از رانندگی و سفرلذت ببریم
وبلاگ تین نیوز، علیرضا اسماعیلی | رانندگی رفتاری است که ارتباط مستقیم با شخصیت افراد دارد. هر فرد با نوع رانندگی خود در واقع جلوه ای از شخصیت خود را نشان میدهد و برخی از رفتارهای ناهنجار که در رانندگی دیده میشود ناشی از عوامل روانی است که باعث تهاجم در امر رانندگی میشود.
اصولا رانندگی پرخاشگرانه نوعی تخلیه فشارهای درونی است که متأسفانه مشکلات و حوادث ناشی از آن دامنگیر بسیاری از افراد میشود و باعث ایجاد رفتارهای غیر متعارف در رانندگی میگردد، وقتی معابر و خیابان ها پاسخگوی تعداد خودروها نیستند، آستانه تحمل رانندگان کاهش مییابد و باعث رفتارهای خشونت آمیز در راننده میگردد. اما نکته مهم اینجاست با وجود اینکه تعداد تصادفات برون شهری یا جاده ای کمتر از تصادفات درون شهری میباشد ولی تلفات انسانی تصادفات برون شهری بیشتر از درون شهری است که این نشان از سرعت و سبقت های غیر مجاز برخی از رانندگان دارد که در جاده ها به
صورت تهاجمیرانندگی میکنند و شاید تعداد آنها کمتر از 5 درصد افراد جامعه باشد.
چنین رانندگانی افرادی پرخاشگر و کم ظرفیت هستند، آستانه تحمل پایینی دارند و در جاده هایی که ترافیک سبک تر و عرصه برای تاخت و تاز بازتر است مشکلاتی را برای دیگر مسافران جاده ای فراهم میکنند. بعضی ازرانندگان با توسل به درگیری و خشونت، قصد انجام اعمال خلاف مقررات راهنمایی و رانندگی را دارند؛ اعمالی همچون تغییر مسیر ناگهانی و خطرناک، سبقت غیرمجاز، رعایت نکردن فاصله مناسب طولی و عرضی، بوق زدنهای مکرر، استفاده از نور بالا برای تنبیه دیگران، حرکت سریع و تعقیب و گریز خودرویی، سرعتهای نابجا، مانور و تغییر مسیر بهطور مکرر، اشغال طولانی خط سبقت، ترمزهای
ناگهانی و مکرر، انحراف از مسیر اصلی و عبور از خط مقابل برای رهایی از ترافیک غیرروان و قانونشکنی و دیگر رفتارهای ناپسند همراه با فحاشی و هتاکی به دیگران، در کارنامه رانندگی افراد پرخاشگر کاملا مشهوداست.
ازعوامل مؤثر در بروز رفتار پرخاشگرانه رانندگان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- صرف زمان، معطلی و کندی ترافیک
- مهارت نداشتن در رانندگی
- آلودگیهای صوتی موجود در محیط
- مشکلات روانی راننده
- نابسامانی ترافیک
- تأثیر آلودگی هوا بر سیستم عصبی
این عوامل بهطور مجزا باعث بروز عکسالعملهای نامناسب یا کاهش تواناییهای فکری و جسمیراننده خواهند شد. رانندگی یکی از مواردی است که شخصیت انسان را در اجتماع آشکار میکند و تقریبا میتوان گفت که ابعاد فرهنگی رشد اجتماعی و میزان ادب و علاقه او را نسبت به همنوعانش نشان میدهد.
نیاز راننده به داشتن فرهنگ و تجربه بالا و اطلاع کافی از مسائل قانونی و فنی، مقولهای ضروری برای نشاندادن عکسالعملهای مناسب است این افراد به نوعی دچار هیجان زدگی یا آزردگی هیجانی هستند که این مسئله میتواند متأثر از سه مؤلفه اصلی باشد که در اولین قدم نشانه وجود خصوصیات شخصیتی بی قرار، بی دقت و ناشکیبا میباشد.
دومین خصیصه قدرت طلبی و زور مداری برخی از رانندگان و سومین خصیصه بی پروایی و ... تعداد محدود و انگشت شماری از رانندگان میباشد که این مسئله باعث برخی شرایط روانی و نگرش های نامطلوب در راننده خودرو میشود. برخی پرخاشگری را رفتاری میدانند كه به دیگران آسیب میرساند یا بالقوه میتواند آسیب برساند. بیشتر رانندگانی كه از وسیله نقلیه خود جهت تنبیه دیگران استفاده میكنند از پرخاشگری وسیلهای استفاده میكنند. هنگامیكه راننده پرخاشگر در شب پشت سر راننده جلویی خود با نور بالا حركت میكند، زمانی كه راننده پرخاشگر سرعت راننده عقبی خود را با حركت كند
میگیرد و یا هنگامیكه راننده پرخاشگر با سرعت بالا و با بوقهای ممتد قصد تنبیه سایر رانندگان را دارد همه از نوع رفتارهای رانندگی پرخاشگری وسیلهای است. برخی از مطالعات نشان میدهد ثبات پرخاشگری در زنها در طول زمان كمتر از مردان است.
البته افراد هنگامیكه با وقایع تنشزای روزمره مواجه میشوند، نمود آن را در هنگام رانندگی و قرار گرفتن در صندلی راننده با پرخاشگری شدید از خود نشان میدهند كه ممكن است جان خود و عده دیگری را به خطر بیندازند. شکلی افراطی از رانندگی تهاجمیبه نام "خشم جادهای" (road rage) وجود دارد. "خشم جادهای" رفتار خشمگینانه یا تهاجمیراننده اتومبیل یا وسیله نقلیه دیگر است. این رفتار ممکن است با ژستهای بیادبانه، ناسراگویی و رانندگی بیاحتیاط و خطرناک از روی عمد باشد.
علائم شایع خشم جادهای:
•رانندگی تهاجمی، شامل سرعت گرفتن ناگهانی، ترمز کردن و سپر به سپر کردن با سایر ماشینها و مانع شدن عامدانه از سبقت گرفتن ماشینهای دیگر.
•به صدا درآوردن بوق ماشین به صورتی آزارنده و تهدیدآمیز.
•رانندگی با سرعت بسیار زیاد در وسط جاده برای ترساندن رانندههای در هر دو خط جاده.
لذت در رانندگی رانندگی یکی از چندین فعالیتی است که در آن لذت و خطر در تضاد با هم قرار میگیرند. اگر یک نفر به طور ایمن رانندگی کند نه تنها خودش بطور فردی سود آنرا میبرد بلکه تمام استفاده کنندگان از راه از آن بهره مند میشود. به طور کلی تر، رانندگی ایمن و مودبانه، موجب ترویج رفتار مشابه در دیگران میگردد.
اگر سرعتهای متوسط کاهش یابد، پرسرعت ترین رانندگان نیز سرعتشان را کم میکنند، با رعایت اصول زیر،میتوان میزان خطر رادر ترافیک کاهش داد:
1. آرامش را در اطراف خودرو خودمان حفظ کنیم. این قانون ساده موجب بیشترین بهره در ایمنی میشود. هنگامیکه در آزادراه میرانیم تا جایی که شرایط اجازه میدهد از دیگر رانندگان فاصله بگیریم و به سرعت سبقت بگیریم برای مثال در کنار کامیونهای بزرگ به مدت بیشتر از آنکه برای سبقت گرفتن لازم است زمان در نظر بگیرید.
2. از رفتار خطر زای بعضی از رانندگان تعجب نکنیم. ما در محیطی رانندگی میکنیم که در آن یک درصد از رانندگان ریسک بیشتری را نسبت به بقیه میپذیرند.
3. در طول یک سال زندگی عادی، اتفاقات حادثه ساز بندرت رخ میدهد. اما در طول دوران رانندگی تعدادی رخدادهای بینهایت نادر ممکن است رخ دهد. لذا چنان رانندگی کنیم که بتوانیم از عواقب رخدادهای خطرناک جلوگیری نماییم.
4. تجربه به تنهایی معلم ضعیفی است زیرا ما را به این باور میکشاند که رانندگی ما ایمن است چون تا به حال منجر به عواقب بد نشده است. با این وجود موقعیتهایی که تا بحال تجربه نکرده ایم رخ میدهد.
5. ایمنی و مهارتهای رانندگی خود را دست بالا نگیریم. به یاد داشته باشیم که احتمالا ما به آن اندازه که فکر میکنیم مهارت وتوانایی لازم را نداریم علاوه بر این، بیاد داشته باشیم که رانندگان دیگر نیزفکر میکنند ماهرتر از ما هستند.
6. به یاد داشته باشیم که رانندگی ایمن ما برای دیگران نیز به اندازه خودمان سودمند است. هنگامیکه ما از مواجهه با یک راننده پرخطر و از یک تصادف حتمیاجتناب میکنیم، به صورت ناشناس یک لطف بسیار بزرگ را به سلامت دیگر هموطن ما که در مقابل ما میباشد میکنیم که ممکن است در چنین تصادفی حتی مقصر هم باشد.