تلفات ناشی از حوادثرانندگی در جاده های کشور
تین نیوز | مرکز تحقیقات سازمان پزشکی قانونی کشور در گزارش «بررسی آماری مرگومیر ناشی از تصادفات رانندگی در سال 1392 و نوروز 1393، آمار متوفیان ناشی از حوادث رانندگی را در سالهای 1380-1392، متوفیان ناشی از حوادث رانندگی طی سال 1392 و بالاخره آمار کشتههای ناشی از حوادث رانندگی در ایام نوروز سالهای 1390-1392 ارائه کرده است». این گزارش مورد بررسی و یافتههای آن بهشرح زیر از نظر میگذرد.
1. متوفیان دوره 1380-1392: در دوره 1380-1392 تلفات ناشی از حوادث رانندگی بعد از یک دوره افزایش سالیانه، با تدابیر اتخاذ شده روند کاهشی بهخود گرفته است. در این دوره طی سالهای 1380 تا 1384 همواره تعداد متوفیان افزایش داشته بهطوری که از 19.727 نفر در سال 1380 به 27.759 نفر در سال 1384 رسیده که از متوسط رشد 18/10 درصد در سال برخوردار بوده است. در همین دوره بیشترین رشد 6/17 درصد و مربوط به سال 1382 و کمترین رشد 4/1 درصد و مربوط به سال 1383 بوده است.
توقف رشد و کاهش میزان متوفیان ناشی از حوادث رانندگی از سال 1385 شروع میگردد. در این سال تعداد مرگومیر از 27.759 نفر در سال 1384 به 27.567 نفر یعنی کاهشی معادل 69/0 درصد میرسد که این خود آغاز کاهش در تلفات ناشی از حوادث رانندگی بهحساب میآید. این کاهش طی دوره 1385-1392، بجز سالهای 1387 و 1389 که هر یک رشدی معادل 9/1 و 2/1 درصد نسبت به سال قبل خود داشتهاند، همواره ادامه داشته بهطوری که در سال 1392 تعداد تلفات حوادث رانندگی به 17.994 نفر رسیده است. بهطوری که ملاحظه میشود بهموازات افزایش تعداد متوفیان ناشی از حوادث رانندگی، اراده لازم جهت کاهش میزان متوفیان از
سال 1385 شکل میگیرد و با کمک و هماهنگی دستاندرکاران، پافشاری در اعمال قانون، نظارت و کنترل بر عبور و مرور وسایل نقلیه، حضور مقتدرانه پلیس راهنمایی و رانندگی در مسیرهای عبور و مرور و همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و هلالاحمر جمهوری اسلامی ایران بهتدریج تعداد متوفیان کاهش مییابد. لازم به یادآوری است که در طول دوره مذکور در تولید وسایل نقلیه داخلی، تولید و ورود لوازم یدک و بالاخره کیفیت تعمیر و نگهداری خودرو چندان بهبودی دیده نشده است در صورتیکه استفاده از وسیله نقلیه استاندارد و با کیفیت مناسب و نیز کیفیت بالای تعمیر و نگهداری
ازجمله میتواند به کاهش تصادفات و کاهش میزان مرگومیر ناشی از حوادث رانندگی کمک کند.
2. متوفیان سال 1392 به تفکیک حملونقل برون و درونشهری: از مجموع 17.994 نفر متوفیان حوادث رانندگی در سال 1392 معادل 11.566 نفر یا 28/64 درصد آنان در حوادث رانندگی برونشهری (جادهها) و 5.063 نفر یا 14/28 درصد آنان در حوادث رانندگی درونشهری، 1.296 نفر یا 2/7 درصد آنان در جادههای روستایی و بقیه یعنی 69 نفر یا 38/0 درصد با علل نامعلوم تصادف، جان خود را در این سال از دست دادهاند.
بررسی متوفیان حوادث رانندگی برونشهری به تفکیک استانها نشان میدهد که بیشترین متوفیان در سال 1392 مربوط به استان فارس با 1.023 نفر و بعد از آن استانهای خراسان رضوی و اصفهان بهترتیب با 740 و 618 نفر بوده است. برونشهری در استان تهران معادل 345 نفر بوده است که با این تعداد، این استان در زمره
استانهای با کمترین تلفات حوادث رانندگی برونشهری در سال 1392 قرار داشته است، در زمینه کمترین متوفیان حوادث رانندگی برونشهری در سال 1392 اطلاعات موجود نشان میدهد که استان ایلام با 100 نفر تلفات در مرتبه اول قرار دارد و بعد از آن استانهای کهگیلویه و بویراحمد با 114 نفر و یزد با 144 نفر در مراتب بعدی قرار دارند در رابطه با استانهای با بالاترین و کمترین متوفیان میتوان گفت بهطور کلی استانهای مسافرتی ـ زیارتی که متقاضی سفر بیشتری، در مناسبتها و ایام سال دارند، بیشترین تلفات ناشی از حوادث رانندگی در جادههای کشور (حملونقل برونشهری) را
بهخود اختصاص دادهاند و استانهای کمتر برخوردار که متقاضی سفر کمتری دارند، کمترین میزان تلفات را داشتهاند. حال که مسافرپذیری و وجود جاذبههای مذهبی، توریستی ازجمله عوامل افزایش میزان متوفیان ناشی از حوادث رانندگی برونشهری مطرح است اطلاع از وضعیت چند استان مسافرپذیر و مطرح ازجمله استانهای مازندران، گیلان و خوزستان خالی از فایده نخواهد بود. در این رابطه باید گفت که سه استان مذکور نیز ازجمله استانها با تلفات بالا در حوادث رانندگی برونشهری (جادهها) در سال 1392 محسوب میشوند بهطوری که استان خوزستان معادل 600 نفر، استان مازندران
591 نفر و استان گیلان 500 نفر تلفات حوادث رانندگی برونشهری در این سال داشتهاند. وجود تلفات بالا در حوادث رانندگی برونشهری استانهای مسافرتی ـ زیارتی طلب میکند تا ضمن کنترل و نظارت مستمر بر عبور و مرور جادهها در همه ایام سال، بر میزان کنترل و نظارت بر جادهها در ایام و مناسبتهای ویژه بهطور محسوسی اضافه شود تا از میزان تصادفات رانندگی و عوارض ناشی از آن در این ایام تا حد امکان کاسته گردد.
در ارتباط با حملونقل درونشهری (داخل شهرها) بیشترین متوفیان حوادث رانندگی در سال 1392 مربوط به استان تهران با 1.078 نفر است و پس از آن استانهای خراسان رضوی با 519 نفر و اصفهان با 427 نفر قرار دارند. بهطوری که ملاحظه میشود اگرچه استان تهران در حملونقل برونشهری تعداد متوفیان کمتری نسبت به استانهای فارس و خراسان رضوی و اصفهان داشته، اما در حملونقل درونشهری بیشترین میزان تلفات یعنی 29/21 درصد کل میزان متوفیان حوادث رانندگی در درونشهری (داخل شهرها) را در سال 1392 داشته است و سپس استانهای خراسان رضوی و اصفهان نظیر حملونقل برونشهری
بالاترین میزان تلفات نسبت به سایر استانها در سال 1392 داشتهاند. استانهای با کمترین تلفات در حملونقل درونشهری (داخل شهرها) هم در این سال استان ایلام با 18 نفر و استانهای کهگیلویه و بویراحمد با 26 نفر و خراسان جنوبی با 29 نفر در مراتب بعدی قرار دارند. بهطوری که ملاحظه میشود در حملونقل درونشهری هم استانهای بزرگ و برخوردار بیشترین تلفات و استانهای کمتر برخوردار کمترین تلفات را داشتهاند.
3. متوفیان در ماههای سال 1392: بررسی آمار ماهیانه متوفیان حوادث رانندگی در سال 1392 حکایت از آن دارد که در این سال بیشترین تعداد متوفیان مربوط به ماه شهریور با 25/12 درصد از کل مرگومیر این سال و کمترین تعداد متوفیان مربوط به دیماه سال 1392 با 47/6 درصد است. در رابطه با بالا بودن تعداد متوفیان در شهریورماه لازم به یادآوری است که در حملونقل برونشهری، ماه شهریور، ماه پرتردد در جادهها و اوج سفر خانوادهها به شمار میرود که با شروع مدارس، دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی در پایان شهریورماه، رفته رفته میزان مسافرتها، همانطوری که آمار نشان
میدهد، کاهش پیدا میکند که این کاهش میزان سفرها و تردد در جادهها، میزان تصادفات رانندگی و مرگومیر ناشی از آن را نیز کاهش میدهد تا جایی که این میزان به حداقل خود در دیماه میرسد که پایینترین میزان تردد را دارد. بهطوری که ملاحظه میشود میزان تصادفات و مرگومیر ناشی از آن با میزان تردد وسایل نقلیه رابطه مستقیم دارد. آنچه که میتواند جلوی مرگومیر را با وجود افزایش در میزان ترددها را بگیرد کنترل بیشتر و محسوستر عبور و مرور و حضور مستمر و مقتدرانه نیروی انتظامی (راهنمایی و رانندگی و پلیس راه کشور) در سطح شهرها و جادههای کشور
است. لازم به یادآوری است که استمرار در عملیات و برقراری انضباط اجرایی در عبور و مرور میتواند نقش اساسی در کاهش میزان تصادفات و مرگومیر ناشی از آن داشته باشد.
4. نحوه انتقال مصدومین و مجروحین منجر به فوت به بیمارستانها: اطلاعات سال 1392 نشان میدهد که از مجموع 17.994 نفر فوتشدگان حوادث رانندگی در این سال، معادل 15.044 نفر یا 5/83 درصد مصدومین و مجروحین منجر به فوت از طریق آمبولانس به مراکز درمانی انتقال پیدا کردهاند. بعد از آمبولانس نباید از نقش وسایل نقلیه عبوری که معمولاً فاقد لوازم، تجهیزات، امکانات و تجربه درمانی هستند غافل بود، زیرا در همین سال معادل 1900 نفر یا 6/10 درصد از مصدومین و مجروحین منجر به فوت توسط این وسایل نقلیه به مراکز درمانی انتقال پیدا کردهاند اگرچه انتظار این است که همه مصدومین و مجروحین ناشی
از حوادث رانندگی از طریق آمبولانس که از تجربه و امکان درمان اولیه برخوردارند، به مراکز درمانی انتقال پیدا کنند ولی نقش وسایل نقلیه عبوری در این انتقالها (به گواهی آمار) بالاست که این امر از عدم پوشش حمایتی وزارت بهداشت و درمان و هلالاحمر و عدم حضور بموقع در حمل مصدوم حکایت دارد. میتوان با افزایش میزان انتقال مصدومین و مجروحین از طریق آمبولانس و با به حداقل رساندن میزان انتقالها توسط وسایل نقلیه عبوری، میزان مرگومیر ناشی از حوادث رانندگی را کاهش داد.
5. تفکیک متوفیان در سال 1392: آمار پزشکی قانونی کشور نشان میدهد که در سال 1392 از مجموع 17.994 نفر فوتشدگان حوادث رانندگی معادل 6.434 نفر یا 8/35 درصد آنان را سرنشینان وسیله نقلیه، 7.073 نفر آنان یا 3/39 درصد آنان را رانندگان وسیله نقلیه و 4.170 نفر یا 2/23 درصد آنان را عابرین پیاده و بقیه را سایر، تشکیل دادهاند. در این آمار، بیشترین کشتهها در حوادث رانندگی در سال 1392 مربوط به رانندگان و سپس مربوط به سرنشینان وسیله نقلیه است. در این رابطه باید گفت کشته شدن رانندهها در حوادث رانندگی بیشتر در حملونقل درونشهری میتواند اتفاق بیافتد در صورتیکه کشته شدن
سرنشینان بیشتر در حوادث رانندگی برونشهری میتواند مورد پیدا کند. در هر دو زمینه وجود وسیله نقلیه استاندارد و ایمن (بهخصوص در سواریها)، استفاده از کمربند ایمنی، حضور و کنترل مستمر و با قدرت نیروی انتظامی (راهنمایی و رانندگی و پلیس راه) میتواند در کاهش میزان کشتهها مؤثر باشد.
6. کشتههای ناشی از حوادث رانندگی در ایام نوروز 1390-1393: بررسی آمار کشتهها در حوادث رانندگی ایام نوروز (25 اسفندماه تا فروردین سال بعد) سالهای 1390 تا 1393 حکایت از آن دارد که این تعداد از 1.318 نفر در سال 1390 به 1.084 نفر در سال 1393 کاهش یافته که از متوسط کاهش 9/5 درصدی در سال در این دوره برخوردار است. در این دوره میزان کشتهها تنها در سال 1392 از رشد 4/2 درصدی نسبت به سال 1391 برخوردار و در بقیه سالها در این دوره همواره کاهش داشته است، متوسط روزانه کشتهها در این دوره بهاستثنای سال 1392 که از رشد 2/2 درصدی برخوردار بوده، همواره کاهش یافته بهطوری که از 9/65 نفر در سال 1390
به 2/54 نفر در سال 1393 رسیده است. نگاهی به آمار کشتهها در ایام نوروز سال 1393 حکایت از آن دارد که از مجموع 1.084 نفر کشته ایام نوروز این سال، استان خوزستان با 94 نفر، بیشترین و استان اردبیل با 11 نفر، کمترین تعداد کشتهها در روز را در این ایام داشتهاند. بعد از استان خوزستان، استانهای فارس و خراسان رضوی هریک با 93 و 71 نفر بیشترین و استانهای کهگیلویه و بویراحمد و ایلام هر یک با 12 و 13 نفر کمترین تعداد کشتهها در روز را در ایام نوروز سال 1393 داشتهاند کاهش میزان کشتهها در ایام نوروز از سال 1390 به سال 1393 مشخصاً به تدارک ویژه نیروی انتظامی (راهنمایی و رانندگی)
برای این ایام و حضور قوی و مستمر این نیرو در مسیرهای عبور و مرور کشور برمیگردد ضمن اینکه در این سالها در ارتقای کیفی تولید خودرو (بهخصوص سواری) و نیز عرضه لوازم یدک استاندارد، اقدام چندان جدی صورت نگرفته است.
7. نتیجه: از آنچه گذشته ملاحظه شد:
ـ بهطور کلی همکاری و هماهنگی دستاندرکاران حملونقل کشور، برخورداری و استفاده از وسیله نقلیه ایمن و استاندارد و کیفیت مناسب تعمیر و نگهداری خودرو ازجمله عوامل کاهش میزان مرگومیر در حوادث رانندگی بهشمار میروند.
ـ استانهای مسافرتی ـ زیارتی بیشترین تلفات و استانهای کمتر برخوردار کمترین میزان تلفات در حوادث رانندگی را در سال 1392 داشتهاند.
ـ وجود تلفات بالا در حوادث رانندگی برونشهری استانهای زیارتی ـ مسافرتی طلب میکند تا در ایام و مناسبتهای ویژه بر میزان کنترل و نظارت بر عبور و مرور در جادههای این استانها بهطور محسوسی اضافه شود.
ـ در حملونقل درونشهری نظیر حملونقل برونشهری، استانهای بزرگ و برخوردار بیشترین تعداد تلفات و استانهای کمتر برخوردار کمترین تلفات را در حوادث رانندگی سال 1392 داشتهاند.
ـ با افزایش میزان انتقال مصدومین و مجروحین از طریق آمبولانس به مراکز درمانی میتوان میزان مرگومیر ناشی از حوادث رانندگی را کاهش داد.
ـ استمرار در عملیات و انضباط اجرایی و کنترل مستمر و پیگیر عبور و مرور وسایل نقلیه میتواند نقش اساسی در کاهش میزان مرگومیر ناشی از حوادث رانندگی داشته باشد.
ـ کاهش میزان تلفات ناشی از حوادث رانندگی به عزم و اراده جدی نیاز دارد. میتوان با عزم جدی و هماهنگی دستگاههای دستاندرکار میزان تلفات ناشی از حوادث رانندگی را به حداقل رساند.