پایان «پایانهها» در شهر؟
تین نیوز | انتقال پایانههای مسافری به خارج از شهر، موضوع تازهای نیست اما تازگی ماجرا از آنجا دوباره آغاز شد که علیرغم نظرات موافق و مخالف بر سر اجرای این طرح، جابجایی پایانههای مسافری غرب و جنوب به شهر آفتاب و پایانه شرق به سرخه حصار در آخرین اظهارنظرها مطرح شده است.
به اعتقاد برخی کارشناسان حمل و نقل شهری، پایانههای اصلی مسافربری باید در کمربندهای ورودی شهر ایجاد شوند نه در مرکز شهر و به همین دلیل، بحث جانمایی جدید پایانهها ضروری است. این در حالی است که تعداد دیگری از متخصصان حمل و نقل و ترافیک با بررسی الگوهای کشورهای مختلف، با انتقال پایانه ها به خارج از شهر مخالفند. تهران دارای چهار پایانه مسافربری اصلی است که عبارتند از: پایانه مسافربری شرق در خیابان دماوند، پایانه مسافربری غرب در خیابان آزادی، پایانه مسافربری جنوب در خیابان بعثت. پایانه مسافربری بیهقی در میدان آرژانتین، از بین این چهار پایانه، وضعیت سه
پایانه مسافربری نخست (شرق، غرب و جنوب) مدت هاست که در حال تعلیق است. اگرچه هنوز هیچ گونه جابجایی صورت نگرفته اما نشانه ها و اخبار این انتقال، بارها و بارها مطرح شده است.
به اعتقاد مدیرعامل سازمان پایانههای شهر تهران، جابجایی پایانههای مسافری به خارج از شهر یک ضرورت است چرا که هر دستگاه اتوبوس بین شهری برای اینکه به مسیر اصلی برسد ساعتها در شهر رفت و آمد میکند. بنابراین انتقال پایانههای مسافری، گزینهای است که میتواند در کاهش آلودگی هوا تاثیر مثبتی داشته باشد. معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران نیز مهرماه سال گذشته گفته بود: «انتقال پایانهها از داخل شهر تهران به مبادی ورودی باید به عنوان یک فرصت تلقی شود.» به گفته سید جعفر تشکریهاشمی، علت این امر، دلایل زیست محیطی و مشکلات ناشی از حضور
پایانههاست.
او می گوید: مردم مناطق انتخاب شده، باید به این درک برسند که ساخت پایانه نه تنها تهدیدی برای محیط زیست و ساکنان نیست، بلکه میتوان فرصت مطلوبی برای آبادانی و پیشرفت است. بر این اساس، ابتدا جابجایی پایانه شرق به سرخهحصار در دستور کار قرار گرفت و تا پایان مهر سال گذشته (93) قرار بود این انتقال به طور کامل صورت گیرد که اتفاق نیفتاد و در همین اثنا بود که شهرداری تهران اعلام کرد مکانیابی برای انتقال پایانه غرب و جنوب نیز درحال انجام است. بر این اساس با ایجاد پایانههای اصلی در محدوده ورودیهای شهر میتوان شرایطی را فراهم کرد که کارهای خدماتی ناوگان
برونشهری مانند تعمیر ناوگان، سوختگیری و شستشو، دیگر در داخل شهر انجام نشود.
جابجایی پایانههای غرب، جنوب و شرق
در این رابطه، محمدرضا حاجی بیگی، مدیرعامل سازمان پایانههای شهر تهران، با تکرار اظهارات سال گذشته خود همچنان از انتقال پایانههای غرب و جنوب به «شهرآفتاب» و انتقال پایانه شرق به جنب بیمارستان سرخه حصار دفاع می کند و می گوید: با پذیرش پیشنهاد شهرداری تهران برای انتقال ایستگاه راهآهن به شهر آفتاب در جنوب تهران و برقراری ارتباط بین حلقه ریلی داخلی و خارجی شهر، پایانههای مسافری غرب و جنوب هم به این منطقه انتقال مییابد و از بار ترافیکی در داخل شهر به شدت کاسته میشود. وی می افزاید: همچنین در پروژه انتقال پایانه شرق، ۴۰ درصد پیشرفت فیزیکی
صورت گرفته و در صورتی که کارها به درستی انجام شود تا پایان سال جاری انتقال پایانه شرق کنونی به جنب بیمارستان سرخهحصار انجام میشود. با توجه به این اظهارات، وعده ترمینال جدید شرق از مهرماه 93 به اسفندماه 94 تغییر می یابد آن هم در صورتی که «کارها به درستی انجام شود!»
مشکلات جابجایی برای مسافران
اگرچه کاهش آلودگی شهری ناشی از پایانههای مسافربری و معطلی آنها در ترافیک شهری که گاه بیش از یک ساعت نیز زمان میبرد تا یک اتوبوس از تهران، خارج و به شهر مقصد، سفر کند، نکات قابل تاملی است که حاجی بیگی به درستی به آنها اشاره میکند اما یکی از مهم ترین مشکلات اجرای این طرح، وسعت شهر تهران و دشواری مسافران بین شهری برای رسیدن به ترمینال ها یا همان پایانههای مسافری است. درست است که تامین وسایل حمل و نقل عمومی مانند مترو، بی آر تی و اتوبوس های عادی در سطح شهر برای جابجایی مسافر تا پایانههای جدید نیز درنظر گرفته می شود اما فقط مسافری از درد و رنج این
سفر درون شهری مطلع است که قرار است با تعدادی ساک و چمدان از منزل خود حرکت کند و در وضعیت اسفناک و پرفشار مترو و اتوبوس خصوصا در ساعت های پیک، به موقع و البته سالم به ترمینال موردنظر برسد! بدیهی است در این حالت ترجیح می دهد از آژانس استفاده کند یا اگر خودش وسیله شخصی دارد، یکی از اعضای خانواده با خودروی شخصی وی را به ترمینال برسانند.
گزینه های جدید روی میز!
در این زمینه، حاجی بیگی درباره گزینه های جایگزین برای حل مشکل طی مسافت تا ترمینال های جدید می گوید: گزینه دیگر این است که یک پایانه مسافری در شمال غرب و پایانه دیگر در جنوب غرب و در تقاطع بزرگراه آیتالله سعیدی و آزادگان و افزون بر این، چهار پارک سوار و چهار پایانه غیرمتمرکز در داخل شهر ساخته شود تا شهروندان برای سفرهای برون شهری به آسانی از همه جای تهران به اتوبوسهای بین شهری دسترسی داشته باشند.
وی همچنین درباره خصوصی سازی مسئولیت پایانهها می گوید: به دنبال آن هستیم با مشارکت بخش خصوصی انتقال پایانهها در کوتاهترین زمان ممکن صورت پذیرد. همه اینها زمانی محقق می شود که الزامات اولیه یعنی اجرای درست، دقیق و به موقع پروژه های انتقال پایانههای مسافربری از مرحله تئوری به عمل در آید. با وعده های قبلی داده شده و محقق نشده، و حجم بالای اعتبارات لازم برای توسعه حمل و نقل عمومی شهری که شهرداری همچنان با آن دست به گریبان است و نیز داستان تکراری عدم پرداخت سهم دولت برای گسترش ناوگان حمل و نقل همگانی، معلوم نیست سریال جابجایی پایانههای مسافربری در
سال جاری به کجا می انجامد.