سقوط جرثقیلها؛ حوادثجدید پایتخت
تین نیوز | چندی است که آمار حوادث مربوط به سقوط تاورکرینها یا همان جرثقیلهای برجی، در تهران نسبت به گذشته افزایش یافته است بهگونهای که تنها در یکماه گذشته 3مورد حادثه تاورکرین در تهران را شاهد بودیم که در آنها 2نفر فوت شدهاند. عوامل متعددی در حوادث این وسایلسلختمان سازی دخیل است که از آن جمله میتوان به چند مورد اشاره کرد. یکی از مهمترین عوامل، قدیمی و فرسوده بودن بعضی از این جرثقیلهاست. تمام این دستگاهها، دارای عمر مفیدی هستند که پس از آن باید تعویض شوند.
متأسفانه بعضی از این دستگاهها، در کشورهای دیگر عمرشان به پایان رسیده و در مزایده بهعنوان اسقاطی و مستعمل به فروش میرسند. عدهای افراد سودجو با خریدن همان دستگاهها و حمل به داخل کشور و بازسازی مختصر، مجددا آنها را به چرخه کار و فعالیت وارد میکنند. از طرفی این دستگاهها همیشه در فضای باز و زیر برف و باران میماند وبه سرعت دچار زنگ زدگی و پوسیدگی میشوند اما مشاهده میشود که با همین وضعیت بهکار خود ادامه میدهند. عامل دیگر، ناشی از خطاهای انسانی است. اپراتورها باید علم و دانش کامل در این زمینه را داشته باشند و از تجربه کافی برخوردار
باشند.
بهخصوص باید بتوانند محاسبات صحیحی برای حمل بار انجام دهند. اپراتور این دستگاه همواره در ارتفاع مشغول کار است و این جرثقیلها تنها بر یک پایه استوار هستند پس باید احتیاط زیادی داشت زیرا کوچکترین بیاحتیاطی میتواند باعث واژگونی و شکستن این دستگاهها شود.
مسئله مهم دیگر، نبود یک مرجع ناظر بر فعالیت این دستگاههاست. اینکه این دستگاهها از چه طریقی و چگونه وارد کشور میشوند و درچه شرایطی مشغول کار میشوند باید کاملا مشخص باشد. باید یک نهاد یا سازمانی متولی نظارت بر نحوه فعالیت و همچنین کیفیت این دستگاهها باشد و هر از گاهی بازدیدی از آنها انجام شود.
حتما باید آییننامهای در این ارتباط تنظیم شده و در اختیار شرکتهای فعال در این زمینه قرار گیرد. بهتر است برای هر تاورکرین شناسنامهای تهیه و تمام مشخصات آن ثبت شده و در زمان مشخص تحت بازدیدهای دورهای قرار گیرد. اپراتورها نیز دوره آموزشی لازم را پشت سر گذاشته و گواهینامهای دریافت کنند و استفاده از اپراتورهای غیرحرفهای و یا عمل نکردن به مفاد آییننامه جریمههایی را برای متخلفین به همراه داشته باشد.
حوادث مربوط به جرثقیلهای تاورکرین، ازجمله حوادث نوظهور و جدید در پایتخت است که پتانسیل زیادی برای تبدیل شدن به یک معضل بزرگ را دارد. صدها دستگاه تاورکرین در کلانشهر تهران مشغول کار هستند پس باید هرچه سریعتر کارگروهی برای نظارت بر فعالیت این دستگاهها تشکیل شده و قوانینی مدون شود وگرنه باید منتظر حوادث متعدد دیگری در این زمینه باشیم .
ضعف مهندسین ناظر در نظارت بر تاورکرینها
هنوز مشخص نیست آیا ابزار این چنینی در ساخت و سازها دارای استانداردهای لازم هستند یا خیر. این در حالی است که در هفتههای اخیر 2حادثه از این دست در پایتخت روی داده است. احمد دنیامالی، رئیس کمیسیون عمران شورای شهر از استاندارد نبودن تجهیزات ساختمانی انتقاد میکند. وی معتقد است در بیشتر مواقع هنگام ورود تاورکرینها به کشور به استاندارد آنها توجه نمیشود. حتی برخی از این تجهیزات بدون حضور دستگاههای نظارتی، گواهینامههای سلامت دریافت میکنند درحالیکه مؤسسات صادرکننده این مجوزها باید حضورا بهصورت چشمی و با تجهیزات مناسب تست این دستگاهها
را انجام دهند.
از طرف دیگر معصومه آباد که ریاست کمیته ایمنی شورای شهر را برعهده دارد از عدماحراز شرایط ایمنی تاورکرینها اظهار تأسف میکند. به گفته آباد در منطقه 2 یکی از این جرثقیلها در جوار مؤسسه آموزشی سوره با 2000دانشآموز در حال فعالیت است که استرس زیادی را موجب شده است. محمدمهدی تندگویان، عضو کمیسیون شهرسازی شورای شهر تهران نیز از ارسال نامهای به سازمان نظام مهندسی خبر داده است. در این نامه خواسته شده تا وضعیت تمامی تاورکرینهای فعال در پایتخت مورد بازبینی قرار گیرد، زیرا طبق مبحث 12 مقررات ملی ساختمان که وزارت مسکن تهیه کرده است مهندسین ناظر موظفند
گواهی سلامت تاورکرینها و سایر تکنولوژیهای نوین را چک کنند.
تندگویان نسبت به اینکه سازمان نظام فنی و مهندسی در شیوه اجرای ساختوسازهای شهر تهران و تجهیزاتی که در ساختمان و برجسازیها استفاده میشود، استانداردهای لازم را اعمال نمیکند، انتقاد دارد و وظیفه نظارت بر عملکرد سازمان فنی و مهندسی را متوجه وزارت مسکن و شهرسازی میداند که باید به پیمانکاران دستورالعملهای نظارتی را ابلاغ کند.
مسلم است که همه حوادث کارگاههای ساختمانی را نمیتوان در سقوط جرثقیلها خلاصه کرد زیرا اساسا ماهیت ساختمانسازی بهگونهای است که با انواع خطرات نظیر سقوط از ارتفاع، سقوط اجسام، ریزش آوار، ریزش دیواره گودبرداری و برقگرفتگی بهعنوان حوادث شایع در این حوزه همراه است تا جایی که از صنعت ساختمانسازی بهعنوان یکی از حادثهخیزترین صنایع در دنیا نام برده میشود. بهنظر میرسد عدمپایبندی به مقررات ایمنی نوعی ضعف رایج فرهنگی درمیان کارگران و کارفرمایان باشد. از اینرو ارتقای فرهنگ ایمنی میتواند منجر به رعایت مقررات ایمنی و
پرهیز از رفتارهای ناایمن و متعاقب آن جلوگیری از وقوع حوادث جانی و مالی هنگام ساختوساز شود.
آموزش اصول صحیح استفاده از تاورکرین ارتقای ایمنی با رعایت اصول فنی
کارشناسان در ریشهیابی حوادث کارگاههای ساختمانی بیش از همه به عدمپایبندی به قانون و آموزش کافی کارفرمایان و کاربران انتقاد دارند و حتی ریشه حدود 80 درصد حوادث ساختمانی را به عوامل انسانی نسبت میدهند. آنها معتقدند با رعایت یکسری اصول ایمنی که با اندک آموزشی از افراد مجرب به راحتی میتوان سلامت بین یک تا 3میلیون کارگرفعال در این صنعت را بیشتر حفظ کرد. مثلا میتوان با رعایت مقررات ایمنی و صرف هزینه ناچیز در قالب نصب حفاظهای موقت در سمت پرتگاه، مهارکردن بالابرهای حمل مصالح، استفاده اجباری از لوازم حفاظت فردی (کلاه، کفش، کمربند ایمنی) و
رعایت فواصل ایمنی کار در مجاورت خطوط برق فشارقوی و تقویت بخش نظارت بر آموزش و ایمنی، جلوی بسیاری از حوادث را گرفت