سربی نشوید
تین نیوز | هوای تهران و شهرهای بزرگ کشور در هفتههای گذشته باز هم آلوده شد و از مرز هشدار گذشت. انتظار دیگری داشتید؟
باز هم باد و باران به دادمان رسید و نفسی كشیدیم. سال گذشته چند روزی مدرسهها و ادارهها تعطیل شدند بلكه افاقهای كند و آلودگی هوا كمتر شود اما امسال مسئولین از خیر چنین راهكاری هم گذشتند و همه در روزهای بهشدت آلوده، از خانه خارج شدند. به هر حال باز هم تهران و شهرهای بزرگ آلوده خواهند شد، باز هم آدمها و ماشینها بازخواهند گشت و همهچیز به هم خواهد خورد. دوباره باید حواسمان را جمع كنیم تا ریههایمان را از دست ندهیم. افزون بر عوامل طبیعی و هواشناسی مؤثر در افزایش یا كاهش آلودگی هوا، فعالیتهای زیستی، اجتماعی و اقتصادی شهروندان نیز
مولد بخش قابل توجهی از آلایندههای هواست. تعارف كه نداریم؛ خودمان مقصر این آلودگی زیستمحیطی هستیم. فعالیتهای ما عمدتا از طریق مصرف انواع سوختهای فسیلی انجام میگیرد كه به تبع آن میزان قابلتوجهی از آلایندههای گوناگون در هوا منتشر میشود. خب پس شهروندان در كاهش آلایندههای هوای شهر نقش بسزایی خواهند داشت و با درنظر گرفتن راهكارهایی نه چندان عجیب میتوانند در پاكسازی هوای شهر تأثیرگذار باشند. این راهكارهای عملی ساده را به كمك ستاد محیطزیست شهرداری تهران برایتان جمعآوری كردهایم.
اقدام اول
معاینه فنی موتورخانه ساختمان
موتورخانه ساختمان شما میتواند یكی از منابع آلودهكننده هوای شهر باشد. مهمترین اقدام عملی در این زمینه این است كه با انجام معاینه فنی موتورخانه كه شامل سرویس و تعمیرات دورهای منظم میشودمیزان مصرف انرژی را در موتورخانه ساختمان كاهش دهید. معاینه فنی موتورخانه ساختمانها علاوه بر اینكه از مرگومیر ناشی از گاز گرفتگی، حریق و... جلوگیری میكند میتواند باعث كاهش دیاكسیدكربن (حدود ۴/۴ میلیون تن در سال در شهر تهران) و مونواكسیدكربن كه از عوامل آلودگی هوا هستند، شود. همچنین معاینه فنی و دورهای موتورخانه و تنظیم نسبت سوخت به هوای
مشعلها حدود ۱۰درصد صرفهجویی در مصرف انرژی را به همراه دارد. یادتان باشد كه شما علاوه بر كمك به كاهش آلودگی هوا، به جیب خودتان هم كمك و پول گاز كمتری پرداخت میكنید. معاینه فنی دورهای موتورخانه شامل بررسی وضعیت كلی موتورخانه، بررسی وضعیت عمومی تجهیزات موجود در موتورخانه و بازبینی خط سوخترسانی است.
اقدام دوم
آلودگی را به داخل خانه نبرید
شهروندان شهرهای بزرگ هر روز در معرض آلودگی هوا هستند. این آلودگی بیشتر در بیرون خانه است كه میتواند به داخل هم منتقل شود. گردوغبار سرب میتواند همراه لباس و كفش وارد خانه شود و آسیبهایی به سلامت همه اعضای خانواده، حتی كودكانی كه در روزهای آلوده از خانه خارج نشدهاند وارد كند. خب چه باید كرد؟ باید از راه رفتن با كفش در خانه خودداری كرد؛ كاری كه خیلی با فرهنگ ما هم سازگار نیست. همچنین لباسهای بیرون از خانه فوری باید تعویض شود. یادتان باشد كه برای جلوگیری از خطرات سرب، همیشه محیط خانه و وسایل آن را تمیز نگه دارید. محیط خانه در شهرهای آلوده باید بهطور
مرتب تمیز شود. درضمن قسمتهای فرش نشده با پارچه خیس یا نمدار تمیز شود. وسایل خانه را نیز بهطور مرتب با پارچه نمدار گردگیری كنید و اسباببازی بچهها بهطور مرتب تمیز و شسته شود. سعی كنید رنگ وسایلی كه دارای رنگ سرب است نتراشید بلكه با احتیاط مجددا روكش كنید.
اقدام سوم
دمای خانهتان را به اندازه بالا ببرید
هوا چند هفتهای است كه سردتر شده و سوز زمستانی خودنمایی میكند. البته بخاریها و رادیاتورها هم روشن شدهاند ولی انصافا وضعیت هوا جوری نیست كه بهخودمان بلرزیم. كارشناسان دمای متعادل محل زندگی را بین ۲۵ تا ۳۰ درجه میدانند اما متأسفانه بعضی از شهروندان، گوش به این حرفها نمیدهند و هوای اتاق و خانهشان را زیادی گرم میكنند. بعد وقتی كه میخواهند از این گرما فرار كنند چه كار میكنند؟ مثل آب خوردن پنجرهشان را باز میكنند. باز كردن پنجرهها همان و آمدن هوای آلوده به داخل همان، یعنی هم بخاری با شعله بالا در حال گرم كردن اتاق است، هم
پنجره باز است و این جوری، هم پول گاز شما زیاد میآید، هم هوای اتاق و خانه و محلكارتان آلوده میشود. در كنار آن، اگر پول گاز مشترك باشد، حقالناس هم گردنتان میافتد. بماند كه زیاد كار كردن بخاری و شوفاژخانه و دیگر سیستمهای گرمایشی خانه، باعث ایجاد آلودگی بیشتر در هوای شهر هم میشود یعنی یك چرخه كاملا معیوب.
اقدام چهارم
فرسودهها را از شهر اخراج كنید
از این ماجرا بهعنوان ضعیفترین بخش برنامه جامع كاهش آلودگی هوا میتوان نام برد. خارج كردن خودروهای فرسوده ساكنان تهران و شهرهای بزرگ سالهاست كه با مشكل مواجه شده، درحالیكه بهنظر كارشناسان این بخش مهمترین راهكار در كاهش آلودگی هواست. بد نیست بدانید كه سهم حملونقل در تولید آلودگی هوای شهرتهران حدود ۸۸درصد است. همین خودروی شما كه بیشتر از ۱۵ سال از عمرش گذشته، یكی از عوامل مؤثر در آلودگی هوای این شهر است. نخستین اقدامی كه شما میتوانید در دستور كار قرار دهید این است كه به معاینه فنی بروید. معاینه فنی مستمر و كارآمد علاوه بر اینكه باعث
میشود تا خودرو طول عمر بیشتری داشته باشد و همچنین ایمنی تردد وسیله نقلیه را فراهم میكند، بهدلیل اندازهگیری میزان گازهای خروجی از اگزوز نقش مؤثری در كاهش آلودگی هوا دارد. اتومبیلهایی كه به موقع تعمیر نشوند ۲۰درصد سوخت بیشتری نسبت بهخودروهای سالم مصرف میكنند.
اقدام پنجم
زباله هم باعث آلودگی هوا میشود
كارشناسان میگویند حتی زیادهروی در مصرف، افزایش زبالهها و بیتوجهی به نحوه جمعآوری و دفع آنها، نهایتا باعث آلودگی هوا میشود. چطور؟ بالاخره فرایند جمعآوری و دفع زباله در كلانشهرهای بزرگ، فرایندی بزرگ است كه سوختهای فسیلی زیادی را مصرف میكند. شاید خیلیها نگاهشان به زبالهها بیشتر از منظر داشتن زمینی پاك باشد اما زبالهها را باید به نحو صحیح و بهداشتی جمعآوری كرد چون پراكندگی و انباشت زبالهها در كوچه و خیابان موجب آلودگی هوا میشود. دفن بهداشتی و اصولی زبالهها و بازیافت آن هم میتواند در كاهش آلودگی هوا
مؤثر باشد. كارشناسان میگویند كه ۷۰درصد فرایند بازیافت هم بستگی به عملكرد شما در تفكیك كردن زبالهها از مبدا دارد. درضمن حتیالمقدور باید مصرف مواد شیمیایی مثل حشرهكشها، رنگها، مواد پاككننده و مواد خوشبوكننده بهویژه در محیطهای بسته كاهش یابد.
آسمان را نجات دهیم
بدون تردید موفقیت برنامههای مبارزه با آلودگی هوا بدون همكاری مردم نخواهد بود. برای داشتن آسمانی آبی و زمینی پاك مشاركت تك تك مردم هر چند به ظاهر ساده و كوچك لازم و ضروری است. بنابراین ما هم باید مبارزه را از درون محل كار، خانه و مدرسه شروع كنیم. این چند راهكار ساده را جدی بگیرید:
1- استفاده صحیح از سوخت و تنظیم و تعمیر دستگاههای حرارتی در خانهها و محل كار از راههای صرفهجویی در مصرف سوخت و مبارزه با آلودگی هواست.
2- ماجرای بعدی كه توسط شهرداری تهران و دیگر شهرهای بزرگ هم به جد تعقیب میشود، استفاده شهروندان از وسایل نقلیه عمومی است. الحمدلله تهران، ایستگاه مترو كه كم ندارد، ایستگاه اتوبوس هم كه تا دلتان بخواهد هست، تاكسیخور هم كه هست. پس چه نیازی هست كه با وسایل شخصی، این ور و آن ور بروید؟
3- جایگزینی منابع آلاینده هوا با مواد و وسایل با آلودگی كمتر، از اقدامات مهم در كاهش میزان آلودگی هواست، ازجمله استفاده از سوختهای مناسب مانند گاز طبیعی به جای سوخت فسیلی و استفاده از رنگهای پلاستیكی بهجای رنگهای روغنی.
4-لازم به گفتن نیست كه استفاده كمتر از اتومبیلهای شخصی، اتومبیلهای فرسوده و خراب و حذف سفرهای غیرضروری از راههای مؤثر در كاهش آلودگی هواست.
5- خودروی بیشتر یعنی استفاده بیشتر از معادن، مصرف بیشتر سوخت، از بین رفتن زمینها برای جادهسازی بیشتر و آلودگی بیشتر هوا. خب استفاده از اتوبوسها و قطار درون شهری برای مسافتهای طولانی و استفاده از دوچرخه یا پیادهروی برای مسافتهای كوتاه به پاكی هوا كمك میكند.