مترو تاریخ تهران را به لرزه انداخته است
تین نیوز | هرچند مترو برای تهران و تهرانیها ضروری است و تمام مسئولان سعی برآن دارند ساخت و راهاندازی متروی تهران با سرعت بیشتری انجام شود، اما در اینمیان باز هم قدیمیها هستند که از پیشرفت تکنولوژی متضرر میشوند. تعداد آثار و بناهای تاریخی تهران که روی خط مترو واقع شدهاند و هر بار با عبور مترو از زیر پایشان لزره به اندامشان میافتد، کم نیست.
از عمارت مسعودیه که هر 2 دقیقه یک بار با عبور مترو از ایستگاه ملت تا بهارستان به لرزه میافتد تا آثار متعددی که در بافت تاریخی تهران در منطقه 12 شهری واقع است. بخش عمدهای از بناهای تاریخی چون حریم مسجد فخرآباد در ایستگاه دروازهشمیران موزه علیاکبر صنعتی در ضلع شمال غربی میدان امامخمینی(ره) و مسجد فرازنده جنب متروی شوش قرارگرفتهاند. ضمن آن که تعداد قابل توجهی اثر از جمله ملک موقوفه قاجاری فرمانیان در تجریش و نابودی قنات آبشاهی و بهدنبال آن خشک شدن نیمی از درختان کاخ گلستان قربانیان حضور و عبور مترو محسوب میشوند.
عبور مترو از زیر تهران قدیم
عمارت تختمرمر، مسجد امامخمینی(ره) و هنرستان حافظ و حریم مسجد فخرآباد، ساختمان پرچم و خانه فخرالدوله در حوالی ایستگاه پانزدهخرداد تا ایستگاه دروازه شمیران قرار گرفتهاند. مسجد و مدرسه شهید مطهری، ساختمان مجلس (کاخ بهارستان)، حوضخانه کاخ نگارستان (یکی از ساختمانهای وزارت ارشاد)، عمارت مسعودیه در ایستگاه بهارستان آثاری هستند که در معرض لرزشهای مترو قرار گرفتهاند.
این درحالی است که در محدوده ایستگاه دروازهدولت، سعدی، ترمینالجنوب خانههای تاریخی ارزشمندی وجود دارد که جزو آثار درجهیک محسوب نمیشوند، اما کاملا از مشخصه تاریخی برخوردارند و از گزند لرزشهای مترو در امان نیستند. ایستگاه خط 2 مترو که از صادقیه شروع و به تهرانپارس ختم میشود، بهدلیل پراکندگی و عدم مرکزیت آثار تاریخی تنها از محدوده برخی آثار گذر میکند. ارگ آزادی (ساختمان سابق میراث فرهنگی) و بقعه شیخعبدالله دوریستی- طرشتی در نزدیکی ایستگاه آزادی واقع شده است. ایستگاه طرشت، دانشگاه شریف و شهید نوابصفوی، ایستگاه میدان
حر که در مجاورت مسجد و مدرسه مجدالدوله و ایستگاه دانشگاه امامعلی در برگیرنده کاخ مرمر و موزه مقدم است.
بررسیهای مهندسی برای ساخت مترو
درحال حاضر بخشی از مهمترین آثار تاریخی تهران در مسیر تردد مترو قرارگرفتهاند. میدان امام خمینی(ره) (میدان توپخانه قدیم) در حالی مرکز اتصال خطوط مختلف مترو است که بخش اعظم آثار تاریخی از جمله بازار تهران، موزه علیاکبر صنعتی و... در اطراف آن واقع شده است. در این شرایط بسیاری نگران آسیبهای احتمالی به آثار و بناهای تاریخی هستند.
علیاکبر روحنواز، مدیر روابط عمومی و امور بینالملل شهری راهآهن تهران و حومه (مترو) گفت: « اساسا ساخت متروی تهران طبق قوانین و مقررات، بهگونهای انجام میشود که خطوط مترو از زیر ساختمانها، املاک دولتی و عمومی عبور نکند. مسیرهای مترو عموما زیر اتوبانها و خیابانهاست.
بنابراین خطوط مترو از زیر بناهای عمومی و دولتی عبور نمیکند. دوم آن که عمق تونلهای مترو 30تا50متر پایینتر از سطح زمین است و بنابراین با هیچ فونداسیونی تلاقی نخواهیم داشت. اما اگر به هر دلیل به فونداسیون بنایی برخورد کنیم، طبیعتا با سازمان مربوطه مثل سازمان میراث فرهنگی تماس خواهیم گرفت و از آنها میخواهیم بررسیهای لازم را انجام دهند تا اگر لازم باشد بر اساس اصول فنی پایهها را تحکیم کرده و کارهای پیشگیرانه انجام شود.
به گفته وی ساخت مترو بر اساس اصول مهندسی است. مشاوران شرکت مترو در سطح مشاوران بینالمللی هستند. اکثرا پیمانکاران نیز بهجز تهران در سایر کشورهای بینالمللی پروژه دارند و کار خود را اصولی انجام میدهند. مهندسان شرکت مترو، ابزارهای دقیقی دارند که اگر متوجه شوند ساختمانی از کار عمرانی مترو متاثر میشود، حتما براساس ابزارهای دقیق محاسبات و اقدامات پیشگیرانه را انجام میدهند.
هیچ شکایتی نداشتهایم
بخشی از ایستگاه خط یک مترو( قلهک تا حرم مطهر) با گذر از مرکز بافت تاریخی تهران بسیاری از آثار و بناهای ارزشمند تاریخی را در معرض تهدید جدی قرار داده است. بناها و آثار تاریخی واقع در محدوده ایستگاه میدان امامخمینی(ره) از استحکام لازم برخوردار نیستند.
سردر قورخانه، بنای موزهملی، میدان مشق، ساختمان بانکتجارت (بانک شاهنشاهی)، مدرسه دارالفنون و موزه علیاکبر صنعتی، درواقع بخشی از مهمترین مجموعه میراث استان تهران را تشکیل میدهد که در مرکز خطوط مترو قرار گرفتهاند. نابودی قنات آبشاهی بهواسطه احداث مترو نمونهای از این دست محسوب میشود که باعث خشکشدن نیمی از درختان کاخ گلستان شد. روحنواز در توضیح به تبعاتی که عبور مترو بر درختان کاخگلستان داشته است، تشریح کرد: « هنگام حفر تونل بسیار پیش آمده است به قناتی برخورد کنیم. فشار آبی که در قنات است، کور کردن آن را غیر ممکن
میکند.
در این شرایط ناگزیر هستیم بهطور موقت، مسیر قنات که بین یک تا چهار متر است، تغییر دهیم و بعد از ساخت تونل مسیر قنات را باز میکنیم و قنات مسیر همیشگی خود را طی میکند. بنابراین بر اساس نظر کارشناسان خشک شدن قنات و از بین رفتن درختان کاخگلستان هیچ ارتباطی به این موضوع ندارد.
ضمن آنکه قناتهای تهران هیات امنا دارند و اگر مشکلی به وجود بیاید از شرکت مترو سوال میکنند و اگر در جلسات مشترک با شرکت مترو قانع نشوند، بدون تردید مسیر قانونی را طی خواهند کرد و پس از آن مراجع قانونی موضوع را پیگیری میکنند. اما تا این لحظه شرکت ساخت مترو در هیچ دادگاه و محکمهای حضور نداشته است. زیرا هیچ شکایتی نداشتهایم. هیات امنا بیش از شهروندان معمولی در جریان امورات قناتها و نسبت به این امور حساس هستند.»
240 میلیارد تومان برای کیلومتر مترو
روحنواز با تاکید بر انجام اقدامات پیشگیرانه و بررسیهای سختگیرانه در ساخت مترو اظهار کرد: « برای ساخت مترو فرآیند بزرگی طی میشود که حجم ریالی آن بسیار بالاتر از پروژههای عمرانی کشور است. مترو صنعت هزینهبری است و برای ساخت هر کیلومتر باید 240 میلیارد تومان هزینه کرد. وقتی پروژهای با این حجم مالی شروع به کار میکند از بسیاری کانالها و جنبهها سنجیده، مطالعه و بررسی میشود. در این فرایند بدیهی است اگر نکتهای از نظر ما دور بماند، کارشناسان سایر بخشها متوجه شده و تذکر خواهند داد و تدابیر لازم اندیشیده میشود.»