◄ رانندگی، تلفن همراه و خطرات استفاده از آن
وبلاگ تین نیوز، حسین قاسمی نژاد | رشد فزاینده كاربران تلفن همراه در هنگام رانندگی بالاخص در كشور ما در واقع بخشی از روند نگران کننده تأثیر فنآوری های روز بر کاهش توجه رانندگان بر وضعیت رانندگی خود میباشد. باتوجه به اهمیت موضوع ضروری است تا تحلیل دقیقی نسبت به مزایا و معایب استفاده از این فنآوری صورت پذیرد.
استفاده از تلفن همراه در خودرو مشکلاتی همچون تماس با پلیس، عوامل امدادی و هماهنگی برنامههای روزمره را بسیار ساده کرده است. با این وجود استفاده از تلفن همراه در حین رانندگی همیشه خبرساز بوده و یک معضل بزرگ را ایجاد کرده و آن کاهش توجه راننده و افزایش تعداد تصادفات جاده ای است که با کشته و مجروح شدن انسانهای درگیر در تصادف علاوه بر به وجود آوردن مشكلات روحی برای خانواده ها، هزینههای بسیاری را نیز بر جامعه تحمیل میکند.
به دلیل تبعات استفاده از تلفن همراه حین رانندگی، کشورهای مختلف محدودیتهایی را در مورد استفاده از تلفن همراه در حین رانندگی اعمال نموده اند. یكی از دلایل اصلی این موضوع می باشد كه رانندگی به تمرکز بالایی نیاز دارد و پرداختن به کارهای دیگر در حین رانندگی هم برای خود فرد و هم برای دیگران خطرآفرین خواهد بود. مكالمه با تلفن همراه موجب حواس پرتی و کاهش تمرکز راننده میگردد و گاهی راننده را دچار اشتباهاتی مانند تخطی از سرعت مجاز، عبور از چراغ قرمز، انحراف از جاده و تغییرناگهانی مسیر میکند. رانندگانی كه در حین رانندگی با تلفن همراه صحبت می كنند چهار برابر
بیشتر از دیگر رانندگان احتمال وقوع تصادف دارند.
این خطر با افزایش سن راننده بیشتر می شود و متاسفانه به تجربه راننده هم ارتباطی ندارد. نتیجه یک بررسی در كشور آمریکا نشان می دهد حدود یک سوم رانندگان جوان در این کشور به رغم آگاهی از خطرات استفاده از تلفن همراه برای ارسال پیام کوتاه در زمان رانندگی، این کار خطرناک را
انجام می دهند. همچنین تحقیقات مذكور این مطلب را نشان داده است كه، با اینکه هشتاد درصد رانندگان آمریكایی با گروه سنی شانزده تا بیست و یک سال درباره خطرات استفاده از تلفن همراه در حین رانندگی آگاه هستند ولی بیست و نه درصد آنها ظرف مدت زمان یک ماه گذشته در حین رانندگی از خدمات پیام کوتاه تلفن های همراه استفاده کرده اند. حدود 48 درصد این گروه سنی از جوانان اعلام کردند والدین خود را در حال استفاده از سرویس پیام کوتاه تلفن همراه و مكالمه بدون استفاده از هندزفری در زمان رانندگی دیده اند.
با این حال میزان تلفات ناشی از رانندگی در آمریکا در سال گذشته پایین ترین رقم ظرف شش دهه گذشته بوده است. طبق آمار های ذكر شده می توان علت وقوع اكثر تصادفات جاده ای در كشور آمریكا را حواس پرتی رانندگان بالاخص در گروه سنی جوان نام برد. از این رو 37 ایالت آمریکا استفاده از سرویس پیام کوتاه تلفن های همراه و ده ایالت نیز استفاده از تلفن های همراه را در زمان رانندگی ممنوع اعلام نموده اند. حواس پرتی رانندگان شامل هر نوع فعالیتی از قبیل ارسال پیام كوتاه ( sms )، غذا خوردن، صحبت كردن، نقشه خواندن و تنظیم موسیقی كه راننده را از وضعیت طبیعی خود در حین رانندگی خارج نماید می
باشد. در این بین ارسال و خواندن پیام كوتاه نگران كننده ترین انحراف را ایجاد می كند چرا كه به توجه بصری، تفكر و استفاده از دست نیاز دارد.
در كشور ما نیز استفاده از تلفن همراه نقش بسزایی در بروز تصادفات دارد به طوریكه در بحث عامل انسانی در تصادفات جاده ای به عنوان اثرگذارترین عامل می توان به گسترش استفاده از تلفن همراه بالاخص در دهه اخیر پرداخت. با وجود اینکه در ایران طبق قانون جدید اخذ جرایم رانندگی مصوب اسفند ماه 89، استفاده از تلفن همراه یا وسایل ارتباطی مشابه در حین رانندگی به کلی ممنوع بوده و قانونگذار برای آن مبلغ جریمه ریالی و نمره منفی در نظر گرفته است، ولی به دلیل مشکلات موجود در نحوه اعمال قانون و نیز مزایای استفاده از تلفن همراه، کنترل دقیقی بر آن وجود ندارد و به صورت مقطعی با آن
برخورد می گردد.
از سوی دیگر نیمی از رانندگان حداقل یکبار در وضعی قرار گرفتهاند که کنترل وسیله نقلیه خود را از دست داده اند به نحوی که مرتکب اشتباهاتی مانند تغییر مسیر بدون توجه به دیگران، عبور از چراغ قرمز، انحراف و سرعت بیش از حدمجاز شده اند که دراین میان تلفن همراه به عنوان یکی از پدیدههایی که به ویژه در یک دهه اخیر به نحو گستردهای وارد زندگی مردم شده است، سهم عامل انسانی را در تصادفات افزایش داده است.
همانطور كه می دانیم ما باید هنگام رانندگی برای پاسخ به تمام انواع اطلاعات كه به طور مداوم از تمام جهات ما را مورد اصابت قرار می دهند آماده باشیم. همچنین باید به درستی قادر به محاسبه سرعت و فاصله طولی وسیله نقلیه خود در حین رانندگی باشیم. از آنجا كه رانندگی یكی از فعالیت های شناختی پیچیده است و در آن می بایست تمركز، مشاهده و پردازش اطلاعات به سرعت و به طور صحیح هدایت شود لذا از دلایل اصلی خطرساز بودن استفاده از تلفن همراه این می باشد كه در حقیقت رانندگی نیاز به100 درصد تمركز و توجه راننده دارد.
زمانی كه حین رانندگی با تلفن همراه صحبت می كنیم ممكن است تصور كنیم كه داریم چند وظیفه را باهم انجام می دهیم اما واقعیت این است كه مغز ما نمی تواند چند وظیفه را به طور همزمان انجام دهد. تمركز و توجه ما در مغز بین فعالیت ها تقسیم می شود و مغز ما به سرعت از یك فعالیت به فعالیت دیگر جریان را تغییر می دهد. به طور كلی خطر استفاده از تلفن همراه حین رانندگی در این واقعیت نهفته است كه مغز انسان نمی تواند جریان جداگانه ای از اطلاعات را به طور موثر و كارآمد پردازش كند علاوه بر این در سیگنالهای مغزی مكالمات تلفن همراه در اولویت قرار گرفته است. در نتیجه زمانی كه ما در حال
مكالمه با تلفن همراه هستیم فقط صحبت نمی كنیم بلكه انواعی از تصاویر مختلف را در ذهن مجسم می كنیم. در این میان مغز فاقد قدرت پردازش سریع و درست برای تغییر دادن شرایط در حین رانندگی است. این تجسم و تصور فكری میتواند بی ضرر باشد اما هنگامی كه حین استفاده از تلفن همراه قدم های یك عابر پیاده و یا یك وسیله نقلیه به خط دیگری منحرف شود می تواند به یك تراژدی و یك واقعه وحشتناك غیرقابل جبران تبدیل شود.
رانندگی ایمن و مطمئن رانندگی است كه نه فقط چشم ها بر روی جاده حفظ شود و دستها بر روی فرمان ماشین قرار گیرد بلكه از همه مهم تر نیاز به تمركز ما بر روی فعالیت های شناختی دارد نه به چالش كشیدن فعالیت ها به طور همزمان كه ما معمولاً انجام می دهیم. صحبت كردن با تلفن همراه حین رانندگی بسیار خطرساز بوده و ایمنی رانندگی را از بین میبرد. اخیرا مشاهده شده این عمل از سوی رانندگان ناوگان حمل و نقل عمومی جاده ای نیز شیوع پیدا كرده است لذا باید با آموزش های لازم و فرهنگ سازی در خصوص خطرات استفاده از این وسیله و همچنین تدابیر سختگیرانه تر توسط دستگاههای متولی، جلوی
این فعالیت خطرساز را گرفت. زیرا باید همیشه این موضوع را مد نظر داشته باشیم كه گاهی اولین اشتباه در رانندگی آخرین اشتباه می باشد.