استفاده از تلفن همراه هنگام رانندگی و تأثیر آن بر حواس پرتی رانندگان
وبلاگ تین نیوز، علیرضا اسماعیلی |صحبت با تلفن همراه از گفتگو با سرنشینان خودرو خطرناک تر است، زیرا سرنشینان خودرو صحبت های خود را بر اساس شرایط رانندگی تنظیم می کنند و به راننده نسبت به خطرات قریب والوقوع هشدار می دهند، اما در گفتگوهای تلفنی چنین امکانی نیست بنابراین جای تعجب نیست که حواس پرتی های رانندگی که ناشی از استفاده از تلفن همراه با بهره گیری از دستگاه های هندزفری به کلی رفع شده و به طور چشم گیری کاهش نمایند.
رانندگان جوان (16تا24ساله) نسبت به رانندگان مسن بیشتر با تلفن همراه صحبت می کنند. این رفتارناشی از عدم آگاهی نسبت به خطرات چنین کاری نیست. بسیاری حتی این کار را از سایر فعالیت هایی که میتوان پشت فرمان درگیر آن شد، از قبیل خوردن خطرناک تر می دانند و حواس پرتی راننده به عنوان یکی از مهم ترین دلایل تصادفات مطرح میشود که تقریبا یک چهارم از تمام آنها را تشکیل می دهد که این امر از طریق پژوهش های بسیار به اثبات رسیده است. همچنین با توجه به در نظر گرفتن این که ارسال پیام کوتاه و خواندن آن راننده را مجبور به قطع تمرکز از جلو و توجه به صفحه موبایل می کند امری بسیار خطرزا
می باشد.
در برخی از مطالعات؛ تفاوت های میان جنسیت راننده هم شناسایی شده، مثلاً مردها بیشتر از زن ها تلفن همراه استفاده کرده و خانم ها در ارسال پیام کوتاه از آقایان جلوترند سایر مطالعات نیز تفاوت هایی میان مردان و زنان قائل نمی شود.
امروزه تلفن همراه به عنوان مظاهر فناوری ارتباطی نوین در زندگی فردی و اجتماعی بشر جایگاهی قدرتمند دارد و جزء لاینفک مناسبات روزمره محسوب می شود به طوری که می توان ادعا کرد برای بسیاری از افراد زندگی بدون آن امکان پذیر نیست یا دست کم مطلوبیتی ندارد.
نفوذ کاربرهای تلفن همراه در شئون زندگی پدیده ای جهانی است و در جامعه ما با وجود فروکش کردن تب اولیه استفاده از آن مقبولیتش به حدی رسیده است که مضرات جدی و اساسی این فناوری مدرن را مخفی و نادیده نگه می دارد. مضراتی که در حوزه های مختلف اجتماعی، فرهنگی، رفتاری، روانشناسی، پزشکی، قانونی، جزایی و ... به آسیب زایی میپردازد و با کمی دقت و موشکافی می توان به دامنه تأثیر نامطلوب آن پی برد.
بررسی های انجام شده نشان می دهد، عنصر توهم یا خوش بینی بیش از اندازه در تصمیم فرد در به کارگیری تلفن همراه در حین رانندگی دخیل است، یعنی افراد که مدام چنین کاری می کنند آن ها هستند که احساس تسلط بر رانندگی خود دارند، فکر می کنند که در هنگام انحراف حواس با مهارت آن را برطرف می کنند. حال اینکه چگونگی آن در افراد مختلف متفاوت است. در نگاه اول این امر شاید بسیار تعجب برانگیز نباشد. با این تصور که توهمات مثبت را به نمایش می گذارند تا اینکه بر ارزیابی واقعی توان خود در جبران حواس بپردازند، زیرا بسیاری افراد که توانایی های خود را بهتر ارزیابی می کنند.
یکی از مهم ترین علل افزایش تصادفات در اثر استفاده از تلفن همراه القای هیجانات کاذب به فرد راننده است.
در سال های اخیر مجامع علمی، فنی و انتظامی مختلف نگرانی خود را نسبت به وضعیت استفاده از تلفن همراه در هنگام رانندگی ابراز داشته اند.
رشد فرایند استفاده از تلفن همراه در هنگام رانندگی در واقع بخشی از روند نگران کننده تأثیر فناوری های روز بر کاهش توجه رانندگان است.
استفاده از تلفن همراه در خودرو مشکلاتی همچون تماس با پلیس، اورژانس، آتش نشانی، کنترل کودکان و هماهنگی برنامه های روزمره را بسیار آسان کرده است اما با این وجود استفاده از تلفن همراه در حین رانندگی یک معضل بزرگ ایجاد کرده و آن کاهش توجه راننده و افزایش تعداد تصادفات است که با گشته مجروح شدن انسان های زیادی در تصادف هزینه های بسیاری را بر جامعه تحمیل می کند.
از جمله براساس گزارش مراکز پزشکی کشورمان همواره شاهد صدمات زیاد رانندگی که یکی از عوامل استفاده از تلفن همراه در حین رانندگی است.
ما در مقایسه با برخی از کشور های دنیا مانند، آمریکا بیش از 5 برابر با صدمات ناحیه سر و صورت ناشی از تصادفات رانندگی روبرو هستیم که با توجه به میزان جمعیت این آمار قابل توجه است.
کارشناسان به این حقیقت اطمینان دارند که صحبت کردن با تلفن همراه در هنگام رانندگی بسیار خطرناک است و این در حالی است که خطر پیام کوتاه زدن در هنگام رانندگی به مراتب از صحبت کردن با تلفن همراه خطرناک تر است.
با انجام آزمایش ها مشخص شد زمان واکنش رانندگان در هنگام فرستادن پیام کوتاه به 30 درصد و در هنگام مکالمه با تلفن همراه به میزان 9 درصد افزایش پیدا می کند.( رانندگان با تاخیر بیشتری عکس العمل نشان میدهند )
چرا افراد در حین رانندگی از تلفن همراه استفاده می کنند؟
هر چند به طور کلی افراد خطرات صحبت کردن با تلفن همراه در حین رانندگی را تشخیص می دهند اما شاید هر فرد در ارزیابی توان خود از رانندگی ایمن و استفاده توامان از تلفن بزرگ نمایی کند، اشخاص غالباً تصویر بهتری از خصوصیات و مهارت های خود در مقایسه با یک گروه نمونه دارند. این عقاید دامنه خود را درک افراد از مهارت رانندگی بسط می دهند. پژوهش ها نشان می دهند که مورد 70 تا 90 درصد رانندگان اعتقاد دارند از یک راننده معمولی ماهرترند و با ایمنی بیشتر رانندگی می کنند، به علاوه، به نظر می رسد افراد در میزان تأثیر
گذاری تلفن همراه بر پرت شدن حواسشان بی اطلاع بوده، بدین جهت اعتماد راننده در توانایی خود در جبران حواس پرتی ناشی از به کار گیری تلفن همراه، ممکن است ایجاد امنیت کند. در حالی که ترکیب راننگی و صحبت با تلفن همراه، بر تکرار درگیر شدن در این فعالیت تأثیر گذار است.
توهمات کنترل
عده ای از رانندگان به این اعتقاد گرایش دارند که بر محیط اطراف خود مسلط هستند کنترل غیر واقعی یا ارزیابی کاذب از کنترل مشخص در پرهیز از پیش آمدهای منفی می تواند به کاهش اضطراب و تشویش فرد کمک کند.
توهمات کنترل شاید دلیل دیگری برای استفاده مداوم افراد از تلفن همراه باشد این توهمات بسیار شایع اند و در موارد مثل محیط های آزمایشگاهی بازهای وابسته به شانس، و رفتارهای رانندگی رخ می دهند.
مردم فکر می کنند هنگامی که راننده وسیله نقلیه هستند احتمال تصادف کردنشان از زمانی که سرنشین هستند کمتر است، احتمالاً احساس میکنند نسبت به سایر رانندگان تسلط بیشتری بر رانندگی دارند.
حتی افرادی که تشخیص می دهند صحبت کردن با تلفن همراه در حین رانندگی کار خطرناکی است ممکن است تحت تأثیر کنترل توهمی، باور داشته باشند که می توانند این حواس پرتی را جبران کنند و به همین خاطر دچار اختلال در رانندگی نشوند.
شیوه کنترل ذهنی
صحبت کردن با تلفن همراه در حین رانندگی راهی بهینه برای سپری کردن زمان شخص به نظر می رسد. همچنین ممکن است که استفاده مداوم از تلفن همراه در حین رانندگی، به خاطر منع حاصل از آن باشد که شاید ارضای میل فرد به کنترل زمان خویش است. بسیاری از رانندگان مشتاق به کنترل، بیشتر در پی رفتارهای خطرناک می شوند. مزایای صرفه جویی در وقت با استفاده از تلفن همراه در حین رانندگی مشخصاً برای افرادی که از شیوه کنترل ذهنی بهره می برند جذاب است و به این ترتیب ما انتظار داشتیم که یک شیوه کنترل ذهنی که ما آن را میل فراوان به کنترل تعریف می کنیم همراه با استفاده از
تلفن همراه در حین رانندگی باشد.
امیدواریم با توسعه اموزش و اطلاع رسانی جامع به همه هموطنان وبیان خطرات این ابزارها در حین رانندگی کمکی به ایمنی و سلامت جامعه داشته باشیم.