مشارکت مردمی راه حل آلودگی
تین نیوز | درمورد آلودگی هوا صحبتهای زیادی شده است و البته میزان شعارها بیشتر از عمل بوده است اما، باید گفت آلودگی هوا و در کل آلودگی محیط زیست فقط مسئولیت دولتی و دخالت دستگاهها را نمیطلبد بلکه مشارکت مردمی و روحیه همبستگی شاید بیش از هر تصمیم دولتی بتواند مثمرثمر باشد. ارتقای فرهنگ شهروندان باعث میشود احساس مسئولیت بیشتری در افراد در مورد این مساله ایجاد شود. درحالی که این ماجرا بیش از اینکه به ضرر نهادها و یا هردستگاه دولتی در کشور باشد در درجه اول چون با سلامتی انسانها و مساله مرگ و زندگیشان در ارتباط است به خود افراد آسیب میرساند.
درمورد اقدامات دولتی برخی جزئیاتی وجود دارد که به نظر میرسد از دید تصمیمگیران مغفول مانده و یا اهمیت آن آنطور که باید و شاید مطرح نشده است. برای مثال قطع کردن درختان در سطح شهر و برجسازی بهجای آن یا خرید و فروش طرح ترافیک از سوی شهرداری شاید در مقیاس کم زیاد مهم نباشد اما، وقتی در نظر بگیریم که این تصمیمات شعاعشان گسترده است و از سوی دیگر وضعیت هشدار دهنده آلودگی هوا بیشتر از قبل اهمیت این قبیل تصمیمات را مشخص میکند. در کنار این مسائل در حالی که گفته میشود خودروی صفر کیلومتری که هنوز روغنسوزی ندارد به اندازه 70 سال از عمر یک انسان اکسیژن را
مصرف یا نابود میکند، درحالی که بیشتر خودروها کارکرده و در مواردی فرسوده هستند دیگر نمیتوان گفت به اندازه چند سال از عمر یک انسان هوا نابود میشود. در کنار اینکه روشنگری درمورد وضعیت آلودگی هوا صورت نمیپذیرد در مردم نیز روحیه مشارکت و حس مسئولیت دستهجمعی ضعیف است و برخی هنوز نمیدانند درمورد محیط زیست و مسائلی که نهتنها به خودشان مربوط است که مالکیت آن نیز مانند وسایل شخصیشان با خودشان است، چطور باید رفتار کنند. هیچ فردی وسایل و مایملک خودش را نابود نمیکند و درحالی که محیط زیست و طبیعت سرمایه عمومی همه ما و حتی آیندگان ماست انتظار
میرود افراد دغدغه بیشتری در حفظ و نگهداری آن به کار ببندند. در کشوری مانند انگلستان استنشاق دودهای سمی منجر به مرگ افراد زیادی میشد که از طریق همین روحیه مشارکت عمومی میزان آلودگی کم شد و درنهایت از بین رفت. در کشور ما در سالهای اخیر بهرغم اینکه بارها عنوان شده است در شهری مانند تهران عامل درصد بالایی از آلودگی خودروها هستند، بازبرخی از شهروندان خود را مسئول نمیدانند که از وسائل حملونقل عمومی استفاده کنند یا حداقل خودروهای چند سرنشین را جایگزین خودروهای تکسرنشین کنند. این یک ضعف اساسی در جامعه ما به شمار میرود و وقتی مورد مداقه
قرار گیرد، نشاندهنده این است که روحیه مشارکت هنوز وجود ندارد. از سوی دیگر ما جای خالی سازمانهای مردمنهاد را در بحث آلودگی هوا جدی میدانیم. درحالی که سمنهای مربوط به محیط زیست و حفظ آن وجود دارد و افراد در آن با اقدامات مثبتی نظیر جمعآوری زبالهها از طبیعت به محیط زیست کمک میکنند هیچ نهاد مستقلی در بحث آلودگی هوا و پیگیری آن وجود ندارد که این یک خلا مهم است. به نظر من لازم است از دوران کودکی وحتی در آموزشهای مهدکودکها و در تمام کتب درسی این مساله گنجانده شود تا افراد در کشور ما هم مانند بقیه نقاط دنیا بیاموزند طبیعت سرمایههای
معنوی خودشان است و آن را حفظ کنند.
* کارشناس مسائل اجتماعی و استاد دانشگاه