پیوند ITS جادهای و شهری تحولآفرین است
سلیمان محمدی|ابر پروژه کشوری ITS که تجهیز تمام جادههای کشور به دوربینهای هوشمند ثبت تخلف و گردآورنده دیتا را شامل است، چند روز دیگر یک ساله میشود. سالی سختکه ورود تکنولوژی، تربیت نیرو و اجرای پروژه همزمان انجام میشد.
با این حال شرکت مبین که پیمانکار این پروژه بود، توانست تعهد خود را که نصب ۶۰۰ دوربین بود، اجرائی کند. حالا مجری پروژه میگوید تجربه متمرکز کردن اطلاعات دوربینهای تمام جادههای کشور در یک مجموعه آنقدر شیرین بوده که آن را از وزارت راه و شهرسازی به وزارت کشور هم ببرند. اکنون که تکنولوژی و توان پیوند زدن ITS برونشهری و درونشهری وجود دارد، وقت آن است که این قدم بزرگ را برداریم.
محمدصادق مفتح که همه اینها را برای وزیر کشور و مدیران سازمان شهرداریها و دهیاریهای وزارت کشور هم توضیح داده، از واکنش مثبت آنها سخن میگوید و از وزیر راه هم خواهش میکند که تجربه مثبت ITS جادهای کشور را برای مدیران کلان کشوری بازگو کند تا هرچه زودتر با شکلگیری یک مجموعه متمرکز از اطلاعات ITS جادهای و شهری، «بیگدیتای» استخراج شده از آن، برنامهریزی کشور را متحول کند.
نگاه شما به مقوله ITS شهری چیست؟
ما اعتقاد داریم یک بازار کشف نشده همین ITS شهری است. و باید روی آن تکیه کنیم. در وزارت راه و سازمان راهداری اتفاقی دراینزمینه افتاد آن هم این بود که این مقوله را بهعنوان یک مجموعه یکپارچه و با ارتباط ارگانیک با هم پذیرفتند. یعنی نگاه شخص وزیر راه و مدیران سازمان راهداری به پروژه ITS در سطح جادههای کشور، نگاهی متمرکز و سیستماتیک بود. حالا ما معتقدیم که و حملونقل درون شهری کشور هم بهعنوان یک مجموعه سیستماتیک تعریف شده و در نهایت با مجموعه ITS جادهای به یک سامانه متمرکز تبدیل شوند.
دراینراستا اقدامی هم کردهاید؟
بله؛ ما به وزارت کشور بهعنوان متولی شهرداریها پیشنهاد کردیم که به ITS شهری هم همینگونه نگاه کنند و ITS شهری و بینشهری به هم وصل شده و یک مجموعه شوند چون اساسا حملونقل برونشهری و درونشهری از هم جدا نیستند و برای اینکه مدیریت کلان کشور بتواند آمارهای کلان به دست بیاورد که در برنامهریزیها از آن استفاده کند، باید این مجموعه شکل بگیرد. در مجموع حرف ما این است که مانند بقیه کشورهای پیشرفته دنیا کل مفهوم حملونقل، اعم از جادهای و شهری، بهعنوان یک مفهوم یکپارچه دیده شود.
تجربه پروژه ITS جادهای چقدر در این مسئله به شما کمک کرده؟
خوشبختانه نگاه مجموعه وزارت به این مسئله کاملا مثبت است. حتی در افتتاح فاز اول پروژه، آقای وزیر در سخنان خود به لزوم یکپارچه شدن سیستم ITS برون و درون شهری تأکید کردند. به همین خاطر ما چون این بحث را در مقامات وزارت راه پذیرفته شده دیدیم، تلاش کردیم بحث را در وزارت کشور پیگیری کنیم چون آقای آخوندی این مسئله را پذیرفته و آن را اعلام کردند و در مجموعه وزارت راه هم این نگاه نهادینه شده است، بنابراین ما تلاشمان را سمت وزارت کشور بردیم که این پروژه را بهعنوان یک تجربه موفق معرفی کنیم.
ما به مقامات وزارت کشور گفتیم که وزارت راه دراینزمینه نگاه درستی داشت و نیامد ۳۱ استان را بهعنوان ۳۱ مجموعه ببیند، بلکه همه را در یک کلان پروژه بهعنوان یک مجموعه دید و اولویتهای سرمایهگذاری را در مرکز تعیین کرد. ا این درحالی است که پیش از این، استانها در یک نظام چانهزنی تلاش میکردند سهمشان را بیشتر کنند و در نهایت هم به کسی چیزی نمیرسید یا اگر هم میرسید، این زمینه هزینه نمیشد.
لذا عین همین بحث را هم با دوستان شهرداریها داریم و به وزارت کشور بهعنوان متولی شهرداریها پیشنهاد دادیم که به مقوله ITS شهری بهعنوان یک مقوله ۳۰۰ پاره در ۳۰۰ شهر با ۳۰۰ سلیقه نگاه نکند چرا که دراینت شرایط این یک مجموعه کاملا غیرمنسجم تشکیل میشود که نمیتواند خروجی درستی برای برنامهریزی کلان در کشور داشته باشد و در نتیجه نواقص و معایب و نقاط قوت و ضعف برای همیشه پنهان میماند. لذا ما حتی خواهش میکنیم آقای دکتر آخوندی در لایههای کلان مدیریتی کشور این نگاه را جا بیندازند.
پیشنهاد مشخص شما به وزارت کشور چیست؟
پیشنهاد مشخص ما به وزارت کشور این است که تمام این ۳۰۰ شهر را در یک مجموعه متمرکز کند.
برنامه اجرائی هم برای این کار پیشنهاد دادهاید؟
خوشبختانه تجربه کاملا مثبت این کار وجود دارد که براساس آن راه اجرائی این است که یک شرکت مادر انتخاب کنند و بعد از اولویتبندی شهرها، براساس یک منطقی برنامهریزی کرده و پروژه را استارت بزنند و در نهایت اطلاعات را تجمیع کرده و برای برنامهریزیهای کلان کشور از آن بهره ببرند.
طبیعتا اولویتها متفاوت است و این مسئله باید در وزارت کشور تشخیص داده شود که مثلا سال اول، پروژه از قم شروع شود یا شیراز یا هر شهر دیگری. بعد از آن، دیتای تمام نقاط و شهرها در یک مرکز جمع شود.
تجربههای جهانی دراینزمینه را مطالعه کردهاید؟ در کشورهای پیشرفته هم نگاه به مقوله ITS همینگونه است؟
دقیقا! اتحایه اروپا بعد از سالها مطالعه، اوایل سال ۲۰۱۶ سندی به اسم CITS منتشر کرد. براساس این سند فراملی، نه تنها بین ITS جادهای و شهری باید همکاری شکل بگیرد، بلکه برای برنامهریزیهای کلان، اتحادیه اروپا یک پیکره واحد شده و کشورها و اجزای کشورها در مقوله ITS به یک مجموعه تبدیل شوند.
اتحادیه اروپا برای این کار سازمانهای امدادی، اطلاعاتی و انتظامی را به صف کرده که براساس این پلتفرم عمل کرده و از آن استفاده کنند. پس در سطح دنیا این مفهوم جا افتاده است.
بهعنوان مثال در ایالت متحده بهعنوان یک کشور پیشرو در این زمینه، در سطح هر ایالت یک مرکز کنترل وجود دارد که تمام اطلاعات برون و درون شهری در آن جمع میشود و مدیران ایالتی با استفاده از آن برنامهریزی میکنند و بعد در سطح ملی هم این مجموعه وجود دارد و دیتای همه ایالتها در آن تجمیع میشود و حالا هم که از سطح ملی هم فراتر رفته و در سطح اتحادیه اروپا در حال انجام است.
با توجه به وسعت این پروژه آمادگی شما برای پیوند ITS شهری و جادهای چقدر است؟ آیا توان اجرائی کردن این پروژه در کشور هست؟
حتما هست. از یک طرف همه برنامهریزان کشور مینالند که بازار کار ما به میزانی که آموزش عالی رشد کرده، گسترش نیافته است.
این یعنی ما معدن را داریم و فقط استخراج میخواهد. مواد اولیه چنین پروژهای جوانان خوشفکر و تحصیلکرده و بیکار هستند که فراوان داریم. بنده مستندا تعهد میدهم برای یک پروزه با ده برابر این ظرفیت هم هیچ مشکلی از نظر شرکتهای دانشبنیان و نیروهای خوشفکر نداریم.
از قضا الان مشکل کشور عکس این مسئله است. تحصیلکردههای دانشگاههای معتبر در رشتههای فنی و مهندسی فراوان داریم، شرکتهای دانشبنیان فراوان داریم که همه مشتاق هستند کار علمی انجام دهند.
متأسفانه چون بازار کار ما متناسب با گسترش آموزش عالی رشد نکرده، الان هواپیما هواپیما نیروی تحصیلکرده از کشور خارج میکنیم و کامیون کامیون کارگر ساده از افغانستان وارد میکنیم! این یعنی تمام زحماتی که برنامهریزان کشور و بخش آموزش عالی کشور کشیدهاند و هزینههای ملی که انجام شده، به باد رفته است. ما از نظر تعداد مهندسان مقام اول دنیا را داریم، این آمار رسمی است، یعنی براساس جمعیت سرانه، مهندس ما از ایالت متحده بیشتر است، پس حتما پروژههایی با ابعاد بسیار بزرگتر از این هم قابل انجام است.
از آنجایی که بخش اعظم این پروژه زیرساختهایی است که از قبل بوده و از قضا متعلق به شرکت مبین است، این مسئله باعث میشود هزینه نهایی کار برای شما و به تبع آن کارفرما پایینتر دربیاید؟
ببینید در خود تجمیع یک صرفهجویی بزرگ اتفاق میافتد. به طور مثال در سیستم قبلی هزینههای سربار و نگهداری برای ۴۰ سامانه انجام میشد اما الان تقریبا با همان هزینه ۶۰۰ سامانه نگهداری میشود. در قدم بعدی بهدلیل اینکه مبین سهامدار شرکت مخابرات و همراه اول است، گرفتن مجوزها و هماهنگیها برای استفاده از این بستر برای مبین زمان بسیار کمتری میبرد و این یعنی کاهش هزینه ثابت و جاری.
از طرف دیگر چون این کار در یک خانواده انجام میشود، نرخها برای ما ترجیحی تعیین میشود و این هم باعث کاهش مضاعف هزینهها میشود. حتی دراینزمینه میتوان گفت وقتی زیرساخت انتقال دیتا در کشور وجود دارد هم نشدنی است و هم صرفهای ندارد که سیستم موازی آن ایجاد شود و اصلا امکان این کار وجود ندارد پس هر کس دیگری هم بخواهد پروژه را اجرا کند، مجبور است از زیرساختهای ما استفاده کند.
لینک خبر