اجرای سامانه دریافت الکترونیکی عوارض(ETC) در ژاپن با استفاده از فناوری ارتباطات خودرویی
تیننیوز | بعد از جنگ جهانی دوم، “شرکت دولتی بزرگراهی ژاپن” جهت نوسازی، توسعه و مدیریت شبکه بزرگراههای ژاپن در سال 1956 میلادی تأسیس شد و در راستای سیاست خصوصیسازی دولت این شرکت در سال 2005 میلادی به سه شرکت بزرگراهی نیپون مرکز، شرق و غرب تفکیک گردید. این شرکتها، تجهیز بزرگراههای ژاپن به سامانههای حملونقل هوشمند را در دستور کار خود دارند. توسعه فناوری DSRC نیز همراستا با طرح جامع حملونقل هوشمند برنامهریزیشده است.
تاکنون در شبکه بزرگراهی این کشور در 1600 نقطه تجهیزات مبتنی بر فناوری DSRC موسوم به ITS Spot نصبشده است که علاوه بر اجرای کاربرد دریافت الکترونیکی عوارض، خدمت ایمنی V2I مانند اعلام هشدار وقوع تصادف در مسیر پیشرو، هشدار وجود مانع در نقطه خارج از دید و اطلاعرسانی رخدادهایی مانند زلزله و یا پدیدههای هواشناسی جادهای را نیز ارائه میدهند. این تجهیزات درواقع اولین نسل از محصولات مبتنی بر فناوری DSRC هستند که با همکاری دولت و شرکتهای خودروسازی ژاپن مانند تویوتا به مرحله تجاریسازی رسیده و هماینک بهصورت اقلام پس از فروش در اختیار شهروندان ژاپنی قرار
میگیرند.
بر اساس جداول تعرفه عوارض در بزرگراههای ژاپن، رانندگان بهطور میانگین به ازای هر کیلومتر رانندگی در بزرگراه حدوداً مبلغ 30 ین معادل 920 تومان پرداخت میکنند. گستردگی بازار عوارضی در ژاپن تا آنجاست که حتی برای برخی مسیرهای 4 کیلومتری هم باید عوارض پرداخته شود. در مقابل، هزینه خرید یک دستگاه OBU باقابلیت پرداخت الکترونیکی عوارض مبتنی بر فناوری DSRC برای خودرو، برحسب مدل و امکانات از حدود 38 دلار شروع شده و به حدود 250 دلار میرسد. اکثر مدلهای متوسط و پیشرفته این دستگاهها دارای کاربرد ناوبری (صوتی)، برخی کاربردهای ایمنی (V2I) و تماس اضطراری هم هستند. این
بدان معناست که هزینه خرید یک مدل متوسط حدوداً 95 دلاری این دستگاه برای افرادی که باید از وسیله شخصی برای تردد در بزرگراههای ژاپن استفاده نمایند، معادل حدود 2 هفته پرداخت عوارض میشود (درحالیکه از سایر امکانات و کاربردهای آن نیز برخوردار خواهند بود). مشوق مالی در این خصوص، تخفیف 30 درصدی روزانه برای دارندگان این دستگاهها (در ازای 100 کیلومتر رانندگی) و حداکثر 50 درصدی برای افراد دائمالسفر در این بزرگراهها میباشد که بهاینترتیب، هزینه خرید دستگاه را بهسرعت و ظرف ماه اول استفاده مستهلک میکند.
به نظر میرسد با نگاه به جهتگیری ITS در کشور ژاپن و نقشه راه آن، توسعه فناوری DSRC از یک بازار اقتصادی قوی و مستعد ETC شروع شده است که کاربردهای مناسبی در زمینه ایمنی، ناوبری و مدیریت ترافیک هم برای آن در آینده وجود دارد.
اگرچه ژاپنیها میتوانستند از سایر فناوریهای رقیب در زمینه ETC مانند RFID به نحو اقتصادیتری بهرهمند شوند، ولی با نگاه به کاربردهای آینده فناوری DSRC در بخش ایمنی، ترجیح دادهاند از این فناوری استفاده کنند.بهعبارتدیگر به نظر میرسد در این کشور بر مبنای یک الگوی اقتصادی منسجم، تصمیمگیری شده است که دولت وظیفه ایجاد زیرساخت لازم بهمنظور تبادل اطلاعات با خودروها از طریق تجهیزات کنار مسیر موسوم به ITS Spot را به عهده داشته باشد و مردم نیز به هزینه شخصی مبادرت به خرید تجهیزات OBU نمایند. بهاینترتیب، فضای کاربری و ارتباطی لازم برای اجرای
کاربردهای ایمنی موردنظر دولت، علاوه بر کاربرد ETC فراهم شده است.
قابلذکر است بر اساس اطلاعات و گزارشهای موجود و همچنین آمار ارائهشده در خلال برخی از سخنرانیها و مقالات بیستمین کنگره جهانی ITS که در تاریخ 23 الی 26 مهرماه 1392 در شهر توکیو ژاپن برگزار شد، الگوی به کار گرفتهشده برای ترغیب به استفاده از فناوری DSRC در کاربرد دریافت الکترونیکی عوارض بزرگراهی و استفاده شهروندان ژاپنی از تجهیزات تجاری شده مبتنی بر این فناوری توانسته است تعداد تصادفات و تلفات سوانح رانندگی را در این کشور به نحو چشمگیری کاهش دهد. جزئیات بیشتر این گزارش در فایل پیوست آمده است.