هزینهها پشت صادرات را به خاک مالید
تین نیوز | براساس آمار ۹ ماه نخست امسال از استان چهارمحال و بختیاری، ۲۹۶هزارتن محصول به ارزش ۱۱۱ میلیون دلار از گمرک استان به مقصد کشورهای دیگر رهسپار شده، که عمده کالاها در این مدت کولر، سیمان، شیرخشک، صنعتی، بادام و موکت بوده است.
این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۳۰ درصد کاهش صادرات در وزن و ارزش داشته است.
به گفته معاون بازرگانی خارجی اداره صنعت، معدن و تجارت استان چهارمحال و بختیاری مهمترین دلیل کاهش صادرات، تحریمهای اقتصادی موجود، حضور داعش در عراق و وجود تقاضا در بازار داخلی است.
جدا از مسائل و مشکلات مطرح شده عوامل دیگری نیز در این چرخش رو به پایین دخیل هستند که از مهمترین آنها میتوان به هزینههای حملونقل و قیمت تمام شده محصول اشاره کرد. البته با توجه به اینکه تمام تولیدات و محصولات صادره از چهارمحال و بختیاری از تولیدات این استان است، توجه به تولید و شناسایی بازارها برای فروش محصولات بهطور حتم موجب توسعه این استان و ایجاد اشتغال میشود. استاندار چهارمحال و بختیاری نیز چندی پیش در جهت رشد صادرات از ضرورت ایجاد تشکلهای صادراتی برای توسعه صادرات غیرنفتی در استان صحبت به میان آورد و گفت: کارگروههای هم اندیشی برای
توسعه صادرات غیرنفتی با حضور کارشناسان، تجار و صاحب نظران باید تشکیل شود. قاسم سلیمانی با اشاره به ظرفیتهای موجود در استان چهارمحال و بختیاری، تاکید کرد که باید از ظرفیتهای موجود برای توسعه صنعت و صادرات محصولات تولیدی بیشترین بهره گرفته شود.
تقاضای داخلی بالاست
سیاوش نظری، معاون بازرگانی خارجی مشکل اصلی پیش روی صادرات را فروش داخلی عنوان میکند و میافزاید: تمایل بیشتر خرید داخلی نسبت به خرید خارجی باعث شده واحدهای تولیدی به جای اینکه کالا را با سختیهای صادراتی، صادر کنند، آن را در بازار داخل توزیع میکنند. در این شرایط اگر چه آمار صادراتی استان کاهش پیدا میکند اما چون واحدها اغلب تنها به دنبال سود هستند، سود مورد نظر را کسب میکنند و تمایلی به صادرات نشان نمیدهند.
وی از جمله شرایط سخت صادراتی را تعرفههای صادراتی بیان میکند و ادامه میدهد: وجود تعرفههای صادراتی سنگین ۲۰ تا ۳۰ درصدی در برخی محصولات صادراتی است که امکان و تمایل صادرات را برای صادرکنندگان کمرنگ کرده است.
جدا از این مسائل، مشکلات دیگری نیز بر این کاهش صادرات دامن زدهاند. یکی از این مسائل تخلف صادرکنندگان استانی است.
نظری برای نمونه عنوان میکند: یکی از صادرکنندگان استان که در سال گذشته ۳۵ میلیون دلار صادرات برای استان انجام داده به دلیل انجام تخلفات صادراتی، صادرات هرنوع محصولی از این واحد تولیدی از سوی گمرک ممنوع اعلام شده است. یکی دیگر از مسائل کاهش دهنده، ممنوعیت برخی محصولات صادراتی است که جلوی رشد صادرات امسال را گرفته است.
گمرک استانهای دیگر
وضعیت آمار صادراتی هر یک از گمرکهای استانهای کشور بسته به میزان امکانات و زیرساختهایی که تعبیه میکنند، متفاوت است. به دلیل وجود همین امکانات، در گمرک برخی از استانها علاوه بر اظهار محصولات استانی خود، محصولات استانهای دیگر نیز اظهار میشوند که این اقدام در آمار گمرکی آنها رشد مثبتی دارد. اما برخی استانها از این مزیت بیبهره هستند.
استان چهارمحال و بختیاری نیز یکی ازهمین استانهاست که بیشترین اقلام صادراتی از آن، محصولاتی تولیدی خود استان هستند.
جدا از آنکه بسیاری از محصولات استانی نیز در گمرکات دیگر نقاط کشور اظهار میشوند.
معاون بازرگانی خارجی اداره صنعت، معدن و تجارت استان چهار محال و بختیاری با بیان اینکه بسیاری از محصولات استان از گمرک استانهای دیگر صادر میشود، میگوید: سال گذشته صادرات استان رقم بسیار بالایی داشت که دلیل آن قانون گمرکی مبنی بر اظهار کالاهای صادراتی تنها در گمرک مرکز استانها بود.
نظری اضافه میکند: با توجه به نزدیکی چهار محال و بختیاری به استان اصفهان که محمولههای صادراتی بسیاری در گمرک آن استان آماده اظهار بودند، اغلب این صادرکنندگان از گمرک چهار محال و بختیاری اقدام به اظهار محصولات کردند.
به تبع، صادرکنندگان خود استان هم در داخل استان اظهارکالا انجام دادند و همین کار باعث افزایش آمار صادرات استان شد. اما امسال این قانون برداشته شد و صادرکنندگان میتوانستند برای اظهار کالای خود به طور مستقیم به گمرکات مرزی و بنادر مراجعه کنند.
هزینه بالای حملونقل
زمانی که با وی در مورد تعلق نگرفتن معافیت مالیاتی حملونقل در شرایطی که محصول برای اظهار به مرز فرستاده شود، میگویم، پاسخ میدهد که از سال ۸۹ تا امروز نه یارانههای حملونقل و نه جایزه صادراتی به صادرکنندگان استان تعلق نگرفته است. معاون بازرگانی خارجی منکر هزینههای حملونقل نمیشود اما تاثیر آن بر صادرات را چندان نمیداند چرا که به عقیده وی صادرکنندگان در صورت داشتن بازار صادراتی به طور حتم محصولات خود را صادر میکردند. نظری میگوید: هزینه حملونقل یکی از پارامترهای ضعیف در کاهش صادرات است و مشکل بیشتر در نبود بازار هدف است.
نادیده گرفتن این مشکل در حالی است که به گفته خود این مسئول هزینه حملونقل کالا در استان حدود ۳۰درصد بیشتر از استانهای دیگر است. زمانی که علت آن را جویا میشویم، توضیح میدهد که بارها یکسره است. یعنی زمانی که محموله از استان به سمت گمرک استانهای دیگر ارسال میشود در بازگشت خالی برمیگردد.
تاکید بر صادرات
استان چهارمحال و بختیاری در سالهای اخیر تمام همت خود را بر این گماشته تا با ایجاد بسترهای لازم برای تولید، زمینه رشد و توسعه صادرات را فراهم کند. توجه به تولید با محور صادرات از نشانههای این همت است. رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان چهارمحال و بختیاری تولیدات استان را صادراتمحور عنوان میکند، به این معنی که اغلب محصولات تولیدی در استان صادر میشود.
سید نعیم امامی تاکید میکند: بیشترین اقلام صادراتی استان چهارمحال و بختیاری محصولاتی هستند که در خود استان تولید میشوند. وی ادامه میدهد: امسال در زمینه توسعه تولید در استان معافیتهای مالی برای واردات تجهیزات کارخانههای استان در نظر گرفتهایم.
به نظر میرسد استان برای اینکه بتواند به رشد مورد نظر بر اساس برنامههای سالانه خود دست یابد نیاز به رفع مشکلات اولیه دارد بهویژه مسائلی که در استانهای دیگر وجود ندارد و به شکلی برای استان چهارمحال و بختیاری شکل تبعیض بهخود گرفته که نمونه آن هزینههای ۳۰ درصد بالاتر حملونقل نسبت به دیگر استانهاست. در صورت رفع این موانع میتوان انتظار رشد استان در سالهای آتی را داشت کما اینکه نشانههای آن در برنامههای استانی و تاکید بر صادرات به خوبی مشخص است. نمونه آن صادرات۴۱ میلیارد دلاری کالا از چهارمحال و بختیاری به عراق است.