داستان دنباله دار انتقال پایانههای پایتخت
تین نیوز | پایانههای حملونقل بین شهری یکی از فاکتورهای مهم در توسعه یک شهر و یک نیاز مهم برای شهروندان است. با وجود این، توسعه شهر در سالهای گذشته باعث شده است که بسیاری از این پایانهها در دل شهر قرار بگیرند و خود تبدیل به معضلی در ترافیک و آلودگی هوای شهرها شوند. وقتی آلودگی هوا به مرز بحران میرسد یا وقتی ترافیک امان شهروندان را میبرد، اظهارنظرها درباره چرایی آلودگی و بروز ترافیک بیشتر میشود. از مسئولان، نمایندگان مجلس، اعضای شورای شهر و کارشناسان گرفته تا شهروندان عادی هرکدام درباره این معضلات سخن میگویند و به ظن خود راهحلهایی
ارائه میدهند. این راهحلها به صورت نظری در بسیاری از موارد درست به نظر میرسد. آلودگی هوای پایتخت میتواند ناشی از تعداد بیش از اندازه خودروها، همجواری صنایع آلاینده و کارگاهها و پایانههای آلوده کننده هوا باشد. در مقام عمل البته ماجرا فرق میکند؛ اینکه بدانیم دلیل آلودگی عبور و مرور خودروهای فرسوده و دیزلی در شهر است با اینکه بخواهیم این عبور و مرورها را ساماندهی کنیم، از زمین تا آسمان فرق دارد. با وجود این آنطور که به تازگی مدیرعامل سازمان پایانههای شهرداری تهران اعلام کرده قرار است درصورت تامین اعتبار، پروژه انتقال یکی از
سامانههای پایتخت کلید بخورد. حاجیبیگی، درمورد آخرین وضعیت جابجایی پایانه مسافربری شرق تهران گفت: طرح جابهجایی پایانه شرق اجرایی شده است.
پایانههای مسافربری در ایران و تهران
پایانه مسافربری که با عنوان ترمینال مسافربری هم شناخته میشود فضایی برای سوار و پیادهکردن مسافران اتوبوسهای شهری و بینشهری است که اغلب به شکل یک ساختمان بزرگ همراه با امکانات رفاهی طراحی میشود. شرکتهای مسافربری دارای دفاتر فروش بلیت در پایانهها هستند و مسافران از طریق سکوهای مشخص سوار یا پیاده میشوند. بسیاری از شهرهای ایران دارای پایانههای مسافربری بینشهری هستند که مسافران را با اتوبوس بین شهرهای مختلف کشور جابهجا میکنند. علاوه بر اتوبوس، معمولا برای مسیرهای درون استانی و شهرهای نزدیک، سرویس مینیبوس و سواری هم
وجود دارد. برخی از ترمینالهای پرتردد ایران عبارتند از پایانه شرق تهران، جنوب تهران، آزادی (غرب) تهران، کاوه اصفهان، صفه اصفهان و پایانه مسافربری تبریز . پایانههای مسافربری اصلی تهران، چهار پایانه است: پایانه مسافربری شرق در خیابان دماوند، مسافربری غرب در خیابان آزادی، پایانه مسافربری آرژانتین در میدان آرژانتین، پایانه مسافربری جنوب در خیابان بعثت.
پایانهها و افزایش ترافیک و آلودگی هوا
پایانههای مسافربری همواره بهعنوان پیشانی شهر، نقش اساسی در معرفی و توسعه شهر ایفا میکنند. این جایگاهها بهمنظور جلوگیری از پراکندگی بنگاههای مسافربری در شهر ایجاد شده و از آلودگی هوا،تداخل ترافیک درون و برونشهری، آلودگیهای زیستمحیطی و افزایش تقاضاهای سفرهای درون شهری جلوگیری میکنند. اما اگر این پایانهها به خوبی ساماندهی نشده باشد و در فضایی غیراستاندارد ایجاد شود خود به عنوان یک عامل ترافیکی وارد میدان شده و باعث افزایش حجم ترافیکی و بارآلودگی شهر میشوند. همچنین اگر فضایی مناسب برای اسکان رانندگان یا افرادی که
به هر دلیلی شب مجبور به اقامت در این پایانهها هستند در این پایانهها وجود نداشته باشد، میتواند در افزایش آسیبهای اجتماعی موثر باشد.
انتقال پایانههای برونشهری وتجهیز پایانههای درونشهری
پایانههای اصلی مسافربری باید در کمربندهای ورودی شهر ایجاد شوند نه در مرکز شهر. به همین دلیل، بحث جانمایی جدید پایانهها بسیار ضروری است. در گام نخست ایجاد پایانه جدید شرق در سرخهحصار در دستور کار قرار گرفت و تا پایان مهر امسال قرار بود این جابهجایی بهصورت کامل انجام شود. از سوی دیگر شهرداری تهران بهتازگی اعلام کرده است، مکانیابی برای انتقال پایانه غرب و جنوب نیز درحال انجام است. با ایجاد پایانههای اصلی در محدوده ورودیهای شهر میتوان شرایطی را فراهم کرد که کارهای خدماتی ناوگان برونشهری مانند تعمیر ناوگان، سوختگیری و
شستوشو دیگر در داخل شهر انجام نشود. همچنین قرار است در داخل شهر امکان مسافرگیری از طریق پایانههای غیرمتمرکز درونشهری فراهم شود تا با ایجاد دسترسیهای آسان شهروندان از سفرهای غیرضروری برای رسیدن به پایانهها جلوگیری شود.
انتقال پایانه شرق
در این راستا مدیرعامل سازمان پایانههای شهرداری تهران اعلام کرده، گویا قرار است به شرط تخصیص اعتبار، داستان دنبالهدار جابهجایی پایانه شرق پایان یابد. حاجیبیگی درمورد آخرین وضعیت جابجایی پایانه مسافربری شرق تهران گفته است: از سال گذشته بنا به تاکیدات شهردار تهران جابهجایی پایانه شرق که در انتهای خیابان دماوند قرار دارد در اولویت قرار گرفت چرا که معتقدیم بخش عمدهای از ناهنجاریهای منطقه تهرانپارس بهدلیل وجود این پایانه است و از سویی دیگر تعریض خیابان دماوند نیز به انتها رسیده است و برای از بین بردن ناهنجاریهای اجتماعی و
ترافیکی لازم است که پایانه جابهجا شود. او با بیان اینکه پایانه جدید در محل مناسبی که کریدور شرق تهران محسوب میشود در حال ساخت است، گفته است: این زمین در محدوده منطقه سرخهحصار واقع شده است و در 30 هکتار درحال ساخت این پایانه هستیم . ایسنا نوشت؛ به گفته مدیرعامل سازمان پایانههای شهرداری تهران تا کنون تنها 30 درصد از این پروژه ساخته شده است و درصورت تامین منابع تا پایان سال آینده شاهد بهرهبرداری از پایانه جدید شرق تهران خواهیم بود.
پایانه شرق از نظر مکانی مشکل ندارد
طرح انتقال تمام پایانههای شهری به خارج از فضای شهر در برنامههای آینده شورای شهر است. یکی ازاعضای کمیسیون عمران و شهری شورای شهر با بیان این مطلب به آرمان میگوید: پایانههای حملونقل شهری در اکثر شهرهای کشور در داخل فضای شهر قرار گرفتهاند که این مساله با استانداردهای موجود در سراسر دنیا از نظر اصول شهرسازی مطابقت ندارد. اسماعیل دوستی با بیان این مطلب میافزاید: قرار بود پایانه مسافربری جنوب و غرب تهران را به جنوب شهر (در نزدیکی شهر آفتاب) منتقل کرده و برای ساماندهی پایانه شرق از نظر مهندسی فضای این پایانه فکری کنیم. او با بیان اینکه در مورد
انتقال دو پایانه جنوب و غرب تاکنون اقدامی صورت نپذیرفته اعلام کرد: پایانه شرق درحال بازسازی است اما پیشرفت آن کند است، طرحی در زمینه انتقال پایانه شرق وجود ندارد و این پایانه از نظر مکانی مشکلی ندارد.
طرحی در زمینه انتقال پایانهها ارائه نشده است
پایانههای شهری محل اسکان تعداد زیادی فرد و خودرو است که تجمع آنها میتواند مشکلات زیادی را ایجاد کند. یکی از اعضای کمیسیون عمران مجلس با بیان این مطلب به آرمان میگوید: اینکه تعداد زیادی خودرو و اتوبوس به بهانه سوارکردن مسافر در یک نقطه جمع شوند در کنار مشکلات محیطی و ایجاد ترافیک منجر به نازیبا شدن فضای شهر میشود. محمدابراهیمرضایی با بیان اینکه تاکنون به مجلس هیچ طرحی در زمینه انتقال پایانههای شهری داده نشده میگوید: در مهندسی شهری لازم است قبل از اینکه فضایی ساخته شود و بودجهای به آن اختصاص یابد موقعیت مکانی برای ایجاد آن سنجیده شود تا
در آینده شاهد هزینه برای بازسازی یا انتقال یک مکان نباشیم، اما تاکنون هیچ طرحی در زمینه انتقال این پایانهها به مجلس ارائه نشده است و به نظر میرسد شهرداری به تنهایی در این مورد تصمیمگیری میکند. او در ادامه میگوید: لازم است تمام پایانههای شهری به فضایی خارج از محدوده شهرها منتقل شوند تا کمتر شاهد ایجاد مشکلات ترافیکی و ازدحام در این مکانها باشیم.