◄ آزادراه شیراز اصفهان چشم انتظار ابلاغ عوارض سال 1405/ فقط 45 درصد عوارض وصول می شود

بارش های سنگین پاییز و زمستان ۱۴۰۴ برای آزادراه شیراز اصفهان آزمونی میدانی برای سنجش تاب آوری زیرساخت ها، ارزیابی توان راهداری و بازنگری در مدیریت بحران بود. مهندس رضا محمدیان مدیرعامل این آزادراه می گوید تجربه زمستان گذشته باعث تغییر در جانمایی راهدارخانه ها، ایجاد کمپ های عملیاتی در نقاط برفی و بازتعریف الگوی راهداری شد اما همزمان کاهش شدید تردد به دلیل شرایط جنگی، افت ۴۵ درصدی درآمد و بحران وصول عوارض، چالش های تازه ای پیش روی این شریان مهم حمل ونقلی کشور قرار داده است. بخش اول مصاحبه تین نیوز با مدیرعامل شرکت احداث بهره برداری و نگهداری آزادراه شیراز اصفهان – آزادراه شاهچراغ – را در ادامه بخوانید.

راهداری و علی الخصوص راهداری پاییزی و زمستانی آزادراه شیراز اصفهان در فصول سرد سال 1404 حاوی چه نکاتی بود و چه آموزه هایی برای شما داشت؟

همان طور که مستحضرید، سال گذشته خوشبختانه بارش های خیلی خوبی داشتیم. این مسئله باعث شد محک دوباره ای به سیستم پایدارسازی سازه های آزادراه، مانند آب روها، پل ها، پل های بزرگ، ترانشه ها و سایر تأسیسات آزادراه در مواجهه با بارش های پاییزی و زمستانی داشته باشیم. یادآور می شوم که سال گذشته دومین سال بهره برداری ما بود و نکته مهم این بود که سال قبل از آن با وجود آمادگی خوبی که داشتیم، بارش های زمستانی چندانی نداشتیم و در نتیجه سال گذشته بارش ها درس بهتری به ما داد. مجموعه اتفاقاتی که در فصول سرد خصوصا زمستان رخ داد ما را به این درک رساند که باید برای شرایط سخت تری در زمستان و بارش های آن آماده باشیم و این تجربه آموزنده و بزرگی بود.

از این تجربه، چگونه بهره برداری کردیدو برای بهبود فرآیندهای راهداری چه کارهایی انجام دادید؟

در مقدمه باید عرض کنم نیروهای راهداری ما از کادر اجرایی و مشاور و دستگاه نظارت طی دوره احداث آزادراه هستند. یعنی این افراد که امروز در حوزه راهداری و نگهداری فعالیت می کنند، سال ها در همین پروژه حضور داشتند و هشت تا ده سال در این منطقه کار کرده اند. بنابراین آنها تمام جزئیات مسیر و فراز و فرود و پل های آن را می شناسند و می دانند چه کسی آن ها را اجرا کرده و نقشه ها چگونه بوده است. ویژگی مهم دیگر نیروهای راهداری ما این است که بومی منطقه هستند و تقریباً تمام نیروهای ما همان جا حضور مستمر دارند، به جز تعدادی که برای امور اداری باید به شیراز رفت وآمد کنند. این ظرفیتی که در نیروهای ما وجود دارد باعث شد با استفاده از تجربه سال قبل آزادراه را فصل بندی کنیم. یعنی مشخص کردیم قطعات مختلف آزادراه در فصل های مختلف چه رفتاری از نظر آب وهوایی دارند. مثلاً آب و هوا و بارش های پاییزی در قطعات پنج و شش چگونه است و قطعات یک تا سه چه شرایطی دارند، و یا وضعیت این قطعات در زمستان چگونه می شود. تمام این ها به ما داده هایی ارائه داد که آنها را جمع آوری کردیم و طی دو ماه گذشته جلساتی برگزار کردیم تا بر اساس اطلاعاتی که داریم، برنامه ریزی کنیم. نتیجه بررسی های ما این شد که برای بهبود و ارتقاء عملیات راهداری آزادراه خصوصا در فصول سرد سال برخی ماشین آلات باید به ناوگان اضافه شوند و اقدامات تکمیلی هم برای مجریان عملیات راهداری تعریف کنیم تا انشاالله در سال های آینده خدمت رسانی بهتری به مسافران و رانندگان داشته باشیم.

درباره راهداری زمستانی جزئیات بیشتری ارائه می دهید؟ دقیقا چه اقداماتی انجام دادید؟

در زمستان با توجه به بارش ها، شیفت بندی و شناسایی دقیق تر نقاط بحرانی را انجام دادیم. تمام نقاط آزادراه را بررسی و شناسایی کردیم و در محل استقرار راهدارخانه ها تغییراتی دادیم. راهدارخانه هایی که بر اساس نقشه اولیه تعریف شده بودند اصلاح شدند تا به محل های حساس نزدیک تر باشند و تدارکات و پشتیبانی سریع تر انجام شود. همچنین به این جمع بندی رسیدیم که در برخی نقاط، کمپ های موقت زمستانی ایجاد کنیم تا در دل برف حضور داشته باشیم. به این ترتیب با آغاز بارش، برف روب ها سریعاً از همان محل به دو سمت آزادراه حرکت می کنند. این کمپ ها علاوه بر خدمات عملیاتی، برای رانندگان هم ایجاد آرامش می کنند. یکی از رانندگان کامیون می گفت چراغ گردان خودروهای شما در شب های زمستان برای ما نشانه باز بودن مسیرو اطمینان خاطر است و اطمینان می دهد که مسیر باز و ایمن است. این موارد به ما کمک کرد تا جمع بندی بهتری درباره تجهیزات و ماشین آلات داشته باشیم و در صورت تأمین منابع مالی، بتوانیم تجهیزات را هم توسعه دهیم.

جناب محمدیان! مردم سوال می کنند گاهی در بعضی از نقاط آزادراه شاهد فروش محصولات غذایی از سوی عشایر یا مردم مناطق محلی یا کسانی که خود را بومی منطقه معرفی می کنند، هستیم و نمی دانیم این محصولات سالم هستند یا خیر و آیا مجازیم از این فروشندگان خرید کنیم یا خیر. چه پاسخی برای آنها دارید؟

نکته خوبی را مطرح کردید. یکی از مواردی که در آزادراه با آن مواجه ایم حضور برخی عرضه کنندگان غیرمجاز مواد غذایی است. این که کار آنها و محصول آنها را غیرمجاز قلمداد می کنیم لزوما به معنای پایین بودن کیفیت محصولات آن ها نیست اما چون ما باید از سلامت این محصولات اطمینان کسب کنیم لازم بود با همکاری دستگاه قضایی و انتظامی این موضوع را ساماندهی کنیم و این کار را انجام دادیم. سعی کردیم با افراد معتبرتری که این محصولات را در مناطقی از آزادراه عرضه می کردند صحبت کنیم و بگوییم مکان مشخص در مجتمع های خدمات رفاهی یا سایر مناطق در اختیارشان قرار می دهیم تا عرضه خدمات آنها به صورت سامان یافته انجام شود. به این ترتیب توانسته ایم مسافران را به مراکزی معرفی کنیم که خدمات مناسبی دریافت کنند و خدمات و محصولات تحت نظارت باشند. توصیه ما این است که مسافران محترم این است که این گونه محصولات را از مراکزی که در آزادراه تعبیه شده تهیه کنند تا دچاری از نظر کیفیت و سلامت محصولات مشکل نشوند.

مجتمع های خدمات رفاهی آزادراه در حال حاضر چه وضعیتی دارند و چقدر آنها را توسعه داده اید؟

رویکرد ما افزایش کمی و کیفی مجتمع های خدماتی است و بحمدلله در این زمینه هم اقدامات خوبی انجام داده ایم. سال گذشته یک مجتمع دیگر هم به مجموعه مجتمع های قبلی اضافه شده و اگر جنگ تحمیلی رخ نمی داد احتمالاً تا پایان سال و ایام عید یک مجتمع دیگر هم اضافه می شد اما به دلیل شرایط جنگی کمی با تأخیر مواجه شدیم. در حال حاضر چهار مجتمع ثابت و سه مجتمع سیار داریم که تمام امکانات لازم از قبیل سوخت گیری، رستوران، سوپرمارکت و غیره را در کل مسیر آزادراه به مسافران پوشش می دهند. سه موقعیت باقی مانده دیگر نیز اواخر سال قبل با سرمایه گذاران تفاهمنامه امضا شده است و از بهمن ماه، کمی پیش از جنگ تحمیلی اخیر، توافقات نهایی شد و سرمایه گذاران در حال طی مراحل اجرایی برای احدث و راه اندازی این مجتمع ها هستند.

نوروز امسال را چگونه سپری کردید؟ شرایط جنگی چه تغییری در ترددها و وضعیت آزادراه شیراز اصفهان ایجاد کرد؟

ما هر سال برای عید تدارکات ویژه ای در آزادراه داشتیم و امسال نیز همین کار انجام شد؛ از برنامه های ویژه برای استقبال از مسافران تا تجهیز بهتر مجتمع ها و نمازخانه ها گرفته تا عرضه غذا توسط کمپ های عشایری و سیاه چادرهایی که برای ارائه خدمات و پذیرایی از مسافران ایجاد شده بودند. متأسفانه همان طور که اشاره کردید با شرایط جنگ مواجه شدیم و این مسئله علاوه بر این که برنامه های نوروزی ما را به حاشیه برد، بر ترافیک آزادراه هم تأثیر منفی شدیدی گذاشت. به عنوان مثال ما سال گذشته از ۲۷ اسفندماه تا اوایل سال نو به طور میانگین حدود ۴۷ هزار تردد بهه طور میانگین در شبانه روز در آزادراه داشتیم اما امسال این عدد به حدود ۱۸ هزار تردد هم نرسید، یعنی کاهش بسیار محسوسی رخ داد. بد نیست بدانید که معمولاً در ایام عید ترافیک ما حدود دو و نیم برابر افزایش پیدا می کند اما چنان که اشاره کردم امسال کاهش چشمگیری داشتیم. با این حال، مراقبت های لازم از آزادراه انجام شد. کامیون ها برخلاف سال های قبل که از 27 فروردین ماه تردد آنها ممنوع می شد امسال همچنان تردد داشتند و این کمک بزرگی به مدیریت حمل و نقل کشور در شرایط جنگی بود چرا که آزادراه شیراز اصفهان نقش مواصلاتی مهمی دارد و حمل ونقل کشور به این مسیر وابسته است. کاهش تردد البته باعث کاهش درآمد ما شد و حدود ۴۵ درصد کاهش درآمد داشتیم که این موضوع برنامه های آتی و بودجه بندی ما را دچار اختلال کرد زیرا برنامه های توسعه ای بر مبنای درآمد عوارض تنظیم شده بود.

در مصاحبه های قبلی از وصول نشدن عوارض آزادراه گله مند بودید. اکنون وضعیت وصول عوارض به چه صورت است؟

در بحث عوارض نیز طبق آمار مشکل ما ادامه دارد و طی ۱۷ ماه گذشته تنها توانسته ایم حدود ۴۵ درصد عوارض را وصول کنیم. یعنی از هر ۱۰۰ خودرویی که از آزادراه عبور کرده اند، فقط ۴۵ خودرو عوارض خود را پرداخت کرده اند. این نشان می دهد روش های فعلی وصول عوارض به هیچ عنوان ما را به وصول کامل یا حتی ۹۰ درصدی نمی رساند. قوانینی برای این موضوع تصویب شده؛ مانند وصول عوارض هنگام تمدید بیمه نامه، تعویض پلاک یا اتصال به حساب های بانکی، اما هنوز اجرایی نشده اند و درخواست ما از مراجع مسئول این است که هر چه سریع تر این اقدامات را اجرایی کنند که بتوانیم از آزادراه که یک سرمایه ملی است به شکل مناسبی حفاظت کنیم. از این فرصت استفاده و تاکید کنم که در کنار کاهش ترافیک در ایام نوروز به دلیل شرایط جنگی و کاهش وصول عوارض، تأخیر در ابلاغ نرخ های جدید عوارض هم مشکل دیگر ما است. سال ۱۴۰۴ نرخ عوارض آزادراه در آذرماه ابلاغ شد و عملاً ۹ ماه از درآمد بالقوه ما از دست رفت. برای سال ۱۴۰۵ نیز پیشنهادها ارسال شده اما هنوز ابلاغ نشده است. از وزارت راه و شهرسازی درخواست می کنیم هر چه زودتر عوارض 1405 را ابلاغ کند که آزادراه بیش از این، از درآمدهای قانونی خود محروم نشود و برنامه های حفظ و توسعه این سرمایه بزرگ ملی به دست انداز نیفتد. در مجموع، بزرگ ترین مشکل ما وصول عوارض و پس از آن تأخیر در ابلاغ نرخ عوارض است که هر دو موضوع به نقدینگی و تأمین منابع مالی ما آسیب زده اند و امیدواریم در این زمینه حمایت های بیشتری صورت گیرد.

برای معرفی ظرفیت های سرمایه گذاری در آزادراه به سرمایه گذاران چه اقدامی کرده اید؟ ضمنا بفرمایید مستحدثات و امکانات دیگر آزادراه تکمیل شده اند؟

در پاسخ به سوال شما به طور خلاصه در مورد اقدامات عملیات اجرایی باقی مانده باید عرض کنم عملیاتی مانند تکمیل فیبر نوری به پایان رسیده و تکمیل نیوجرسی ها و تکمیل روشنایی مسیر هم به پایان نزدیک است. احداث ساختمان های پلیس راه، هلال احمر، اورژانس و راهدارخانه ها نیز در دست اقدام است که اکنون حدود ۳۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارند. همچنین پروژه دوربین های نظارتی در حال جمع بندی است تا با استفاده از زیرساخت فیبر نوری بتوانیم آزادراه را به یک آزادراه هوشمند تبدیل کنیم. اما در حوزه اقتصادی نیز فرصت های سرمایه گذاری را شناسایی کردیم و فعالان بخش های گردشگری، صنعتی، شهرک های کشاورزی و سایر حوزه ها را دعوت کردیم تا از ظرفیت های مسیر آزادراه استفاده کنند و تفاهم های اولیه ای هم داشته ایم اما نهایی شدن این پروژه ها به شرایط اقتصادی کشور و حمایت های ملی و استانی بستگی دارد که امیدواریم با تثبیت آرامش در کشور به سوی این اهداف حرکت کنیم. در پایان از شما اصحاب رسانه هم کمال تشکر را دارم که همواره پیگیر اقدامات و مسائل این سرمایه مهم میهن اسلامی هستید و برای حفظ و ارتقاء آزادراه ما را یاری می کنید.