◄ رانندگی در دنیا، امری " جمعی "؛ در ایران، امری " فردی "
وبلاگ تین نیوز، حسین قاسمی نژاد | مظفرالدین شاه در سفر خود به اروپا در سال ۱۲۷۸ با مشاهده اتومبیل، به وزیر مختار ایران در بلژیک دستور داد که اتومبیلی برای وی خریداری کند و با راننده مخصوص به کشورمان بفرستد. شاید او هرگز تصور نمیکرد ورود اتومبیل به کشور باعث شود شهرهای زیبایمان یکی پس از دیگری همه چیز خود را از دست بدهند و با هزاران معضل ریز و درشت دست و پنجه نرم کنند.
هنوز فرهنگ ترافیک در کشور ما با وجود آنکه بیش از صد سال از ورود اولین اتومبیل بهیران میگذرد نهادینه نشدهاست. به طوریكه رانندگی در دنیا یک امر " جمعی"است ولی در ایران یک امر " فردی " تلقی میشود. رانندگی در ایران یعنی "میخواهم خودم را با خودرو به مقصدم برسانم". پس رانندگان دیگر، " رقیب " من هستند و من نباید از رقبا عقب بمانم. هر فضای خالی که پیدا شد باید زودتر از دیگران آن را پر کنم.
چنین است که رانندگی ایرانی یعنی " چپاندن خودرو یا موتور در اولین فضایی که خالی میشود"؛ یعنی " رفتن از هر مسیر ممکن نه از مسیر تعیین شده". از سوی دیگر عواملی از قبیل: عدم تعادل عرضه و تقاضا در ساعات اوج ترافیك، عملیات عمرانی بر روی معابر شهری، بروز رفتارهای نادرست ترافیکی و عدم رعایت قوانین ومقررات و ...برتراکم ترافیک و نابسامانی آن موثر است. در تمامی شهرهای كشور فعالیتهای عمرانی و زیرساختی فراوانی با صرف هزینه زیاد برای مهار غول ترافیك انجام شدهست، اما علیرغم افزایش روز افزون زیرساختها و كنترل عوامل پلیس، همچنان اولین چیزی که نظر هر
تازه وارد را به شهرهای ما جلب میكند بی نظمیهای ترافیکی است.
در اكثر شهرهای بزرگ كشور و سایر شهرها موارد ضد فرهنگ تبدیل به هنجار و رفتار شدهاست، به طوریكه شهروندان از سواره رو به جای پیاده و پیاده رو به جای پارکینگ، از حاشیه خیابان اصلی و بزرگراه به عنوان محل فروش میوه و سد معبر، از موتور سیكلت به عنوان وسیله حمل مسافر و...استفاده مینمایند.
از دلایل اصلی بالا بودن این گونه تخلفات، عدم وجود فرهنگ ترافیکی درست در شهرهایمان است به گونهای که در ایران سهم خطای انسانی بیش از دیگر عوامل است و در 70 درصد سوانح ترافیکی، علت اصلی حادثه محسوب میشود.
در بسیاری از شهرهای كشور در جهت جلوگیری از موارد مذكور طرحهای سختگیرانه از سوی عوامل پلیس در دورههای چند روزه اجرا میشود به طوریكه شهروندان از ترس اعمال قانون به قوانین و مقررات احترام میگذارند، اما پس از طی مدت زمان کوتاهی عمر طرحهای اجرایی به پایان رسیده و فرهنگ نادرست به جایگاه خود باز میگردد. مطمئناً تا زمانی که در شهرها شهروندان از فرهنگ ترافیکی خاصی تبعیت مینمایند و در آن شهرها تعاریف معمول ترافیکی معنای دیگر دارد نمیتوان امیدی به حل مشکل ترافیک داشت.
كشور ما در حوزه فرهنگ ترافیک با آسیبهای جدی و نارساییهای فراوانی رو به رو است. با توجه به اینكه مقام معظم رهبری در پیام نوروزی خود سال 93 را به عنوان سال اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی نامگذاری نمودهند و به این نكته اشاره داشتهاند كه اقتصاد و فرهنگ مهمترین زیر ساخت توسعه پایدار و همه جانبه جوامع انسانی است و از فرهنگ سازی به عنوان نیاز اصلی برای پیشرفت اقتصادی نام بردهاند و به این نكته اشاره داشتهاند كه فرهنگ سازی در پیشرفت اقتصادی میباید مورد نظر مسئولان و دولت مردان قرار گیرد، از این رو شعار سال مسیر
حرکت مردم و مسئولین بالاخص دستگاههای مسئول در بخش فرهنگ سازی ترافیك را روشن میکند. زیرا حل معضل ترافیک و پیامدهای ناشی از آن نیازمند ترویج فرهنگ ترافیک و ارتقای آموزش صحیح عبور و مرور است و اقدامات در این زمینه ضروری به نظر میرسد.
از این رو دستگاههای ذیمدخل باید با متعادل سازی و تامین اعتبار در بخش فرهنگی و اجتماعی و در طرف دیگر پلیس با برخورد قاطع با افراد متخلف كه مکمل اقدامات فرهنگی است موجبات رعایت قوانین و رفتار ترافیکی مطلوب را فراهم نموده تا وضعیت ترافیکی بهبود یابد.