کسب درآمد با فروش خبر
تین نیوز | اواخر مهرماه امسال بههمراه پنج خبرنگار دیگر در قالب یک هیات رسانهای به دعوت سفیر ایران در جمهوری آذربایجان عازم باکو شدیم. در این سفر علاوهبر دیدار و گفتوگو با مسوولان سفارت ایران در باکو با چندنفر از مقامات سیاسی و مذهبی جمهوری آذربایجان هم دیدار داشتیم.
بخش دیگر سفر هم سرزدن به تحریریه تعدادی از خبرگزاریهای معروف این کشور و گفتوگو با مسوولان و خبرنگاران این رسانهها بود.
در این سفر از خبرگزاری اقتصادی «ترند»، هلدینگ خبری «آپا» و «آذرتاج» خبرگزاری دولتی جمهوری آذربایجان دیدن کردیم. خبرگزاری «ترند» یکی از خبرگزاریهای غیردولتی جمهوری آذربایجان است که در سال١٩٩٥ تاسیس شده است، مدیران این خبرگزاری میگویند ترند بزرگترین تامینکننده اخبار کشورهای حوزه دریای خزر محسوب میشود و این خبرگزاری یکی از خبرگزاریهای بانفوذ، بزرگ و تامینکننده اخبار جمهوری آذربایجان، قفقاز و کشورهای آسیای مرکزی است.
وبسایت خبرگزاری «ترند» در رده رسانههای جمهوری آذربایجان یکی از پربینندهترین سایتها محسوب میشود و آنها در سال ٢ ١ به عضویت مجمع خبرگزاریهای آسیا و اقیانوس آرام (OANA) پیوستهاند. همچنین Moody’s International مجوز مقالات تحلیلی، تولید و پخش اخبار تصویری را برای خبرگزاری ترند صادر کرده است. این شرکت تطبیق سیستم اداری «ترند» را با استاندارد ایزو ٩ ١-٢ ٨ تایید کرده است.
خبرگزاری «ترند» بیشتر از هر بخش دیگری خبرهای اقتصادی منتشر میکند و اخبار اقتصادی آنها در نشریهای به نام Trend Oil and Gas بهطور روزانه منتشر میشود. این نشریه اخبار بازار نفت و گاز آسیایمرکزی را انتشار میدهد. همچنین خلاصه اخبار اختصاصی منطقهای در مورد حملونقل، مهمترین اخبار اقتصاد کلان جمهوری آذربایجان، اخبار اختصاصی در امور مالی و سرمایهگذاری و مهمترین اخبار اقتصاد کلان ایران نیز در این خبرگزاری انتشار داده میشود. آنطور که مدیران این خبرگزاری میگویند بسیاری از موسسات تحقیقاتی و رسانههای جهانی، شرکتها و
سازمانهای مالی، اقتصادی و نهادهای دولتی و غیردولتی کشورهای مختلف از مشترکان خبرگزاری «ترند» هستند.
ترند در سالهای ابتدایی و پیش از آنکه به خبرگزاری تبدیل شود یک روزنامه اقتصادی بود و به مرور فعالیت خود را به شکل خبرگزاری تغییر داد. پس از آن پوشش اخبار بقیه حوزههای خبری را نیز در دستور کار خود قرار داد. مدیران این خبرگزاری در هشتسال اخیر تصمیم گرفتهاند فعالیت خبری خود را بهخصوص بر اخبار آسیایمیانه و قفقاز متمرکز کنند. مسوولان این خبرگزاری تمرکز خود را بر انتشار اخبار کشورهای گرجستان، ارمنستان، ترکیه، روسیه و ایران گذاشتهاند.
در این خبرگزاری اخبار مربوط به کشورهای قرقیزستان، تاجیکستان و دیگر کشورهای این منطقه نیز منتشر میشود. ترند اگرچه در خبرهای خود از این کشورها تمام حوزههای خبری را پوشش میدهد اما اولویت اصلیشان بر انتشار تحلیل و اخبار در حوزه اقتصادی است.
نکته جالب آنکه مسوولان این خبرگزاری میگویند آنها با وجود آنکه با کشور ارمنستان در حال جنگ هستند و این کشور حدود ٢ درصد از خاک آنها را اشغال کرده است در زمینه خبری و تبادل خبر همکاری میکنند.
اولشن حسناف، مدیر بخش همکاریهای بینالمللی خبرگزاری «ترند» در رابطه با همکاریهای رسانهای این خبرگزاری با ایران با تاکید بر لزوم افزایش همکاریهای رسانهای بین خبرگزاریهای این کشور و ایران اینگونه گفت: «به اعتقاد من رسانههای دو کشور میتوانند در زمینه اقتصادی بهویژه مارکتینگ فروش خبر به منابع خارجی همکاریهای مشترکی داشته باشند.
ما در حال حاضر با دو خبرگزاری مهر و ایرنا در ایران همکاری نزدیکی داریم که در این همکاری زمینههای اقتصادی به دلیل علاقهمندی دو طرف میتواند مدنظر قرار گیرد. ما همانند سایر رسانهها میتوانیم در زمینه تولید بولتن خبری مشترک همکاریهای نزدیکی داشته باشیم، این کار را هماکنون با رسانههای مطرح دنیا از جمله رویترز انجام میدهیم.»
وی با اشاره به فعالبودن بخشهای زبان آذری، انگلیسی، روسی، عربی و فارسی در این خبرگزاری عنوان کرد: «مهمترین بخش خبرگزاری ترند درواقع تحلیل اخبار روز دنیا بهویژه با موضوع اقتصادی است، مارکتینگ این خبرگزاری نیز در این زمینه راهاندازی شده و اخبار و تحلیلهای تولیدی را برای مخاطبان عضو و دارای قرارداد ارایه میدهیم.
تبلیغ اعضا، طرف قرارداد نیز یکی از زمینههای فعالیتی خبرگزاری ماست، هماکنون نیز ٩ درصد اخبار تولیدی در خبرگزاری ترند، پولی و به صورت اشتراکی است و ما از طریق فروش این خبرها کسب درآمد میکنیم. بیشترین اخبار و تحلیلهای منتشرشده در خبرگزاری ما اقتصادی، نفت و گاز، ساختمان، عمرانی و... است، علاوهبر این چون ما یک خبرگزاری هستیم بنابراین منبع اصلی درآمدمان فروش خبر و قبول آگهی است، یعنی در حقیقت اخبار تخصصی را به افراد و سازمانهایی که علاقهمند هستند میفروشیم. البته در کنار آن بخش عمومی و اخبار عادی بدون هزینه نیز برای مخاطبان داریم.»
این مدیر خبری خبرگزاری ترند دلایل اتخاذ این رویکرد را اینگونه توضیح داد: مدیران ما در این سالها به کشورهای اروپایی و آمریکایی سفرهای زیادی کردند و در این سفرها متوجه شدیم مخاطبان ما در این کشورها بیشتر از هرچیزی خواهان دریافت تحلیل و خبرهای اقتصادی از منطقه هستند. به همین دلیل هم ما حیطه کاری خود را در حوزه اقتصادی قرار دادیم.
یعنی با توجه به بررسیهای صورتگرفته متوجه شدیم که اخبار اقتصادی منطقه بیشترین نیاز خبری کشورهای مختلف دنیاست، ما هم به همین دلیل حوزه کاری خود را اخبار اقتصادی با ایجاد مارکتینگ تعیین کردیم، نکته مهم این است که اخبار اقتصادی از فروش ویژهای برخوردار است. در این راه هم مهمترین بحث در تبدیل خبرگزاری به مارکتینگ را تغییر سبک خبرنویسی و توسعه اخبار انگلیسی خود قرار دادیم، ما با همکاری سازمانهای خبری دنیا خبرنگاران خود را با استانداردهای روز و آموزشهای نوین تربیت کردیم و در این زمینه اولین خبرگزاری جمهوریآذربایجان بودیم که گام برداشتیم.
حسناف با تاکید بر اینکه برای فروش خبر به این دو اصل نیاز داریم، افزود: «البته این خبرگزاری ١٥سال پیش نیز از طریق خبرگزاریهای معتبر دنیا اقدام به فروش خبر میکرد اما سیستم کاملی نبود بنابراین با برنامهریزی لازم تلاش کردیم سیستم بهتر و پردرآمدتری را تعریف کنیم و مخاطبان و مشتریان بیشتری داشته باشیم. این سیستم را طی دوسال پیاده کردیم و براساس استانداردهای مورد نیاز اخبار خود را عرضه میکنیم.»
خبرگزاری ترند از هفتسال پیش بخش فارسی خود را هم راهاندازی کرده است، یکی از مدیران این خبرگزاری در همین رابطه میگوید: «اوایل بهخاطر اینکه اولین خبرگزاری جمهوریآذربایجان بودیم که به زبان فارسی خبر منتشر میکردیم با مشکلاتی مواجه بودیم، پس از آن با همکاری با سفارت ایران این مشکل تا حدودی حل شد و گفتوگوی ما با سفارت در زمینه افزایش تبادلات خبری بود و همچنان این رویه هم ادامه داشته است.
سفارت ایران هم همیشه برای افزایش همکاریها و انجام سفرهای ما به ایران همکاریهای لازم را داشته است. درواقع هدف ما این بود که با خبرگزاریهای داخل ایران همکاریهایی داشته باشیم به همینخاطر چندین سفر به ایران داشتیم که نتیجهاش بستن قرارداد همکاری با خبرگزاری مهر و ایرنا بود.»
اولشن حسناف میافزاید: «ما بعد از تلاشهای فراوان در تهران دفتر زدهایم و خبرنگار ما حالا آنجا فعالیت میکند، واقعیت این است که ما بهلحاظ فرهنگی بسیار به ایران نزدیک و شبیه هستیم و مطمئنا میتوانیم اخبار ایران را همانطور که هست بدون اغراض خاص منتشر کنیم، حتی بهتر از رسانههای خارجی که شناخت و درکی از وضعیت فرهنگی ایران ندارند. اما فیلترشدن بخش فارسی سایت ما در ایران کیفیت و روند کار ما را دچار مشکل اساسی کرد.
ما بارها به مسوولان ایرانی و سفارت ایران در باکو گفتهایم که حاشیههای خبری داخل ایران برای ما در اولویت نبوده و پوشش صرف خبری مدنظر ماست. اما در شرایط کنونی اولویت ما الان به دلیل فیلتر بخش فارسی انتشار اخبار ایران به صورت انگلیسی است. از سوی دیگر در برخی رسانههای ایران گاهی خبرهایی درباره جمهوری آذربایجان منتشر میشود که دقیق نیست و البته من معتقدم بیشتر به دلیل عدم اطلاع کافی است و ما حاضریم در این زمینهها هم همکاری کنیم.»
دالگا خاتوناوغلو، مدیر بخش فارسی و ایران خبرگزاری ترند هم در رابطه با شیوه کار این خبرگزاری میگوید: «خبرگزاریهای غرب درباره ایران و البته نه فقط ایران بلکه درباره دیگر کشورها بیشتر تمایل به انتشار اخبار منفی دارند، این رویکرد هم البته به دلیل استانداردهای خاص خودشان است و لزوما ربطی به غرضها و رویکردهای سیاسی و... ندارد.
به عنوان مثال اگر در یک کشور نفتخیز پالایشگاهی آتش بگیرد این خبر برای خبرگزاریهای خارجی دارای اهمیت بیشتری است و آن را منتشر میکنند، اما از نظر من افزایش تولیدات یک پالایشگاه؛ یعنی رویکرد مثبت، هم میتواند خبر باشد اما براساس استانداردهای غرب جریانهای غیرعادی خبر محسوب میشوند.»
خبرگزاری دیگری که در روز دوم سفر مقصد ما بود هلدینگ خبری آپا در شهر باکو بود. این هلدینگ خبری را که دارای رسانههای مختلفی اعم از مجله و سایت و شبکه تلویزیونی اینترنتی است خانم وصاله ماهرقزی مدیریت و راهبری میکند. وصاله ماهرقزی در رابطه با سابقه شروع به کار مجموعه تحت امر خود اینگونه توضیح داد: «ما ١ سال است که فعالیت خود را شروع کردهایم و من موسس این هلدینگ هستم که در ابتدا کار خود را به همراه هفت نفر شروع کردیم. اما در این سالها توانستیم کار خود را توسعه بدهیم بهگونهای که هم اکنون یک شبکه تلویزیونی و چند سایت دیگر به زبانهای روسی و
آذربایجانی داریم.
همچنین یک خبرگزاری ورزشی، یک مجله ادبی با عنوان کولیس آس و یک مجله هم در حوزه مسایل اجتماعی منتشر میکنیم. در مجموع و در تمام بخشهای مختلف مجموعه ما ٣ خبرنگار و همکار فعالیت میکنند. ما علاوه بر کشور جمهوریآذربایجان، در ترکیه، گرجستان، فرانسه و آمریکا هم دارای خبرنگار هستیم. شرکت هلدینگ خبری ما به صورت روزانه حدود هزار خبر را به پنج زبان مختلف دنیا منتشر میکند. سفیر ایران اخیرا به ما پیشنهاد داده است که بخش زبان فارسی را در وبسایتمان فعال کنیم که امیدوار هستم در آینده نزدیک بخش فارسیمان هم شروع به کار کند.»
مدیر و موسس هلینگ خبری آپا هم در رابطه با درآمدهای این مجموعه اینگونه توضیح داد: «ما یک مجموعه خصوصی و جدای از دولت هستیم و به همین دلیل هیچ بودجهای از طرف دولت دریافت نمیکنیم، به همین خاطر مجبور هستیم خودمان درآمد کسب کنیم، بر همین اساس ما از راه فروش اخبار و تحلیلهای اقتصادی و دیگر اخبار مربوط به جمهوریآذربایجان و کشورهای منطقه به مخاطبانی که مایل به دریافت این خبرها هستند پول در میآوریم.
در مجموعه ما چند تحلیلگر اقتصادی حضور دارند که اطلاعات خام منتشرشده اقتصادی در حوزه نفت و گاز، بانکداری، ساختمانسازی و دیگر بخشها را گرفته و آنها را تجزیه و بررسی کرده و بر اساس آنها مطالب و تحلیلهای اقتصادی مینویسند که این اخبار را مدیران دولتی، مدیران بانکها و بنگاههای اقتصادی و همه کسانی که تمایل به دریافت اخبار این منطقه از جهان هستند چه در جمهوریآذربایجان و چه در دیگر کشورهای جهان در ازای پرداخت پول از ما دریافت میکنند.»
طبق گفته ماهرقزی شیوه انتشار اخبار در مجموعه وبسایتهای اصلی این هلدینگ به این شکل است که تنها تیتر و بخش کوچکی از ابتدای خبر برای عموم خوانندگان در سایت نمایش داده میشود و مخاطبانی که مایل هستند همه خبر را بخوانند با پرداخت مبالغی مشخص، رمز عبوری دریافت میکنند که دسترسی آنها به کل خبر را فراهم میکند. آنگونه که او به «شرق» گفته است مبلغ موردنیاز برای دریافت مجموعه خبری خروجیهای خبرگزاری آپا به مدت یکسال برابر با ٥ هزاردلار است.
آپا هم اکنون به زبانهای ترکی، انگلیسی، فرانسوی، عربی و روسی به صورت مداوم خبر منتشر میکند. خبرگزاری آذرتاج که خبرگزاری دولتی در جمهوری آذربایجان و مشابه خبرگزاری ایرنا در ایران است اغلب مواضع و اخبار بخشهای مختلف دولتی را منتشر میکند. مدیر این خبرگزاری که از ابتدای شروع به کار تاکنون، اصلان اصلانف است از سوی دولت جمهوری آذربایجان انتخاب شده است. او میگوید در این مدت هم با رییسجمهور سابق این کشور، یعنی حیدر علیاف و هم با الهام علیاف به ایران سفرهایی داشته است و خبرگزاری آنها همکاریهایی مشترکی با خبرگزاری دولتی ایرنا در
ایران دارد.
دسترسی به وبسایت و خبرهای بخشهای مختلف خبرگزاری آذرتاج برای همه مخاطبان آزاد است. این خبرگزاری هماکنون به زبانهای ترکی، فرانسوی، روسی، انگلیسی، عربی و چینی خبرهای خود را منتشر میکند.
با این حال نکته بسیار جالبی که در بازدید از این دو خبرگزاری بخش خصوصی در جمهوریآذربایجان که به گفته مدیرانشان از راه فروش اخبار و تحلیلهای اقتصادی و عمرانی کسب درآمد میکنند با آن مواجه شدیم، این بود که هم ترند و هم آپا به نسبت خبرگزاریهای فعال در ایران تعداد بسیار کمتری خبرنگار و عکاس در اختیار دارند، تعداد خبرنگاران فعال در بخشهای مختلف و تحریریه این خبرگزاریها بسیار کمتر از تعداد خبرنگارانی است که در خبرگزاریها و روزنامههای معتبر و فعال ایرانی کار میکنند. با این حال مدیران این خبرگزاریها با اتخاذ شیوههای نوین فروش خبر و
تحلیل با زبانهای بینالمللی و با زبان کشورهای تاثیرگذار همسایه کسب درآمد میکند.
عجیب آنکه ما در ایران هیچ خبرگزاری یا رسانهای نداریم که از راه فروش اخبار و تحلیلهای اقتصادی اقدام به کسب درآمد بکند، این در حالی است که با توجه به میزان اهمیت و تاثیرگذاری ایران بر مناسبات جهانی و منطقهای بهخصوص در حوزههای مختلف اقتصادی و نفتی خبرهای مربوط به ایران برای بسیاری از مدیران شرکتها و بنگاههای اقتصادی بزرگ دنیا و همچنین رهبران کشورها، واجد اهمیت بسیاری است.
تجربه فروش اخبار و تحلیلهای تهیهشده توسط بنگاههای خبری و مجلات و روزنامههای معتبر دنیا نهتنها در حوزه اقتصادی، بلکه در همه حوزهها رویکرد جدیدی نیست. سالهاست بسیاری از خبرگزاریهای بزرگ و معتبر دنیا دسترسی به بخشی از خروجی اخبار و مطالب منتشرشده خود را تنها در ازای دریافت پول برای مخاطبان فراهم میکنند.
دریافت آگهی و تبلیغات در روزنامهها و وبسایتهای خبری و خبرگزاریها اگرچه یکی از راههای شناختهشده کسب درآمد برای رسانههاست، اما بیتردید این بخش مغفولمانده در ایران، یعنی کسب درآمد از راه فروش اخبار و مطالب تولیدی هم میتواند در صورت اجرا به یکی دیگر از منابع کسب درآمد برای رسانههای فارسیزبان تبدیل شود. این مهم بهخصوص در شرایطی که بسیاری از رسانههای بخش خصوصی با مشکلات عدیده اقتصادی دستبهگریبان هستند میتواند راهگشا باشد.
با عرض سلام من یک خبر با مدرک از معتبرترین بانکهای ترکیه و یکی از بزرگترین شخصیت این بانک دارم و این خبر میتونه تکون بزرگی برای ترکیه باشد