تلفات رانندگی مسالهای اجتماعی و ملی است
تین نیوز | بخش قابلتوجهی از معلولان جسمی آسایشگاه کهریزک افرادی هستند که در تصادفهای رانندگی مجروح شدهاند و البته بخش مهمی از این افراد عابرانی بودهاند که در بروز تصادف و آسیبدیدگی کمترین نقش را داشتهاند.
بر همین اساس مراسم آخرینروز از دهه ایمنی راهها و مسوولیتهای ما در این آسایشگاه برگزار شد. در این مراسم آماری از تلفات سوانح رانندگی و نیز رابطه سواد و توسعهیافتگی با تلفات رانندگی ارایه شد. در نهایت بررسی آماری ارایهشده نشان داد که میزان سواد و تلفات رانندگی در رابطه عکس هستند به این معنا که هرچه سطح تحصیلات پایینتر باشد، تلفات بیشتر است.
اما با وجودی که بیشترین میزان تلفات سوانح به شهروندان کشورهای درحالتوسعه مربوط است، نگرانی در این مورد یک نگرانی جهانی است. بیراه هم نیست. نتایج تحقیقات حاکی از آن است که سالانه یکمیلیون و300 هزار نفر بر اثر سوانح رانندگی در جهان کشته میشوند. بهعلاوه هرسال 50میلیوننفر نیز بر اثر سوانح رانندگی در جهان مصدوم میشوند، همچنین هر ششثانیه در جهان یکنفر بر اثر سوانح رانندگی میمیرد.
آمارها نشان میدهد 90درصد افرادی که در تصادفات رانندگی جان خود را از دست میدهند، در کشورهای درحالتوسعه زندگی میکنند. در این میان سهم کودکان و سالمندان در میان عابرانپیاده کشتهشده در تصادفات رانندگی بهشدت قابلتوجه است.
بر همین اساس مجمععمومی سازمانملل، فاصله زمانی 2011 تا 2020 را بهعنوان «دهه اقدام برای ایمنی راهها» تعیین کرده و کشورهای عضو را به همکاری برای کاهش جدی تلفات و خسارات ناشی از سوانح رانندگی دعوت کرده است. همچنین، سومین یکشنبه نوامبر هرسال را روز «یادمان جهانی قربانیان سوانح رانندگی» و هفته آخر آوریل هرسال را بهعنوان «هفته جهانی ایمنی راهها» نامگذاری کرده است.
برخی جامعهشناسان معتقدند این نامگذاریها فرصتی است برای اندیشیدن و اقدام مشترک همه کسانی که سهمی در کاهش تلفات و خسارات رانندگی دارند. در ایران لازم بود تا از سوی کمیسیون ایمنی راهها، اقدام مشابهی انجام شود که در این راستا، فاصله زمانی 14تا 25آبان بهعنوان «دهه ایمنی راهها و مسوولیتهای ما» نامگذاری شد تا فرصتی برای توجهدادن افکار عمومی نسبت به این مهم و نیز فرصتی برای همکاری همه نهادها بهویژه نهادهای فرهنگی و رسانهای فراهم شود و همگان نسبت به مسوولیتهایی که در این امر خطیر انسانی، ملی و بینالمللی دارند وقوف یافته و عمل
کنند.
در ایران وضعیت تلفات سوانح رانندگی تکاندهنده است بهطوری که بهگفته «عباس آخوندی»، وزیر راهوشهرسازی، باوجود یکدهه تلاش تمام دستاندرکاران هنوز هم سالانه بیش از 300هزار مصدوم و 18هزارنفر بر اثر سوانح رانندگی در کشور کشته میشوند. بهگفته او، 43درصد کشتهشدگان رانندگی در ایران به جوانان 20 تا 40ساله تعلق دارد.
وزیر راهوشهرسازی میگوید که علاوهبر فرهنگسازی باید به آموزش افراد از مدارس ابتدایی توجه شود تا علاوهبر رانندگان، سرنشینان خودروها نیز در زمان عدم رعایت مقررات، تذکر بگیرند.
بهگفته آخوندی، دو نوع رویکرد در مورد کاهش سوانح میتوان در پیش گرفت: نخست تقلیل آن در حد مسالهای اداری و چند دستورالعمل اداری و گزارش و دوم نگریستن به آن بهعنوان یک مساله اجتماعی: «باید بهعنوان مسالهای اجتماعی و ملی به این موضوع بنگریم و بدون محابا به آن بپردازیم زیرا که 20میلیوننفر در کشور رانندگی میکنند و در 10سال آینده تعداد آنها قطعا افزایش مییابد که ما به این نتیجه رسیدهایم که بهجای چشمپوشی باید با صدای بلند آن را مطرح کنیم.»
تحلیل آماری و دادههای پزشکیقانونی در سالهای 90 تا 92 نشان میدهد که سواد و تحصیلات با میزان تلفات سوانح رانندگی رابطه دارد.
این بهآن معناست که هرچه سطح تحصیلات پایینتر باشد، میزان تلفات سوانح بیشتر است. آمارها حاکی از آن است که 74درصد از کسانی که بیسواد هستند و به دلیل تصادف درونشهری فوت کردهاند، عابرپیاده بودهاند؛ در تصادفات برونشهری نیز افراد بیسواد نسبت به سایر افراد سهم بیشتری را در متوفیات عابرانپیاده داشتهاند.
اما جدا از سواد، اشتغال نیز عامل دیگری است که با میزان تلفات سوانح رانندگی در ارتباط است. بهعبارت دیگر هرچه بیکاری بیشتر باشد، تلفات سوانح رانندگی بیشتر است. درجه توسعهیافتگی نیز یکی دیگر از فاکتورهایی است که با میزان تلفات سوانح رانندگی در ارتباط است.
براساس نتایج بررسیها، هرچه میزان توسعهیافتگی کمتر باشد، تلفات سوانح رانندگی بیشتر است.
براساس آمارها، بیش از 53درصد واریانس تفاوت در شاخص تلفات رانندگی استانهای کشور با دو متغیر میزان باسوادی و مشارکت اقتصادی تفسیر میشود که این رقم بسیار بزرگی است، بهعلاوه حدود 68درصد افراد زیر 15سال که بر اثر تصادف فوت کردهاند، عابرپیاده بودهاند. این نسبت برای افراد بالای 65سال به 82/2درصد میرسد.