سهند در روند پیشرفت / بزرگراه تبریز - سهند روح آسایش
تین نیوز | رئیس شورای شهر جدید سهند جمعیت این شهر را بالغ بر 100 هزار نفر برشمرد و گفت: حدود 35 هزار و 500 واحد مسکن در قالب انبوهسازی و چندین هزار واحد شخصی ساز در این شهر ساخته شده و روز به روز هم بر تعداد این واحدها افزوده میشود.
پیشینۀ ساخت شهرهای اقماری، که از آنها میتوان با عنوان شهرهای پیرامونی نیز یاد کرد، برای رفع مشکلات شهرهای بزرگ به دورۀ تحولات صنعتی و به کشور انگلستان باز میگردد.
تحولات صنعتی حامل دستاوردها و پیشرفتهای بسیار بود، اما نتایج ناگواری نیز در پی داشت. «یکی از نتایج همۀ این تحولات و پیشرفتها، هجوم جمعیت روستایی به شهر و شلوغی بیش از اندازه شهرهای بزرگ بود، و چون هدف، تولید هرچه بیشتر گشت و کمیت جای کیفیت را گرفت، بسیاری از مظاهر ستودۀ زندگی شهری دستخوش بیاعتنایی شد و مسائل مشکل در شهرها بروز کرد»
البته باید گفت که ایدۀ ساخت شهرهای اقماری به دوران لئوناردو داوینچی باز میگردد؛ «لوییس مامفورد که قول او را باید معتبر دانست مینویسد که حتی لئوناردو داوینچی برای رفع مشکلات شهری میلان پیشنهاد کرد که ده شهر کوچک نوبنیاد بر گردِ این شهر تأسیس شود.
اما با رواج مشکلات ناشی از صنعتی شدن شهرها، این هاوارد بود که برای رهایی از معضلات و بازگشت به «گذشتۀ طلایی» پیشنهاد تأسیس باغشهرها را ارائه داد.
اما اگر بخواهیم از ایده فراتر رویم و ساخت شهرهای نوبنیاد اقماری در انگلستان را به صورت واقعی دنبال کنیم، باید به طرح ابرکرامبی برای لندن (با هدف بازسازی این شهر پس از جنگ جهانی دوم) رجوع کنیم. در این طرح برای کاهش تراکم جمعیتی شهر لندن بیست شهر نوبنیاد پیشنهاد شد و نخستین شهری که در میانشان تأسیس شد «ستیونیج» بود. «غرض از تاسیس شهرهای نوبنیاد این بود که این شهرها کاملا دور از نفوذ لندن باشد، جمعیت اضافی لندن را در خود جا دهد، از تراکم فوقالعادۀ جمعیت آن بکاهد و هر شهر در خود مستقل باشد»
بررسی تاریخچه شهرنشینی در دنیا نشان میدهد که ایران دارای قدمتی طولانی در تاریخ شهرنشینی جهان است. با وجود اینکه قبل از ساسانیان، شهرنشینی با تشکیل حکومت مادها آغاز شد و در دوره سلوکیان، شهرهای خودفرمان و مستقل ظاهر شدند با این حال بیشتر شهرهای دوره باستانی در زمان ساسانیان به وجود آمدهاند. طبق مطالعات لکارت بسیاری از شهرهای بزرگ ایران یا در دوره ساسانیان بنا شدهاند (مانند تبریز، قزوین، نیشابور، اردبیل یا اینکه در این دوران گسترش و رونق یافتهاند ، که شهرهایی چون شیراز کرمانشاه، یزد و کرمان را شامل میشود.
شهر جدید سهند
شهر جدید سهند تبریز یکی از شهرهای اقماری استان آذربایجان شرقی است و به منظور سامان بخشیدن به جمعیت رو به رشد کلانشهر تبریز، شهر جدید سهند با وسعت اولیه 2 هزار و 100 هکتار قابل توسعه تا 14 هزار هکتار در فاصله 20 کیلومتری جنوب غربی تبریز در کنارمحور ارتباطی تبریز-آذرشهر در بهمن ماه سال 1366 مکانیابی و در آذرماه سال 1369 مطالعات مکانیابی آن به تصویب شورای عالی معماری و شهرسازی رسید.
فاصله نزدیک این شهر تا تبریز و استقرار آن در کنار دره اسکو با داشتن آب و هوای فرحبخش و دلنشین و چشمانداز دامنه کوه سهند از یک سو و استقرار دانشگاه صنعتی سهند از سوی دیگر، روند اسکان جمعیت را تسریع و بستر مناسبی را برای سرمایهگذاری در بخشهای مختلف فراهم کرده است.
ارتفاع متوسط شهر جدید سهند از سطح دریا حدود یک هزار و 600 متر بوده و بطور طبیعی هوای شهر سالمتر و خنکتر از شهرهای همجوار است.
اکبر آهکی رئیس شورای شهر جدید سهند جمعیت این شهر را بالغ بر 100 هزار نفر برشمرد و افزود: با اتمام پروژههای مسکونی در حال اجرا این شهر در آینده نزدیک به بیش از 180 هزار نفر خواهد رسید.
وی افزود: هم اکنون حدود 35 هزار و 500 واحد مسکن در قالب انبوهسازی و چندین هزار واحد شخصیساز در این شهر ساخته شده و روز بهروز هم بر تعداد این واحدها افزوده میشود.
رئیس شورای شهر جدید سهند عزم ملی و جدی مسئولان کشوری و استانی و شهرستانی را در جوابگویی به نیازهای فرهنگی، اقتصادی و بهداشتی و آموزشی و رفاهی ساکنان سهند ضروری دانست و افزود: یکی از شریانهای حیاتی در این خصوص راه ارتباطی تبریز - سهند است.
وی در خصوص ساخت بزرگراه تبریز- سهند اظهار کرد: این پروژه به دو بخش تقسیم میشود که قسمت اول آن با 9 کیلومتر در تعهد شرکت عمران سهند بوده و هم اکنون با 75 درصد پیشرفت فیزیکی درحال اجراست و طبق وعده مسئولان شرکت عمران تا سال آینده به بهرهبرداری خواهد رسید.
آهکی افزود: قسمت دوم بزرگراه با 15 کیلومتر در تعهد وزارت راه و شهرسازی بوده و اکنون حدود 45 درصد پیشرفت فیزیکی دارد و متاسفانه به دلیل مشکلات مالی پیشرفت چندانی را شاهد نیستیم.
رئیس شورای شهر جدید سهند ادامه داد: با پیگیریهای انجام یافته توسط مسئولان استانی و شهرستانی و نمایندگان مجلس در آخرین سفر وزیر راه و شهرسازی به استان به اتمام پروژه تا یک سال آینده تاکید گردید.
رئیس شورای شهر جدید سهند تصریح کرد: در این زمینه جلسهای در دفتر نمایندگان مجلس و مسئولان با دیوان محاسبات برگزار شد و مسائل حقوقی آن تا حدود زیادی حل شد تا در صورت عملیاتی شدن وعدههای مسئولان تا یک سال آینده به بهرهبرداری برسد.
بزرگراه تبریز- سهند در پیچ و خم وعده
مسئولان استانی از همان ماههای اولیه مکانیابی شهر سهند، ایجاد راه دسترسی کوتاهتر بین این شهر و تبریز را در دستور کار خود قرار دادند، اما این مسئله زمانی با جدیت دنبال شد که در جریان سفر سوم هیئت دولت به استان احداث بزرگراه تبریز ـ سهند به تصویب رسید و با توجه به نیاز مبرم به این مسیر، بلافاصله پس از اتمام مراحل مطالعاتی، کارهای اجرایی آن آغاز شد.
با احداث این بزرگراه مسیری که شهروندان فاصله بین تبریز ـ سهند را در شرایط عادی در حدود نیم تا سه ربع ساعت طی میکنند به حدود 10 دقیقه تقلیل خواهد یافت. ضمن اینکه با انتقال بخشی از تردد به این مسیر، از ترافیک مسیر تبریز ـ آذرشهر نیز کاسته خواهد شد.
بزرگراه تبریز ـ سهند با 22 کیلومتر در دو قطعه و به صورت چهار بانده در حال اجراست که ساخت قطعه اول آن به طول هفت کیلومتر از سمت شهر جدید سهند از سال 89 و قطعه دوم آن با 15 کیلومتر طول از سمت تبریز در سال 90 آغاز شده است.
پروژهای که گفته میشود با بهرهبرداری از آن ساکنان سهند در کمتر از 10 دقیقه به تبریز خواهند رسید و با توجه به عدم وجود مراکز بهداشتی- درمانی، آموزشی، رفاهی- تفریحی و ... در این شهر، ساکنان آن خواهند توانست به این امکانات اولیه دسترسی داشته باشند اما متاسفانه تاکنون وعده و وعیدهای مسئولان در این رابطه به تحقق نرسیده است.
شهر جدید سهند یکی از شهرهای جدید اطراف کلانشهر تبریز است که هماکنون پذیرای دهها هزار متقاضی مسکن مهر است و احداث بزرگراه تبریز ـ سهند باعث میشود هم ساکنان شهر جدید سهند برای رسیدن به تبریز مسیر 45 دقیقهای را مدت 10 دقیقه طی کنند و هم از بار سنگین ترافیکی تبریز ـ آذرشهر کاسته شود.
سخن آخر
همه شهرها برای حفظ پویایی و زنده بودن باید هویت داشته باشند و آن را حفظ کنند شهری که هویت ندارد زندگی در آن جریان ندارد در چنین شهری ارتباط میان ساکنان و محیط شهری وجود نخواهد داشت و شهری که فاقد هویت باشد از خصیصههای شهری فاصله دارد و ساکنان آن به منزله میهمانانی تلقی میشوند که احساس خاصی نسبت به آن نداشته و تمایلی به حل مسائل آن نشان نمیدهند این مسئله یکی از چالشهای اساسی شهرهای جدید در کشور است.