ایجاد یکپارچگی در مدیریت ترافیک امری لازم و ضروریست
تین نیوز | رئیس جمهور کشورمان در اواخر تیرماه نشستی با جمعی از استادان دانشگاهها داشت که طی آن استادان دانشگاه به بیان مشکلات روز کشور پرداختند. علیرضا اسماعیلی عضو هیئت علمی دانشگاه علوم انتظامی و عضو مرکز تحقیقات پیشگیری از مصدومیتهای دانشگاه شهید بهشتی نیز در این جمع حضور داشت که پس از بر آن نامهای را در خصوص مشکلات ترافیکی کشور به دستیار ارشد رئیس جمهور که او نیر از حاضران در این جمع بود، نوشته است که متن نامه در زیر میآید:
" بسمه تعالی
خدمت جناب آقای فریدون
دستیار ارشد محترم رئیس جمهور
سلام علیکم
احتراما پیرو نشست رئیس جمهور محترم با جمعی از اساتید دانشگاهها در تاریخ 28- 4- 93 که اینجانب نیز سعادت حضور در این جمع گرم و صمیمی را داشتهام و پیرو مذاکره اینجانب با حضرتعالی در حاشیه این نشست پیرامون مشکلات ایمنی ترافیک و حمل و نقل به استحضار میرساند؛
در سه دهه آینده جمعیت كنونی جهان اضافه خواهد شد و در كشورهای درحال توسعه بیشتر این رشد جمعیت در شهرها خواهد بود و تعداد شهرهایی كه بیش از یک میلیون جمعیت دارند به تدریج افزاییش پیدا خواهد كرد.
انتظار میرود كه این رشد در كنار جهانی شدن و آزادسازی تجارت، تقاضا برای حمل و نقل مسافر و كالاها را به نحو چشمگیری افزایش دهد. به عنوان مثال صنعت ماشین سازی ممكن است در بازارهای توسعه یافته آمریكای شمالی اروپا و ژاپن به بلوغ و كمال رسیده باشد ولی تحت تاثیر چین و هند قرار گیرد. در حال حاضر چین به عنوان دومین بازار بزرگ جهانی بعد از ایالات متحده جای ژاپن را خواهد گرفت. در طول 20 سال آینده شمار خودروهای ساخته شده بیش از تمام خودروهایی خواهد بود كه در 100 سال تاریخ صنعت خودرو سازی ساخته شده است و در كشور ما هم تقاضا برای خرید خودرو در سال های اخیر به اوج خود رسیده و به
مقطع انفجار مالكیت خودرو در كشور نزدیک می شویم.
لذا آمادگی برای مقابله با بحران ترافیکی و حوادث رانندگی امری اجتناب ناپذیر می باشد.
همانطوریکه جنابعالی واقفید، سالانه در ایران هزاران نفر در تصادفات رانندگی كشته و دهها هزار نیز مجروح می شوند و هزینههای ناشی از تصادفات كه به صورت مستقیم و غیر مستقیم به جامعه متحمل میشود رقم حیرت آوری است.
امروزه صاحبنظران حوزه حمل و نقل و ترافیك علاوه بر توجه به سه عنصر انسان، راه و وسیله نقلیه، به عنصر مدیریت در ترافیك به عنوان یك عامل مهم توجه دارند.
عنصر مدیریت كه در واقع باعث به كارگیری صحیح منابع، توزیع هدفمند منابع و هدفگذاری هوشمند در ترافیک می باشد، موجب اثر بخشی در نظم عبور و مرور و افزایش ایمنی درشهر و جاده ها میگردد.
گرچه هنوز توجه به این امر در بسیاری از كشورهای در حال توسعه خیلی جدی نیست و به همین خاطر علیرغم داشتن منابع و امكانات لازم، توفیق كافی را در بهبود ترافیك حاصل نكردهاند.
لذا مدیریت یك دانش است و به كارگیری درست آن هنر می باشد و باید دانست مدیریت ترافیك در كنار ارکان مختلف ترافیک " انسان، راه و وسیله نقلیه " برنامه ریزی درست و سازماندهی صحیح از ضروریات بوده و توجه به آن از امور بدیهی است.
از این رو هر اجتماعی با توجه به مسایل خاص خویش و از دیدگاههای منحصر به فرد، به فرآیند مدیریت نگریسته و به هر یك از عناصر موجود در آن وزن بیشتری داده است. نهاد مدیریت از دیدگاه حل مسائل و عوارض نامطلوب ناشی از ترافیك، به صورت پدیدهای هماهنگ ساز رخ مینمایاند، یعنی با دست یازیدن به این فن و هنر و نیز با استفاده از روشهای گوناگون به عنوان وسیله می توان به هدف كه همانا كاهش اشكالات موجود در سیستم عبور و مرور وسایل نقلیه است دست پیدا كرد.
وجود ساختارهای سازمانی متعدد در حوزه حمل ونقل و ترافیک و اقدامات جزیره ای سازمانها و از سویی عدم هم افزایی آنها در جهت اهداف مشترک باعث گردید تا مهار حوادث و ایمنی با كندی انجام شود با این حال از همان روزی که ترافیک به عنوان یکی از معضلات جدی مطرح شد در حل آن هم راهکارهای زیادی طرح شده است که برخی مشكلات ترافیکی را خلاء فرهنگی می دانند و برخی کمبود فضای شهر و ظرفیت پایین جادهها را و گروهی دیگر معتقد به کمبود وسایل حمل و نقل عمومی هستند و
برخی هم گرایش مردم را به استفاده از خودروی شخصی میدانند و برخی دیگر هم ...
این نظراتی است که اگر بخواهیم به طرح آن بپردازیم در این مجال نمیگنجد اما سوال اساسی این است که اگر علت ها را می دانیم راه کاری عملی آن چیست؟
در این راستا ایجاد ساختارهای مناسب و پویا یكی از اساسی ترین گامها می باشد که با اجرای طرح یکپارچه سازی مدیریت ترافیک مسئله ترافیک تحت مدیریت و مسئولیت یکپارچهای هم چون شورا قرار می گیرد تا شاهد موازی کاریها و تعدد تصمیم گیریها نباشیم.
یکپارچگی در مدیریت ترافیک صرفهجویی در هزینه ها را به همراه خواهد داشت. از آن جا که طی سال های اخیر هزینه های گزافی به دلیل عدم هماهنگی سازمان ها و دستگاه های مختلف در مورد موضوع ترافیک هم چون اجرای دیگر مسایل شهری صرف میشود و هر سازمان و یا وزارتخانه بر اساس برنامه و نیاز خود فعالیت میکند و همین موازی کاری ها و دوباره کاری ها ایجاد انسجام و یکپارچگی را سلب کرده و هزینههای اجتماعی و اقتصادی را نیز افزایش داده است. لذا برای هدایت تلاش ها جهت ایمنی حمل و نقل" ایجاد یکپارچگی در مدیریت ترافیك امری لازم و ضروریست و یک موسسه راهبر( شورا ) باید اختیارات
لازم برای تصمیم گیری كنترل منابع و هماهنگ نمودن فعالیت های تمام بخش های دولتی شامل بهداشت حمل و نقل آموزش و... را داشته باشد و تلاش های ویژه ای باید توسط موسسه( شورا) انجام گیرد تا تمام گروه های موثر در ایمنی جاده ای مشاركت داده شوند.
موسسه (شورا) ایمنی ترافیک در كشور باید یک سازمان مستقل باشد و همه سازمان های مسئول در ترافیک و حمل و نقل جاده ای، پیشگیری از
حوادث و مراكز آموزشی و فرهنگی مرتبط در تابعیت موسسه قرار گیرند.
ریاست شورا باید با عالیترین مقام اجرایی كشور و یا حداقل معاون اول ایشان باشند.
هدف از حضور عالیترین مقام اجرایی در راس شورا اجرای سریع و صحیح تصمیمات و جلوگیری از ناهماهنگی سازمانها و یا سایر معاذیری كه بعضعا از این خلا مدیریتی وجود دارد می باشد.
لذا ایمنی عبور و مرور مسئله ای با ابعاد مختلف و متفاوت حوزه اثرگذاری نهادها و سازمان های متعددی است كه نیازمند سیاست گذاری و نظارت در سطوح مختلف است.
چنین اثری بدون ایجاد نهادی مشخص برای به عهده گرفتن این امر امكان پذیر نیست.
شكل دادن موسسه ای برای برقراری هماهنگی میان سازمانها و نهادهای موثر بر مقوله ایمنی راهها نیازمند برنامه ریزی و روشن كردن جایگاه قانونی و اجرای دقیق آن است.
جدای از چگونگی تشكیل و جایگاه قانونی موسسه، حوزه وظایفی برای چنین نهادی متصور است که اگر مجالی باشد در یک نشست و مذاکره حضوری توضیحات اجمالی را ارایه خواهم کرد.
لذا امیدوارم در تحقق شعار دولت تدبیر و امید شاهد تحولی بنیادی در حوزه ایمنی و انضباط بخشی در حوزه حمل و نقل و ترافیک کشور عزیز و بزرگ ایران باشیم.
دکتر علیرضا اسماعیلی
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم انتظامی و عضو مرکز تحقیقات پیشگیری از مصدومیت های دانشگاه شهید بهشتی