از کاسپین تا خلیج فارس؛ ایران در مسیر تبدیل شدن به دروازه تجارت اوراسیا
اجلاس راهبردی اتاق های بازرگانی کشور به میزبانی گیلان یک چرخش پارادایمی در نگاه به دریای کاسپین را رقم زد؛ چرخشی که کاسپین را از یک مسیر تامین کالاهای اساسی به فرصتی راهبردی برای بازتعریف جایگاه ایران در اقتصاد اوراسیا تبدیل می کند.
اجلاس راهبردی اتاق های بازرگانی کشور به میزبانی گیلان یک چرخش پارادایمی در نگاه به دریای کاسپین را رقم زد؛ چرخشی که کاسپین را از یک مسیر تامین کالاهای اساسی به فرصتی راهبردی برای بازتعریف جایگاه ایران در اقتصاد اوراسیا تبدیل می کند. بر این اساس، توسعه کریدورهای شمالی و اتصال کاسپین به خلیج فارس به عنوان محورهای کلیدی راهبرد جدید تجاری ایران مورد تاکید قرار گرفت.
به گزارش تین نیوز به نقل از ایسنا، اجلاس دو روزه «نقش آفرینی اتاق های بازرگانی کشور در هم افزایی مزیت های منطقه ای و تقویت تاب آوری اقتصاد ملی» با حضور نائب رئیس اتاق ایران، نمایندگان اتاق های بازرگانی استان های تهران، اصفهان، اهواز، آبادان، خرمشهر، ارومیه، مازندران، شهرکرد، گرگان، لرستان، یاسوج، سمنان، زنجان، گیلان و گلستان، سرکنسول روسیه در رشت و مسئولین استانی و ملی، ۲۳ و ۲۴ خرداد به میزبانی گیلان برگزار شد.
هدف اصلی این اجلاس تقویت نقش اتاق های بازرگانی در توسعه تجارت منطقه ای، هم افزایی ظرفیت های اقتصادی استان های شمالی، افزایش تاب آوری اقتصادی کشور و بهره گیری از مزیت های نسبی هر منطقه در مسیر توسعه صادرات است.
روز نخست اجلاس با تاکید بر ظرفیت های منطقه آزاد انزلی با پنل تخصصی «الزامات توسعه مسیرهای جایگزین تجارت خارجی در شمال کشور با محوریت نقش منطقه آزاد انزلی در تقویت کریدور بین المللی شمال‑جنوب» برگزار شد، اما روز دوم این اجلاس تمرکز بر ظرفیت های شهرستان مرزی آستارا با برگزاری پنل تخصصی «بررسی ظرفیت ها و الزامات توسعه تجارت شمالی کشور با تاکید بر نقش مرز، گمرک، بندر و پایانه ریلی آستار» داشت.
سرگئی آذاراُف، سرکنسول جدید جمهوری فدراسیون روسیه در رشت امروز یکشنبه، ۲۴ خرداد در پنل تخصصی با محوریت آستارا با اشاره به ظرفیت های استان گیلان و شهر رشت اظهار کرد: روابط بین فدراسیون روسیه و جمهوری اسلامی بسیار طولانی و خوب است؛ مناسبات استراتژیک، همکاری های مشترک در زمینه های اقتصادی، فرهنگی و سیاسی داریم.
وی با بیان اینکه شناخت خوبی از روابط موجود و توانمندی های مشترک دو طرف داریم و معتقدیم زمینه های فراوانی برای توسعه همکاری های اقتصادی، تجاری و سرمایه گذاری وجود دارد، افزود: باید از پتانسیل کریدور شمال – جنوب هرچه بیشتر برای توسعه و تبادلات تجاری استفاده کنیم.
ماکسیم پیانزین، نماینده گمرک روسیه در تهران هم در این پنل تخصصی ضمن قدردانی از برگزاری این اجلاس گفت: بر اساس گزارش ها حجم تبادلات کالا در سال ۲۰۲۵ بین دو کشور ایران و روسیه افزایش داشته که این امر در نتیجه معاهده ای است که سال ۲۰۲۵ بین ایران و اتحادیه اوراسیا صورت گرفت.
وی با بیان اینکه ایران و روسیه شرکای تجاری هستند و تبادلات تجاری دارند، افزود: برگزاری چنین اجلاس هایی باعث رشد و افزایش تبادلات تجاری دو کشور می شود.
ماکسیم پیانزین در خصوص اظهارنامه و ارائه تعرفه ها تصریح کرد: اداره گمرک فدرال روسیه تمام مشکلات را برای کمک به تجار و فعالان اقتصادی بررسی و رفع می کند.
نماینده گمرک روسیه در تهران در خصوص چالشهای گمرکی، افزود: عدم دقت در ارائه اطلاعات و جزئیات فنی کالا، عدم ارائه اسناد پرداخت، عدم ارائه ترانسفر حمل ونقل، عدم تطابق یا اطلاعات نادرست در مورد اظهارنامه گمرکی از جمله مواردی است که باعث افزایش زمان تردد خوردهای ترانزیتی می شود، لذا پیشنهاد می شود پیش از اعزام ماشین اطلاعات کامل در خصوص مسیر و کالا توافقات لازم صورت گیرد زیرا خروجی موارد مذکور باعث افزایش هزینه فرآیند تجارت می شود.
امیر نداف پور، رئیس اداره امور لجستیک شرکت راه آهن ایران هم در این پنل تخصصی با اشاره به نقش ورازت راه و راه آهن در توسعه لجستیکی اظهار کرد: در صنعت لجستیک یک سند آمایش تدوین شده که در این سند ۵۴ پهنه لجستیکی برای کشور تعریف شده است.
وی افزود: مرکز لجستیک محدوده مشخصی بوده که فعالیت های حمل ونقل را پوشش می دهد تا ضمن افزایش سرعت، منجربه کاهش هزینه شود و کالا از مبدا به مقصد برسد. به عبارتی بار را از جاده به ریل منتقل می کند و خدماتی که ارائه می دهد تا منجربه صرفه جویی هزینه تجارت و پیشرفت ریلی شود.
نداف پور ادامه داد: آستارا مصوبه آمایش مرکز لجستیکی کشور را دارد و لازم الاجراست، تملک اراضی صورت گرفته و بخشی هم پیشرفت داشته اما باید تکمیل شود.
رحمت رحمت نژاد، مدیرعامل راه آهن شمال ۲ هم در این پنل تخصصی با اشاره به نقش توسعه ریلی در رونق تجارت، گفت: سال ۱۴۰۱ یک محموله کاغذ از مبدا فنلاند با ریل از روسیه و آذربایجان به آستارا آمد، از مرز آستارا جاده ای به رشت رسید و از رشت هم ریلی به بندرعباس ارسال شد تا به کشور مقصد هند برسد؛ این تجربه نشان می دهد میتوانیم تا قبل از فعال سازی قطعه ۱۶۲ کیلومتر رشت – آستارا، با بهره مندی از حمل و نقل ترکیبی همچنان تجارت را رونق دهیم و ظرفیت بنادر شمالی را ارتقا دهیم.
کلام مشترک فعالان اقتصادی حاضر در این اجلاس این است: ما کمبود زیرساخت نداریم، اقدامات خوبی انجام شده، گسستگی در پیوند بین دارایی هاست. یک معماری نهادی می خواهیم که ظرفیت های پراکنده را به یک ارزش واحد تبدیل کند، این اجلاس این مهم را رقم خواهد زد.
در ادامه روز دوم اجلاس راهبردی «نقش آفرینی اتاق های بازرگانی کشور در هم افزایی مزیت های منطقه ای و تقویت تاب آوری اقتصاد ملی» تفاهم نامه همکاری بین اتاق های بازرگانی استان های مرزی کشور امضا شد.
به گزارش ایسنا، اجلاس راهبردی «نقش آفرینی اتاق های بازرگانی کشور در هم افزایی مزیت های منطقه ای و تقویت تاب آوری اقتصاد ملی»، یک چرخش پارادایمی را در نگاه به دریای کاسپین رقم زد. اینکه کاسپین یک دریاچه صرفا برای تامین کالاهای اساسی نیست بلکه یک فرصت تاریخی برای بازتعریف نقش ایران در نظم جدید اقتصاد اوراسیاست؛ در این اجلاس فعالان اقتصادی و مسئولان ارشد بر چند محور کلیدی شامل تراز تجاری مثبت، اقتصاد اوراسیا، کریدور کاسپین-هرمز، سند راهبردی فرابخشی و حکمرانی شبکه ای تاکید کردند.
با هدفگذاری افزایش صادرات از مسیر شمال، ایران باید از وضعیت فعلی (واردات محور) خارج شود و به سمت تراز مثبت حرکت کند. همچنین تمرکز راهبردی باید روی «اقتصاد اوراسیا» باشد، نه صرفا تامین نیازهای داخلی، ایران باید بر اقتصاد منطقه اثر بگذارد و وابستگی متقابل ایجاد کند. پیوند شمال و جنوب (کاسپین به خلیج فارس) به عنوان یک اولویت ملی دنبال خواهد شد؛ تدوین سندی با مصوبیت عالی (دستکم هیئت وزیران) که تمام سازمان ها را موظف به همکاری در یک چارچوب همگرا کند؛ گذار از تقسیمات استانی به اقتصاد مبتنی بر کریدور و شبکه و ایجاد شورای هماهنگی اقتصادی کاسپین از دیگر مباحث و اهداف اجلاس دو روزه سربازان اقتصادی کشور بود.
