◄ ایمنی راه با فرمول ریاضی حل نمی شود
تین نیوز | علیرغم سهم دو درصدی ناوگان حمل و نقل همگانی در تلفات جاده ای کشور، عده ای از صاحبنظران حوزه حمل و نقل وضعیت ناوگان مسافر و باری را در مقابل سهم عابران و رانندگان شخصی مورد توجه قرار داده اند. در حالی که ایمنی راه علاوه بر ماهیت مهندسی نیازمند ابزارهایی با کارکرد اجتماعی برای فرهنگ سازی است.
به گزارش تین نیوز، هر از گاهی کارشناسان حمل و نقل نظرات خود را در خصوص مراتب مختلف حمل و نقلی بیان می کنند و با توجه به فصل تابستان و هفته آخر شهریور ماه این دفعه، قرعه به نام ایمنی راه افتاده است و بازار آن حتی تا چندین هفته پس از پایان تابستان، داغ خواهد بود.
اما باید در این میان به یک نکته توجه داشت که مسئله ایمنی راه یک پدیده تک وجهی نیست که بتوان از طریق فرمول ریاضی و ابزار مهندسی آن را حل کرد؛ اتفاقی که تاکنون افتاده و همچنان فعالان و دست اندرکاران این حوزه از شرایط موجود ناراضی هستند، غافل از اینکه رسانه های دیداری، شنیداری، مکتوب و الکترونیک بیشترین قابلیت را برای انتقال پیام، نهادینه کردن موضوع ایمنی راه و تبدیل آن به یک فرهنگ عمومی دارد.
در میان این نظرات، عده ای بر این باور هستند که اصلی ترین مشکل ناوگان بار و مسافر به دلیل فرسودگی و شرایط سلامت رانندگان و عدم نظارت بر آنها است؛ به طوری که ابتدا یکسان بودن گواهینامه کامیون و اتوبوس و در گام بعدی حمایت شرکت های بیمه به منظور پرداخت دیه و غرامت به کشته شدگان جسارت رانندگان پایه یک را افزایش داده است و اگر نوسازی ناوگان به امری محال تبدیل شده است، به جای آن از قوانین سختگیرانه تر استفاده شود.
گفتنی است روزانه طبق آمار پزشکی قانونی به طور میانگین 54 نفر در جاده های کشور بر اثر تصادفات جان خود را از دست می دهند که بر اساس تحقیقات مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، هزینه های اجتماعی و اقتصادی تصادفات رانندگی کشور، حدود 8 درصد تولید ناخالص داخلی است و طبق برآورد سال 91 این مبلغ، 51 هزار و 910 میلیارد تومان است.
اما این گونه نظرات با توجه به اقدامات صورت گرفته طی حداقل دو سال گذشته بی انصافی است و سیر نزولی مرگ و میر در آمار تلفات ناشی از تصادفات در سال های 88 تا 92 مشهود است.
مشکل اصلی ایمنی راه در ایران
به نوعی مشکل اصلی ایمنی راه کشور ایران تداخل و نا همگونی ترافیک و دسترسی های متعدد در محدوده شهرها است. همچنین نبود یک نظام آماری واحد در خصوص ایمنی و حوادث حمل و نقلی در عصر اطلاعات و ارتباطات معضل بزرگ دیگری است که هرگونه خطا و تردید روبرو می کند.
در پاره دیگری از نظرات کارشناسان، جایگزینی شخص مدیر فنی به جای مهر مدیر فنی موجود در تمامی شرکت های حمل و نقلی می تواند در کاهش حوادث ثمربخش باشد.
اندر احوالات رانندگان
اینکه تقصیر تمام حوادث رانندگی را بر گردن رانندگان وسایل نقلیه سنگین بیفتد شاید عادلانه نباشد، چرا که باید علت برخی عوامل تاثیر گذار بر تصادفات رانندگان بار و مسافر همچون عواملی که باعث شده یک راننده روزی 18 ساعت پشت فرمان یک خودرو سنگین در جاده بنشیند، به اعتیاد روی آورند و یا تصادف پس از حدود هزار کیلومتر رانندگی در محدوده شهرها توجه کرد.
گفتنی است طبق آمار نقل شده، در حال حاضر بیش از 30 درصد رانندگان کشور دچار اعتیاد هستند و این در حالی است تعداد رانندگان نسبت به ناوگان با کمبود مواجه است.
سهم ناوگان عمومی حمل و نقل جاده ای در تلفات ناشی از تصادفات
علیرغم فراوانی حوادث ناشی از تصادفات در سال 92 و سهم 20 درصدی ناوگان حمل و نقل همگانی جاده ای، اتوبوس ها و مینی بوس ها تنها 2.1 درصد از حوادث و تلفات و در مقابل وانت بارها با سهم 5 درصدی خود از کل ناوگان کشور حدود 11 درصد از تلفات ناشی از تصادفات سال 92 با رشد 22 درصدی را به خود اختصاص داده اند.
همچنین 49 درصد تلفات ناشی از تصادفات را سرنشینان خودروهای سواری تشکیل می دهند و موتورسیکلت ها با 18 درصد در جایگاه دوم قرار دارند. همچنین عابران پیاده با 13 درصد و وانت بارها با 11 درصد در رتبه بعدی قرار دارند و در انتها اتوبوس ها و مینی بوس ها تنها 2.1 درصد در تلفات سهم دارند. البته باید در نظر داشت که یک کشته هم زیاد است و مقصود در اینجا، مقایسه وسایل نقلیه وجود نیست.
در پایان، موضوع ایمنی راه فارغ از مسئولیت سازمان های دولتی و انتظامی تا زمانی که به یک مسئولیت اجتماعی در آحاد جامعه تبدیل نشود راه به جایی نحواهد برد. یکی از کارکردهای رسانه ها به ویژه رسانه ملی که با تولید محتوای نامطلوب در حوزه ایمنی راه در حق مردم کوتاهی کرده است، ایجاد مسئولیت پذیری در حفظ ایمنی در رانندگی و احترام به کاربران در جاده هاست.
کاش تلویزیون ملی ایران یکدهم زمانی را که به تبلیغهای مسخره قابلمه و دمپایی میپرداخت به ترویج رانندگی صحیح و فرهنگ رعایت حقوق دیگران میپرداخت.