هنگام رانندگی، مراقب گفتگوی منفی درونی خود باشید
وبلاگ تین نیوز | یکی از روشهای فکر کردن، مجموعه جملاتی است که هر فرد در ذهن خود میشنود که به آن گفتگوی درونی گفته میشود. بیشتر تفکر انسان بر اساس گفتگوی درونی است و شامل صحبتهایی است که هر کس در طول روز با خود دارد. محتوای گفتگوی درونی، میتواند شامل افکار فرد درباره کارهای روزمره، مشکلات بوجود آمده در دقایق پیشین، نگاه دیگران نسبت به فرد، کارهای پیشرو و یا هر موضوع دیگری باشد. گفت و گوی درونی گاه تشویق کننده و گاه تنبیه کننده است و میتواند حالتی مثبت یا منفی داشته باشد.
گفتگوی درونی در هنگام رانندگی کاملاً بر رفتار راننده تاثیر میگذارد. حال بسته به اینکه این گفتگوها با چه کیفیتی در ذهن به صدا درآیند، میتوانند رفتار راننده را چه به صورت مثبت و چه به صورت منفی تحت تاثیر قرار دهند. برای مثال در هنگام روبرو شدن با خطرات که راننده نیاز به تمرکز بالایی دارد، گفتگوهای درونی منفی میتواند با هجوم افکار مختلف، حواس و حتی عکسالعمل راننده را به شدت تحت تاثیر قرار داده و باعث بروز حادثه گردد. بطور کلی، هر گفتگوی درونی که رفتار انسان را محدود کرده و عزت نفسش را پایین آورد، گفتگوی درونی منفی تلقی میگردد. این در حالی است که گفتگوی
درونی مثبت باعث احساس آرامش در فرد شده و او را سرشار از انگیزه میکند. خیلی اوقات افراد در حال رانندگی از مثبت یا منفی بودن محتوای افکار خود اطلاع ندارند و تنها احساس خوب یا بد ناشی از این افکار را با خود حمل میکنند.
بسیاری از گفتگوهای منفی درونی افراد، نتیجه عدم موفقیت آنها در حل مسائل خانوادگی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی است که از وقایع و رخدادهای بیرونی به گفتگوهای درونی در آنها تبدیل شده و فرد را درگیر خود میکند. به جرات میتوان گفت بسیاری از مسائل و مشکلات ترافیکی در معابر درونشهری و یا برونشهری نتیجه اتفاقات رخ داده در گذشته نزدیک رانندگان در آن معبر است. بنابراین بسیاری از این نوع گفتگوها ریشه بیرونی دارد و ارتباطی با شخصیت و فرهنگ افراد آن جامعه ندارد. متاسفانه شاهد هستیم که مردم بدون آگاهی از شرایط روحی و روانی سایر رانندگان به راحتی در رابطه با آنها
قضاوت کرده و آنها را متهم به بی شخصیتی و بی فرهنگی میکنند و به آنها برچسب میزنند. این گونه قضاوتها برای بعضی از اقشار جامعه مانند رانندگان حرفهای میتواند بسیار مشکلزا و حتی حرمت خانوادگی آنها را تهدید کند.
باید توجه داشت که بسیاری از گفتگوهای منفی درونی زائیده افکاری بی ثبات است و اساساً افکاری غیر منطقی و غیری عقلانی هستند که در بسیاری از موارد با واقعیتهای بیرونی تطبیق ندارند. این نوع گفتگوها اضطرابآور بوده و باعث رفتارهایی در رانندگی میگردد که میتواند به خود فرد و دیگران آسیب جدی وارد نماید. در گفتگوی منفی درونی، راننده دچار سوء تعبیر اتفاقات بیرونی شده و بر روی مشکلات متمرکز میگردد. در این حالت راننده بطور مداوم مشکل را در ذهن خود مرور میکند و آن را بیش از آنچه که هست برای خود بزرگ مینماید. در بسیاری از موارد دیده میشود که رانندهای به غلط
خط خود را تغییر داده و حرکت سایر وسایلنقلیه را خطوط دیگر را مختل میکند که کار اشتباهی است. اما تلقی رانندگان دیگر از این رفتار، بی شخصیتی، بی فرهنگی راننده خاطی و به دنبال آن حس ضایع شدن حقوق خود را دارند بطوریکه در عکسالعمل به این نوع رفتار امکان دارد از بوق زدن تا فحاشی و زد و خورد پیش بروند. متاسفانه گفتگوهای منفی درونی باعث پیش گویی و پیش داوری میشود که آثار بسیار بدی بدنبال خواهد داشت. در این میان شاید بتوان فکر کرد که راننده خاطی هم شاید تحت تاثیر مشکلات دیگری از قبیل مشکلات طرح هندسی، روسازی، رفتار غلط رانندهای دیگر یا حتی عجله برای رسیدن به
فرزند خود در مقصد، مجبور شده تا مسیر خود را تغییر دهد. با در نظر گرفتن چنین احتمالی گفتگوی منفی درونی به گفتگویی مثبت تبدیل شده و آرامش را به همراه خواهد آورد.
متاسفانه گفتگوهای منفی درونی باعث میشود که راننده نتواند از تمامی تواناییهای خود به خوبی بهره ببرد و تبدیل به یک میدان مین میشود. هر حرکتی از سوی رانندگان دیگر باعث بهم ریختن حالات درونی او شده و عکسالعملی شدید او را به همراه خواهد داشت. اگر رانندهای به درستی از او سبقت بگیرد، در او حس مغلوب شدن را بیدار میکند و به دنبال آن سعی خواهد کرد که حق از دست رفته را باز پس گیرد. از اینرو در معابر شاهد لجبازی رانندگان با یکدیگر و تصادفات شدید ناشی از این رفتار غیر معقول و غیر منطقی آنها هستید. باید دانست، تمامی این احساسات نتیجهی افکاری ناپایدار بوده و
به هیچ وجه دائمی نیست. به همین دلیل است که وقتی فردی که چنین افکاری در ذهن دارد، زماینکه با واقعیت روبهرو میشود دچار ضربهی احساسی و در ادامه حس پشیمانی میشوند. بنابراین باید طوری با مسائل و مشکلات حین رانندگی روبرو شد که انگار عین واقعیت هستند و نه فقط پیشگوییهای شخصی ما از اتفاقات آتی.
برخی از عوامل میتواند گفتگوی منفی درونی را شدت بخشند که از آن جمله میتوان به گوش دادن به موسیقی مبتذل، استفاده از مواد مخدر و توهمزا و یا معاشرت با دوستان ناشایست در حین رانندگی اشاره کرد. این عوامل با ایجاد اضطراب، وهم و خیال و بیدار کردن خصائص بد انسانی باعث تشدید گفتگوهای منفی درونی شده و کاملاً رفتار راننده را تحت تاثیر خود قرار میدهند. این عوامل باعث ایجاد افکاری غیرمنطقی در فرد شده و با ایجاد تنش و اضطراب در راننده، ایشان را نسبت به توانایی خود برای مقابله موثر با استرس دچار تردید میکند و در این شرایط راننده تصمیمهای ضعیفتری میگیرد.
این حلقه از افکار و رفتار میتواند ادامه یابد و فرد را دچار تنش و آشفتگی بیشتر کند.
راه مقابله با گفتگوی منفی درونی، توجه به این نوع افکار و بکارگیری گفتگوی مثبت درونی است. راننده باید همیشه مراقب حالات درونی خود باشد و متوجه باشد که افکار درونی، او را تشویق به چه رفتاری میکند. آیا او را تشویق به سرعت غیر مجاز، مانور بیجا، درگیری با سایرین، سبقتهای خطرناک و ... میکند؟ یا او را دعوت به آرامش، رعایت حقوق دیگران، لذت بردن از سفر و ... مینماید. گفتگوی مثبت درونی به فرد میگوید آرام باش، مشکل خاصی وجود ندارد، این فقط یک اتفاق بود، شاید فرزندش منتظر اوست، تو میتوانی خودت را کنترل کنی و غیره . گفتگوی مثبت درونی فرد را در یک حالت آرامش قرار
میدهد و باعث میگردد راننده مسائل بیرونی را درونی ننماید. گفتگوی مثبت درونی فرد را از واکنشهای عجولانه و بیمنطق به اتفاقات بیرونی باز میدارد و او را تسکین میدهد. فردی که دارای گفتگی مثبت درونی است، میداند که نیاز به تنش وجود ندارد و میتواند احساس خوبی هنگام رانندگی داشته باشد. برای دستیابی به گفتگوی مثبت درونی باید همواره مراقب افکار و اعمال خود نه تنها در حین رانندگی بلکه در تمام شرایط بود. استفاده از کلمات مثبت در گفتگوی عادی و روزمره خود و رویکرد مثبت به تمامی اتفاقات میتواند به تقویت گفتگوی مثبت درونی کمک شایانی نماید.
* عضو هیئت مدیره انجمن حامیان سفر ایمن