اصلاح شرایط زیست محیطی به منظور برخوردار ساختن جامعه از محیط زیست سالم؛ از اصول اصلی سیاستهای مدیریت شهری
وبلاگ تین نیوز، سید جعفر تشکری هاشمی | مدیریت شهری از ابتدای فعالیت خود با هدف اِعمال مدیریتی جامع، هماهنگ و نظام مند بر شهر و محیط زیست شهری، در صدد تحقق مدیریت یكپارچه شهری كه متضمن نظام یكپارچه شهری است، بوده تا از این رهگذر، ظرفیت ها و توانمندی های موجود را افزایش داده و ساز و كار لازم را با همراهی و مشاركت شهروندان در جهت حفظ محیط زیست شهری طراحی و اجرا نماید.
اصلاح شرایط زیست محیطی به منظور برخوردار ساختن جامعه از محیط زیست سالم و رعایت عدالت، موضوعی است كه یكی از اصول اصلی سیاست های مدیریت شهری بوده و در این راستا، علاوه بر اصلاح بسیاری از نا به سامانی ها و نارسایی های زیست محیطی، ارتقاء و بهبود محیط زیست در طراحی و اجرای تمام پروژه های شهری به ویژه پروژه های حمل و نقل شهری مورد توجه قرار گرفته است.
ایجاد و برقراری عدالت در جامعه و امكان برخورداری اقشار مختلف جامعه از محیط زیست سالم، ملاك و معیار مدیریت شهری در طراحی و اجرای پروژه های ترافیكی و توسعه ناوگان حمل و نقل شهری بوده و علاوه بر توسعه مترو در زیر زمین و بی آر تی بر روی زمین، به عنوان نمونه هدف از اجرای طرح هایی همچون طرح كاهش (ای ای زد)، فراهم آوردن امكان استفاده عادلانه شهروندان از شهر و معابر شهری و برخوردار شدن آنها از حق تردد و تنفس در محیط زیست سالم و رعایت عدالت در حقوق شهروندی است.
پیشگیری و ممانعت از انتشار آلودگی های زیست محیطی به موازات انجام اقدامات بازدارنده و الزام آور به این منظور، موضوع مورد تأكید مدیریت شهری است، علاوه بر این، پایش مستمر آلاینده های زیست محیطی به ویژه آلودگی هوا و صدا و اعلام منابع و عوامل آلاینده از جمله وسایل نقلیه موتوری با محوریت خودروهای دودزا و فرسوده، سال هاست که از طریق شركت كنترل كیفیت هوای تهران در دست انجام است.
رعایت استانداردها و شاخص های زیست محیطی در برنامه های توسعه شهری، همواره مورد توجه مدیریت شهری قرار دارد،همچنین حفاظت از منابع تجدید ناپذیر و محدود كردن بهره برداری بی رویه از این منابع بر اساس معیارها و شاخص های زیست محیطی و بر مبنای قوانین و مقررات داخلی و استانداردهای بین المللی، موضوعی است كه علاوه بر این که در حفظ منابع طبیعی مورد توجه قرار گرفته، در حوزه منابع انرژی و سوخت نیز به آن توجه شده است.
تغییرات اقلیمی و تهدیدات زیست محیطی از جمله آسیب هایی است که تهران و سایر نقاط کشور را مورد تهدید قرار داده و از جمله مصادیق این آسیب، هجوم گرد و غبار به ویژه ریزگردهاست که بسیاری از کلان شهرهای کشور را فرا گرفته و در تهران نیز در قالب ذرات معلق فراگیر شده، مدیریت شهری در این راستا با آینده نگری و شناخت پدیده های زیست محیطی، تلاش کرده تا با مدیریت آثار و عوارض این پدیده ها از توسعه آنها تا حد ممکن جلوگیری نماید و طرح های علمی متعددی را با استفاده از تجربیات بین المللی اجرا کرده و در دست انجام دارد.
محور گسترش «اقتصاد سبز» در سیاست های ابلاغی از اهمیت ویژه ای برخوردار است، تأکید این محور در به کارگیری صنعت کم کربن و استفاده از انرژی های پاک، موضوعی است که اخیراً مدیریت شهری آن را از طریق انجام اقدامات اولیه به منظور ورود اتوبوس ها و تاکسی های هیبریدی به ناوگان های اتوبوسرانی و تاکسیرانی به موازات جایگزینی موتورسیکلت های برقی به جای موتورسیکلت های بنزینی آغاز کرده اما فراموش نکنیم تحقق این مهم، مستلزم بهره گیری از تمام فرآیندها و توانمندی های اقتصادی و اجتماعی موجود در سطح کلان با نگاه ملی است.
اصلاح و بهینه سازی الگوی تولید در بخش های مختلف اقتصادی و اجتماعی از یک سو و تصحیح و بهسازی الگوی مصرف انرژی از سوی دیگر، موضوع مهمی است که یکی از راهکارهای آن ترویج استفاده از وسایل نقلیه سازگار با محیط زیست است، توسعه حمل و نقل عمومی سبز و غیر فسیلی از جمله وسایل نقلیه برقی و افزایش کیفی و کمّی حمل و نقل همگانی به ویژه در کلان شهرها، موضوع بسیار مهمی است که مدیریت شهری با تمام توان آن را در دستور کار قرار داده، لیکن توسعه آن نیازمند حمایت دولت هاست و امیدواریم این مهم از سوی دولت محترم نیز مورد حمایت قرار گیرد.
حمایت و تشویق سرمایه گذاری ها و فن آوری های سازگار با محیط زیست با استفاده از ابزارهایی همچون اِعمال عوارض و وضع مالیات سبز و پشتیبانی از توسعه سامانه های حمل و نقلی دوستدار محیط زیست همچون مترو و نیز کمک به تولید کنندگان و مصرف کنندگان وسایل نقلیه ای که سوخت پاک مصرف می کنند و از حداقل آلودگی برخوردارند، می بایست از سوی دولت مورد توجه جدی قرار گیرد.
ترویج فرهنگ محیط زیست و نهادینه سازی اخلاق زیست محیطی که آموزه های آن مبتنی بر ارزش ها و الگوهای ارزنده و سازنده ایرانی – اسلامی است، باید به صورت ویژه مورد توجه قرار گیرد، به این منظور، گسترش سطح آگاهی، دانش و بینش زیست محیطی جامعه، تقویت فرهنگ و معارف دینی و مشارکت و مسئولیت پذیری اجتماعی برای حفظ محیط زیست در تمام سطوح و اقشار جامعه از اهمیت ویژه ای برخوردار است.