| کد خبر ۶۰۸۹۸
کپی شد

◄ هر که را افزون خبر، جانش فزون

◄ هر که را افزون خبر، جانش فزون
|

وبلاگ تین نیوز | امروزه جهان به زبان اطلاع رسانی روی آورده است. به عنوان مثال خودروهای روزآمد به رانندگان نشان می دهند که چند کیلومتر دیگر می تواند با مقدار سوختی که در باک دارد، طی کند؛ میانگین سرعت او چند کیلومتر بر ساعت بوده است و یا اطلاعات دیگری که از پریشانی راننده و سرنشینان آن می کاهد و بر آرامش آنان میفزاید.

یا در بانک تعداد نفرات پیش از مشتری، زمانی که باید منتظر بماند، باجه ای که پاسخگوی اوست و ... در برگه نوبت چاپ شده است.

در مترو: نام ایستگاه بعدی، پیغام «مسافرینی که قصد تغییر مسیر به سمت ایستگاه ... را دارند، می توانند از قطار پیاده شده و ...».

در اداره پست: پیامی که نشان می دهد درخواست مشتری دریافت شده، یا مدارک ارسال شده و ... .

تابلوهای بزرگراه ها: «تا پل صدر 4 دقیقه»؛ خط سبزی که نشان می دهد ترافیک بزرگراه روان است و ... . گویا این زبان به همه قسمت های زندگی انسانها رخنه است.

به نظر می رسد یک منطق محکم و بنیادین، پشتیبان این شیوه جدید اطلاع رسانی در جهان است. منطقی که بر این اصل استوار است: انسانها از بلاتکلیفی گریزانند و هنگامی که ندانند چه اتفاقی برای آنها رخ می دهد، دائم کنجکاوی می کنند و نمی توانند تمرکز کنند.

می خواهند از هر طریقی اطلاعات آرامکنندهای به دست آورند. راه هایی مثل حدس، چنگ زدن به خرافه، دل سپردن به شایعه و یا نتیجه گیری از حداکثری از حداقل داده ها. این زمینه ها و رفتارها به خوبی نشان می دهد که چرا شایعه تا این حد قدرتمند و شتابان رشد می کند: چون آدمها باید تکلیفشان روشن شود.

بنابراین یکی از بهترین روش های جلب همکاری و مشارکت شهروندان برای رعایت قوانین شهروندی به ویژه قوانین راهنمایی و رانندگی، زبان اطلاع رسانی می باشد. سال های سال اطلاعات خام به شهروندان در قالب دستور و پیام های ترافیکی داده می شد، بدون آنکه اشاره ای به زمینه ها و پیآمدهای آن شود.

مراد از زمینه ها و پیآمدها، این است که افراد بدانند این رفتار آنها چه تأثیری بر «او» و یا «دیگران» دارد. بسیاری از افراد، به جای دید شبکه ای، دید تونلی دارند. یعنی همین که احساس کنند رفتار از منظر خودشان بی خطر و بی ضرر است، پس حتماً برای دیگران هم تأثیر ناخوشایندی ندارد. اما زمانی به این باور می رسند که شاید این رفتار در کوتاه مدت پیآمدهای راحت بخشی برای او داشته باشد اما در درازمدت به ساختار جامعه صدمه می زند و از آنجا که او هم در منظومه روابط قرار دارد، دیر یا زود این پیامدهای آسیب‌زا گریبانگیر او نیز خواهد شد. پس جایگاه و ضرورت زبان اطلاع رسانی باید ویژگی های خاصی داشته باشد. یعنی پیامی که قرار است بر بیلبوردهای شهر نقش ببندد، باید دارای چند ویژگی اساسی باشد. از جمله:

1. برآمده از فرهنگ جامعه باشد و به نوعی با زبان مشترک جامعه پیوند داشته باشد. گواه این، پیام هایی است که به نوعی به ضرب المثل ها، ایهام زبانی، حدیث بزرگان دین، باورهای جمعی برگرفته از فرهنگ و آداب و رسوم اشاره دارد و چنان دلنشین است که خواننده به سرعت با آن همزاد پنداری می کند؛ گویا سالهای سال است این موضوع را می دانسته است ولی حالا ضرورت آن را درک می کند. مثل پیام های ارزشمندی که در آزادراه ها می بینیم:
- نه پیام رسیده، نه راننده؛ نگاه منتطری که چشم انتظار برگشت پدر موتورسوار است.
- خوابی که بیداری نداشت؛ و تصویر راننده به خواب رفته.

به نظر می رسد ترکیب واژگان محدود که بسیار هنرمندانه در کنار هم قرار گرفته در کنار تصاویری که همگان می توانند آن را تصور کنند، به سادگی و به سرعت بر ذهن و وجدان شهروندان نقش می بندد. همین که کودکان به سادگی به معنی آن پی می برند قدرت تأثیرگذاری این پیامها را نشان می دهد.

2. پیام، برآمده از مشکلات روزمره و روزآمد (مد روز) باشد. تلفن همراه یا تلفن همراه هوشمند که همچون موجود زنده ای همه گروه های سنی را مجذوب خود ساخته است، در شرایطی می تواند بسیار بسیار ویرانگر باشد. برای مثال وقتی خبر تکاندهنده ای توسط تلفن همراه شنیده می شود، وقتی صدای فریاد گوینده در بحث‌های خانوادگی و کاری تمام فضای خانه را پر می کند، وقتی که آمار و ارقام دخل و خرج زندگی بر صفحه آن نقش می بندد و شمارش دقیق صفرها همه توجه راننده را به خود جلب می کند. چگونه می توان پیامی ساخت که نشان دهد این وسیله می تواند در یک چشم بر هم زدن نه تنها همراه نباشد، بلکه کوره راهی شود که گمراه می کند و نه تنها سد راه است، بلکه سد زندگی نیز می شود.

بنابراین این پیام ها باید همانند برچسب ها (sticker) و پیغام ها (sms) در کوتاهترین و جذابترین اشکال و کلمات، منظور خود را برسانند و چنانچه قرار باشد با زبانی درباره پیآمدهای ناگوار آن صحبت شود، این زبان باید به اندازه خود آنها فاخر، کوتاه، گویا، شیرین و طنزآلود باشد و خلاصه کلام به کام همگان شیرین بیاید.

در نتیجه پیام هایی که قرار است رسانه های نوین را نشانه رود، باید بسیار هوشمندانه توسط نوابغ خلاق حوزه های ارتباط انسانی، طراحی و تولید شود؛ همان کسانی که شکل ها و رنگ های بین المللی علائم راهنمایی و رانندگی را بنا نهادند و با گذشت بیش از یک قرن از تولدی آنها، هنوز هم به سادگی قابل فهم است. با آنکه زندگی نسبت به آن زمان بسیار پیچیده تر و تکنولوژیک تر شده است اما این علائم به سادگی تغییر نمی کنند. دست کم طراحی علائم جایگزین آنها بسیار دشوار است.

به زبان دیگر باید از اصحاب رسانه دعوت شود که همان گونه که طراحی آنها جامعه را به خرید یک کالای خاص تشویق می کند یا آنها را وادار می کند در یک مؤسسه خاص سرمایه گذاری کنند و یا حتی برای تفریح به منطقه خاص بروند، این شایستگی بی همتای خود را به کار گیرند تا کالایی به نام «جان مردم» این قدر ارزان در حراج هیجان ها به تاراج نرود؛ تا مواهبی شود مثل زمین پاک و هوای پاک که نه از نسل های گذشته بلکه از نسل های آینده به امانت گرفته ایم، پاک بماند که نسل پاکباخته نشویم و خود را نسل سوخته بنامیم و با مجوز این که ما نسل سوخته ایم، بسوزانیم از کوه، جنگل، دشت، گیاه و ... و همه و همه با این سودای دیرین و پلید که می گوید: «دیگی که برای من نجوشد، بگذار تا ...»، به خودمان حق بدهیم.

ادبیات پر مایه و کهن زبان فارسی، گنج بیکرانی است که گوهرهای نابی در آن نهفته است و بازنویسی و بازتولید آنها می تواند چراغ راه جوانان با استعدادی باشد که با الهام گرفتن از آنها می توانند همه را به حیرت وادارند. بنابراین وظیفه نسل میانسال و کهنسال است که با آموزش این استعدادهای جوان و توانا به کمک ابزارهای نوین ارتباطی و با ترکیب سنت و مدرنیته، کاری کنند که هر دو نسل را جاودان کنند.

ارسال نظر
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید تین نیوز، تا ۲۴ ساعت بعد منتشر خواهد شد.
  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.
  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.
  • در نوشتن نظرات، لطفا بعد از هر کلمه، یک فاصله خالی بگذارید.
  • در انتقال تخلفات دستگاه‌ها، موارد تخلف را با ضمیمه نمودن اسناد تخلف به آدرس info@tinn.ir ارسال نمایید تا امکان پیگیری بصورت مستند فراهم شود.