پرمزیتترین بخش راهوشهرسازی برای سرمایهگذاران بزرگ
تین نیوز | توسعه «آزادراه»ها كه به دلیل امنیت، سرعت و استاندارد بهترین گزینه حملونقل كالا در كشور به حساب میآید در گرو بررسیهای دقیق و حساب شده در برنامهریزی و تخصیص اعتبار است؛ چرا كه تامین اعتبار برای طرح، ساخت و توسعه آزادراههای كشور بهواسطه جذب سرمایهگذاری بانكی و سایر منابع پولی و مالی كشور را میتوان پیشنیاز و مهمترین مولفه ساخت آزادراهها دانست.
معمولا ارزیابی سرمایهگذاری، مبتنی بر تجزیه و تحلیل اقتصادی و بازده مالی مورد انتظار نقش كلیدی در ورود سرمایهگذاران به این حوزه دارد. انعقاد قراردادهای لازم بهمنظور تامین مالی و بهرهبرداری از آزادراهها، تعیین خطمشی و نحوه بازگشت سود و سرمایه براساس قراردادهای منعقده بین وزارت راهوشهرسازی و سرمایهگذار را میتوان فاكتورهای مهم ساخت آزادراه دانست كه عدم توجه به این موارد، نهتنها به جذب سرمایه و جلب سرمایهگذار نمیانجامد، بلكه بدون توجه به موضوعات فوق، خصوصا نحوه بازگشت سرمایه و تامین مالی موردنیاز برای نگهداری
نمیتوان افق مناسبی برای ساخت آزادراه و رویكرد مناسب سرمایهگذاران متصور شد.
خوشبختانه طی 2 سال اخیر توجه ویژهای به اولین مولفه ساخت آزادراهها یعنی سرمایهگذاری شده است. علاوه بر اهمیت اقتصادی آزادراهها در كشورهای جهان، احداث این نوع از راه در كشور ما از مزیت نسبی بالایی برخوردار است.
قرار گرفتن ایران در چهارراه حملونقل خاورمیانه با كشورهای CIS و آسیای میانه، امكان ترانشیپ كالا، حملونقل چندوجهی به واسطه مرزهای آبی در شمال و جنوب و عبور كریدورهای مهمی چون تراسیكا، شرق- غرب، آلتید و مسیر باستانی راه ابریشم و از طرفی امكان دسترسی كشورهای حاشیه خلیجفارس با كشورهای شمالی باعث شده است بخش حملونقل پس از نفت تامینكننده مهمی برای درآمد ملی باشد، چراكه خدمات نهایی به واسطه ترانزیت كالا سهم مهمی در درآمد ملی كشور دارد. این مزیت نسبی باعث شده كه ترانزیت كالا از اهمیت بالایی در ایران برخوردار باشد، چنانكه تولید دانه قهوه در برزیل. بر
اساس مطالعات صورت گرفته، با افزایش ظرفیت نسبی ترانزیت كشور، امكان افزایش درآمد ارزی كشور تا 20 میلیوندلار در سال و حتی بیشتر طی سالهای آتی متصور است.
علاوه بر مزیت نسبی و ویژگی استراتژیك كشور ساخت آزادراه تاثیر بسزایی بر اقتصاد ملی دارد، باید اذعان کرد بخش حملونقل از بالاترین ضریب تكاثر جزئی تولید برخوردار است و بالاترین ضریب را با 23/ 0 با بخش صنعت و پس از آن بهمیزان 07/ 0 با بخش كشاورزی دارد؛ به آن معنا كه افزایش یك واحد تقاضای نهایی برای خدمات بخش حملونقل به افزایش درصد رشد و درآمد دو بخش یاد شده میانجامد.
اما متاسفانه طی دهههای گذشته با وجود استعداد بینظیر در این بخش آنچنان كه باید به توسعه آزادراهها توجه نشده است؛ درحالیكه برخی اقتصاددانان جهان رشد اروپا و آمریكا و درنهایت رشد صنایع مدرن را در قرن گذشته مدیون ساخت آزادراهها میدانند تا آنجا كه قرن نوزدهم را قرن توسعه ریل و راهآهن و قرن بیستم را قرن توسعه آزادراهها در كشورهای توسعهیافته نامیدند.
همانطور كه اشاره شد، جلب سرمایهگذار و تامین مالی و نحوه بازگشت سرمایه از موضوعات مهم ساخت آزادراه است. علاوه بر مسائل فنی و پیمانكاری، اقتصادی بودن و درآمد سالهای آتی برای بهسازی و نگهداری آزادراه، مهمترین موضوع برای احداث آن است. مشكلاتی چون صدور و اجرای حكم واحد برای نرخ عوارض بدون کار كارشناسی، تورم و نحوه دریافت تسهیلات، نحوه نرخگذاری و مشاركت، تفاوت عمده در هزینه ساخت و میزان تردد آزادراههای قدیم و جدیدالاحداث، عدم بازگشت سرمایه طبق پیشبینی، تامین مالی كافی برای نگهداری در سالهای آینده و... ازجمله مواردی هستند كه اخیرا توجه
ویژه در وزارت راهوشهرسازی به آنها شده است.
رفع مشكلات موجود كه قطعا در گرو بررسی كارشناسی است، اولین گام برای اقتصادی بودن و هزینه بهینه در ساخت آزادراهها است. موضوعی كه میتواند پای سرمایهگذاران بزرگ را به بخش راه و شهرسازی باز كند و سرمایه را بهجای ورود به حوزههای غیرضروری به سمت توسعه پایدار فرا خواند.
متاسفانه سطر اول این مطلب از نظر فنی ومهندسی نادرست است و همچنین بر خلاف سیاستهای کلی برنامه ششم ابلاغ شده توسط مقام رهبری است. این متن که ظاهرا حرفه ای است از نظر کارشناسی فاقد ارزش است و جنبه شعارگونه و تبلیغاتی دارد و شاید کار کارکنان روابط عمومی باشد. اگر کشورهای پیشرفته اروپا امریکا روسیه چین را بررسی کنند متوجه سهم بالای ریل در حمل بار می شوند که در سند اخیر سیاستهای کلی برنامه ششم هم مجددا بر اولویت ریل برای حمل بار در کشور تاکید شده است.