حمل و نقل پاک؛ نیاز امروز شهر تهران
کارشناسان و مدیران شهری تنها علاج قطعی آلودگی هوا، نگرانی های زیاد، فشارهای عصبی و هزاران مشکل و عوارض ناگوار دیگر منسوب به ترافیک افسارگسیخته شهر تهران را ایجاد زیرساخت های لازم و ترویج فرهنگ استفاده از 'حمل و نقل پاک یا سبز' می دانند.
شاید تا دو دهه قبل ساخت بزرگراه هایی عریض و طویل که مسیر کوتاه تر و راحت تری برای حرکت خودروها محسوب می شوند، از مهمترین راهبردهای مدیریت شهری تهران محسوب می شد، به همین دلیل بود که بزرگراه هایی همچون شهید همت و شهید نواب در میان کوچه و خیابان آن روز شهر ساخته شد و عنوان برگ زرین در کارنامه مدیریت شهری و سازندگان آن ها ثبت شد.
اما دیری نپایید که بزرگراههای شهید صیاد و امام علی(ع) و صدر مزین به طبقه فوقانی نیز از پس خودروهای خسته از کار و کم تحمل و عجول برنیامدند، گویی هرچه زمان می گذرد این خودروها حریف که نه، مسیر بیشتری می طلبند.
اما حالا دیگر برای مسوولین شهری واضح و مبرهن شده که آلودگی هوای تهران، آرامش روان مردم خیابان و بلای جان خودروهای روان را، مرهمی جز حمل و نقل پاک یا به عبارتی همان دوچرخه های قدیم دوا نمی کند.
حمل و نقل پاک یا آن طور که 'سیدنواب حسینی منش' مدیر حمل و نقل پاک معاونت حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران می گوید، حمل و نقل سبز (Green Transportation) سال های سال است که در اولویت برنامه های شهرداری های جهان قرار دارد.
نسخه ای شفابخش که به گفته حسینی منش درمان کهنه زخم های شهر تهران است.
وی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا حمل و نقل پاک را حمل و نقلی تعریف کرد که آلودگی ندارد یا حداقل کمترین آلودگی تولیدی را دارد و از کمترین میزان سوخت های فسیلی به عنوان سوخت پیشران بهره می برد.
حسینی منش، دوچرخه سواری را اولویت اصلی حمل و نقل پاک ذکر کرد و از عزم شهرداری برای توسعه فرهنگ استفاده از آن و ایجاد زیرساخت های لازم به منظور دوچرخه سوار شدن شهروندان تهرانی خبر داد.
وی اظهار داشت: شهرداری برنامه ساخت 150 کیلومتر زیرساخت لازم برای عبور دوچرخه سواران در 3 محور شرقی-غربی و شمالی-جنوبی محدوده مرکزی شهر تهران را در دستور کار دارد.
به گفته حسینی منش، ورود موتورسیکلت های برقی یا غیربنزینی به تهران، مذاکره برای واردات تاکسی های برقی و هیبریدی به پایتخت، بهره گیری از حمل و نقل سبک همچون تراموا از دیگر برنامه های دوره جدید شهرداری تهران برای مقابله با آلودگی هوا، کاهش ترافیک و بهبود آرامش روان مردم است.
در همین ارتباط باید به صحبت های چندی پیش 'سیدجعفر تشکری هاشمی' معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران که در همایش 'حمل و نقل پایدار و مدیریت شهری' بیان شد، اشاره کرد.
وی مدیریت خودرو محور شهر تهران را که سال های سال بر نگرش مسوولین شهری حکمفرما بوده را عامل اصلی وضعیت بغرنج فعلی تهران ذکر کرد.
تشکری هاشمی رویکرد فعلی مدیریت های شهری کارآمد جهان را مدیریت انسان محور دانست و افزود: رویکرد جدید شهرداری تهران، مدیریت انسان محور است. رویکردی که شهرها را جایی برای اسکان و راحتی شهروندان می داند نه محلی برای پارک یا مسیری برای عبور روان تر خودروها.
به گفته تشکری هاشمی، منابع متحرک شهر تهران روزانه بیش از یک هزار تن آلاینده تولید می کنند.
بدون تعارف این رقم قابل تامل است. کاری که مردم شهر با دست خود یا بهتر بگوییم با خودروها و موتورسیکلت های خود با هوای تهران می کنند، طی یک دهه گذشته از قرن 21، در کمتر شهری از جهان اتفاق افتاده و نوعی خودکشی پنهان محسوب می شود.
اما خوشبختانه نور امید هویداست و راهکار مشخص است. مشکل تهران سال ها پیش برای دیگر کلانشهرهای جهان نیز اتفاق افتاده و با استفاده از راهکارهای علمی حل شده است.
دوچرخه و دوچرخه سواری راهکار تهرانی هاست. باشد که روزی واژه 'خودروی شخصی' از دایره واژگان لغات مرتبط با حوزه حمل و نقل حذف شود و جای خود را به 'دوچرخه شخصی' بدهد.