◄ نقش سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) در مدیریت بحران
وبلاگ تین نیوز، حسین قاسمی نژاد | پس از وقوع حوادث غیر مترقبه مانند زلزله ،سیل، طوفان سنگین و ...راههای مواصلاتی از حیض انتفاع خارج میشوند. از سوی دیگر ترافیك عملیات نجات، سوخت و آب رسانی، تخلیه مناطق حادثه دیده و دیگر كمكها نیاز به شریانهای ارتباطی را افزایش میدهد.
راههای مواصلاتی در مدیریت بحران از 2 جنبه دارای اهمیت میباشند:
1- تاثیرات نامطلوب بحران بر بهرهبرداری از جادههایی که موجب اتصال شهرها به یکدیگر میشود
2- نقش شبکه حمل ونقل در کاهش آسیبهای ناشی از بحران ایجاد شده و خدمت رسانی به مناطق آسیب دیده است.
یکی از عمدهترین مشكلات پس از هر حادثه کمبود اطلاعات و عدم اطمینان از صحت آَنهاست. تلاش برای برقراری آمادگی بهتر و پیشگیری از حوادث، از اولویتهای کارگزاران کمک رسانی و مجریان آن است. به همین دلیل، نیاز به اطلاعاتی کامل و بازبینی شده از ضروریات امر میباشد. سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) میتواند كمك بزرگی در جهت حل مسایل مربوط به مدیریت حوادث باشد. این سیستم میتواند بیشترین حجم اطلاعات را به صورت یکپارچه با حفظ شاخصهای سه گانه سرعت، دقت و انعطافپذیری در اختیار مدیران و تصمیم گیران قرار دهد. سیستم مذكور دارای لایـههای مختلفی است. از
لایههای اصلی آن میتوان به نقشه جغرافیایی منطقه بر اساس تصاویر ماهوارهای و برداشتهای زمینی اشاره نمود. لایه های دیگر نیز شامل نقشه راهها، نقشه زیرساختها، نقشه توزیع بافت جمعیتی، نقشه مناطق آسیب پذیر و در معرض خطر و بسیاری از موارد دیگر است که بر حسب نیاز قابل طراحی و اضافه نمودن است.
همچنین میتوان یکی از مهمترین اقدامات در مرحله آمادگی پیش از بحران را تهیه نقشه های آسیب پذیری شهرهای آن منطقه نام برد كه در آن از اطلاعات ذیل بهره گرفته میشود:
- شناسایی ساختمان های مقاوم در برابر زلزله در سطح شهر
- نقشه راه های ارتباطی شهر
- محل گسلها و حریم آنها
- شناسایی مکانهایی که در صورت وقوع حادثه ای شدید امکان وقوع حوادث ثانویه در آن موجود است.
- مکان پلها، کانال های آب و فاضلاب، مخازن گاز و نفت
- وضعیت بیمارستانها، نقشه محل ایستگاههای آتش نشانی، محل استقرار نیروهای انتظامی و...
- بررسی ظرفیت و توان مناطق اطراف و شهرهای نزدیک جهت پشتیبانی در امداد و نجات، درمان و اسکان موقت
- نواحی پر تراکم جمعیت
این نوع اطلاعات زمانی از بازدهی بالایی برخوردار خواهند بود، که به صورت شبکهای منسجم و یکپارچه درآیند و درست و به موقع استفاده شوند. سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) این امکان را فراهم میآورد که اطلاعاتی از این دست به صورت همزمان و یکپارچه قابل مشاهده و تحلیل شوند. از آنجا كه سیستم اطلاعات جغرافیایی ابزاری ارزشمند در جهت کاهش آشفتگی و بی نظمی در مدیریت به طور کلی و مدیریت بحران به طور خاص میباشد، لذا پیشنهاد میگردد دستگاههای عضو كارگروه تخصصی مدیریت بحران در استانها با مشاركت یكدیگر نسبت به جمع آوری و تهیه این سیتم اطلاعاتی اقدام نمایند تا
بتوانند مدیریت صحیحی در زمان بحران داشته باشند.