نقدی بر دهه ایمنی راه ها و مسئولیت های ما
وبلاگ تین نیوز | امروزه در كشور ما، رایج شده است كه روز، هفته و یا دههای را با عنوانهای مختلف مانند بدون حادثه، احترام به قانون، ایمنی و ... نامگذاری مینمایند. حال ممكن است این اقدام به صورت استانی یا كشوری انجام شود. اما، نقدی بر این نامگذاریها و اقدامات وجود دارد كه در این نوشته سعی است به آن پرداخته و به طور خاص دهه ایمنی راه ها و مسئولیت های ما بررسی گردد.
هدف از نامگذاری ایام
در حالیكه در سراسر دنیا، 10 سال (سال 2011 تا 2020 به عنوان دهه ایمنی حمل و نقل) را برای اجرای طرحهای ایمنی انتخاب كرده و با دیدی بلندمدت به مقوله تغییر فرهنگ توجه میشود، در ایران، با این سطح بسیار پایین فرهنگ ایمنی ترافیك تنها 10 روز با این عنوان نامگذاری میشود.
معمولا در پاسخ به این سوال كه هدف از نامگذاری و برگزاری اینگونه مراسم چیست؛ مطرح میشود كه هدف فرهنگ سازی و بالا بردن سطح توجه افراد نسبت به قوانین و مقررات رانندگی است. حال این موضوع جای بحث دارد كه آیا با یك هفته و یا ده روز میتوان فرهنگ جامعه را تغییر داد؟! تا آنجا كه تمام كارشناس و متخصصین حوزه جامعهشناسی و روانشناسی بیان میكنند تغییر فرهنگ یك جامعه، امری بسیار طولانی مدت است كه نیاز به تلاش فراوان دارد، لذا به نظر پاسخ در نظر گرفته شده برای این پرسش، كافی و مناسب نیست. همچنین تحقیقات در ایالات متحده آمریكا، نشان داده كه هزینه بسیار زیادی كه برای
اینگونه اقدامات انجام میشود، نسبت به تاثیری كه میگذارند بسیار نامتناسب است. به طور كلی، تاثیر محدود كردن زمان اجرای اینگونه طرحها، این ذهنیت را ایجاد میكند كه تنها در این بازه زمانی باید مقررات رعایت شده یا به ایمنی توجه نمود.
دهه ایمنی راه ها و مسئولیتهای ما
به نظر میرسد انتخاب ده (12) روز به عنوان دهه ایمنی راه ها، دارای نقدهایی است كه در این قسمت به آن پرداخته میشود:
- همانطور كه گفته شد، اصل انتخاب ده روز به عنوان دهه ایمنی جای سوال و اشكال است زیرا تاثیرگذاری این دهه، نمیتواند مناسب بوده و باعث پیشرفت قابل انتظاری در ایمنی ترافیك شود.
- انتخاب زمان این دهه، درست پس از ایام دهه سوگواری امام حسین (ع)، به نظر انتخاب درستی نبوده است؛ چراكه كاملا تحت تاثیر عزاداری و سوگواری قرار گرفته است. به نحوی كه تمام صدا و سیما كه بیشترین سهم در اطلاع رسانی را بر عهده دارد، درگیر پخش برنامههای مناسبتی بوده است. از سوی دیگر، تمام دستگاه های دولتی و غیردولتی بخصوص شهرداریها كه میتوانند اطلاع رسانی را در سطح شهرها انجام دهند، بیشتر تحت تاثیر ایام سوگواری بوده اند و تمام بیلبورد ها و بنرهای سطح شهر به این موضوع اختصاص داشته است.
- به نظر میرسد برنامه ریزی دقیق و مدونی برای اجرای اقدامات مورد نظر در این دهه صورت نگرفته است. بطوریكه ادارات، ارگانها و سازمانها هیچ برنامه مشخصی در خصوص اقدامات ایمنی و ترویج آن نداشته و سردرگمیدر این قضیه مبرهن بود و تنها مجموعهای كلی از اقدامات بدون تعیین دقیق و آشكار وظایف دیده میشد.
- هیچ مبنای علمی در راستای فرهنگ سازی در اقدامات دیده نمیشد و تنها به حوزه ای برای تبلیغات افراد یا دستگاه ها تبدیل گردیده بود. مطمئنا سخنرانی، مصاحبه تلویزیونی با مسئولین، میزگردها و برنامه های رادیویی و تلویزیونی بصورت پند و اندرز نمیتواند اقدامیدر راستای ارتقای فرهنگ باشد. حتی در بیشتر مواقع اقدامات تنها جنبه سیاه نمایی داشته و هیچ مفهومی در زمینه ایمنی ترافیك را دنبال نمینمود.
پیشنهادات
اگر واقعا هدف ارتقای فرهنگ ایمنی ترافیك است پیشنهاد میگردد:
- یك سازمان بعنوان رهبر و متولی امر در كل كشور انتخاب شود كه دارای اختیار و قدرت كافی برای ابلاغ دستورات به كلیه دستگاه ها باشد.
- یك برنامه مدون بلندمدت مشمول بر برنامه های كوتاه مدت و فازبندی شده با اقدامات مشخص با استفاده از نیروهای متخصص در زمینه ایمنی ترافیك، جامعه شناسی، اقتصاد، روانشناسی و سیاست تهیه گردد.
1) از اقدامات سایر كشورها و یا سایر اقدامات موفق فرهنگی در سطح جامعه الگوبرداری شود.
2) جامعه هدف و با آسیب پذیری بیشتر در تصادفات رانندگی شناسایی و اقدامات در خصوص آنها تبیین و طراحی گردد.
3) اصل آموزش در مدارس مورد توجه ویژه قرار گیرد.
- معیارهای ارزیابی اقدامات مشخص شود.
- برنامه های كوتاه مدت در قالب برنامه بلندمدت اجرا و در پایان هر مرحله ارزیابی و بررسی شود.
- اصلاحات لازم انجام و برنامه ها پیش رود.