که درآمد حاصل از این طرح برای برخی مهمتر از سلامتی مردم است.
فروش طرح ترافیک تاثیری ندارد
با وجود این، یکی از اعضای کمیسیون محیطزیست مجلس در این زمینه معتقد است تنها در روزهایی که بار آلودگی زیاد است لازم است فروش طرحها متوقف شود. موید حسینیصدر در این زمینه به آرمان میگوید: مشکل آلودگی هوا در تهران بیش از همه مربوط به ضعف سیستم حملونقل عمومی و بحث خودروهای تکسرنشین است و فروش طرح ترافیک تاثیر چندانی بر افزایش آلودگی ندارد. او با اشاره به اینکه این طرح بهمنظور رفاه حال شهروندان تصویب شده است تا در مواقعی که ضرورتی وجود دارد بتوانند وارد این محدودهها شوند، میگوید: فروش آرمهای طرح ترافیک فقط برای شهرداری درآمدزایی
نکرده است بلکه خود شهرداری به عنوان متولی اصلی این طرح برای اجرای آن و بهبود روند دریافت آرمها از سوی افراد از آغاز تاکنون متحمل هزینههای سنگینی شده است که این درآمدها شاید بتواند بخشی از آن را جبران کند.