گره جدید ترافیک پایتخت
تین نیوز | چرا مراجعهكنندهها، توقف در حاشیه خیابانها را به پاركینگهای زیرزمینی مجتمعها ترجیح میدهند؟
غفلت مدیریت شهری از محاسبه دقیق «گنجایش ترافیكی» در مناطقی كه مجوز ساخت «مال» در آنها صادر شده، گره عبور و مرور در تهران را كورتر كرد.
بهعنوان نمونه، در منطقه پنج تهران، یك مجتمع تجاری تازهتاسیس در بافت مسكونی، جریان عبور و مرور ساكنان محله را قفل كرده و مشکلات سكونت در خیابانهای اطراف را افزایش داده است. بهرغم تعبیه انبوه پاركینگ در این مجتمع، عدم تناسب بین «ظرفیت محدود مسیرهای منتهی به مجتمع» و «حجم نامحدود فضای خرید»، ترافیك این منطقه غیرقابلتحمل شده است.
غفلت سالهای اخیر مدیریت شهری تهران از «انجام محاسبات ساده ترافیكی» هنگام صدور یكسری پروانههای ساختمانی خاص، هماكنون گره «پارك خودرو» در خیابانهای پایتخت را پیچیدهتر كرده است.
وضع موجود مجتمعهای تجاری بزرگ و تازهتاسیس در چند منطقه تهران نشان میدهد: مجوزهایی كه طی دو، سه سال اخیر برای احداث تعدادی مجتمع تجاری چندمنظوره موسوم به «مال» در یكسری مناطق صادر شده است، انطباق لازم و حتی حداقلی با ویژگی و بافت مسكونی این محلهها ندارد و این مغایرت در اولین عارضه، خود را به شكل «قفل شدن جریان عبور و مرور» در اطراف مجتمعهای جدید نشان داده است.
در برخی از این مجتمعها كه اخیرا مورد بهرهبرداری قرار گرفتهاند، 5 تا 7 طبقه از فضای زیرزمین–تراز منفی مجتمع- به تامین پاركینگ با گنجایشی حداقل معادل 1500 خودرو، اختصاص داده شده اما معابر تنگ اطراف این مجتمعها و عدم تناسب بین «ظرفیت محدود مسیرهای هدایت خودروهای شهروندان به مجتمع» و «حجم نامحدود فضای تجاری مجتمع برای جذب گردشگر»، دسترسی مردم به پاركینگهای انبوه تعبیه شده در زیرزمین «مال»ها را عملا غیرممكن كرده است.
مشاهدات در سطح شهر تهران، وضعیت آشفته ترافیك در اطراف این مجتمعها را به خوبی تایید و بازگو میكند. از یكسو پارك خودروهای مراجعهكنندگان در فواصلی دورتر از مجتمع و حتی در حاشیه اتوبانهای اصلی نزدیك این برجها و از سوی دیگر، مزاحمتی كه ترافیك ناشی از این مراجعهها برای ساكنان محلههای مجاور «مال»، بهوجود آوردهاند تنها بخشی از پیامد محاسبات غلط شهرسازی مسوولان برای صدور مجوز ساخت این مجتمعها است.
تبعاتی كه در آینده نزدیك، این بار برای سرمایهگذاران و صاحبان واحدهای تجاری این برجها بهوجود میآید، تاثیر گره كور ترافیك در خیابانهای منتهی به این مجتمعها بر خستگی و رویگردانی شهروندان از مراجعه مجدد است. این اتفاق میتواند نرخ فروش و درآمدزایی این مجتمعها را در درازمدت كاهش دهد.
بررسیهای «دنیایاقتصاد» نشان میدهد: ساختوساز «مال» در تهران عمدتا در مناطق یك تا سه و همچنین منطقه5 و منطقه 22 در جریان است. این در حالی است كه از میان این پنج منطقه، فقط منطقه22 به لحاظ معابر پهن و تراكم جمعیتی كم در محلهها، مناسب احداث این نوع مجتمعها ارزیابی میشود.
در چهار منطقه دیگر كه به محل تجمع برجهای تجاری چندمنظوره تبدیل شده، دو ویژگی «بافت متراكم مسكونی» و «عرض باریك خیابانهای فرعی»، مشكلات متعددی را در آینده و هنگام افتتاح این برجهای در حال ساخت، برای اهالی محل ایجاد خواهد كرد.
این همه برج تجاری در شرایطی، مناطق محدود و محلههایی خاص از تهران را تسخیر كردهاند كه طبق اعلام اخیر شورای عالی شهرسازی و معماری كشور، هنوز ضوابط معین و قابل تاییدی برای بلندمرتبهسازی در پایتخت وجود ندارد!
شورای عالی شهرسازی و معماری كشور هفته گذشته با هشدار به مدیریت شهری تهران، بابت تاخیر چندساله در تدوین و ارائه ضوابط نحوه احداث بلندمرتبهسازی به شورای عالی، اعلام كرد: شهرداری تهران طبق مصوبات طرح جامع شهر تهران، باید سالها پیش، این ضوابط را تصویب میكرد.
غیبت مقررات استاندارد و مورد تایید شورایعالی شهرسازی برای برجسازی در تهران، میتواند بهعنوان بستر اصلی در بروز آشفتگی امروز شهر بهخصوص در محلههای اطراف برجهای تجاری مطرح باشد. مشكلات تردد و عبور و مرور همسایگان این برجها، در یك نمونه خاص، به اطراف یك مجتمع تازهتاسیس در منطقه5 تهران مربوط میشود.
راه صعبالعبور دسترسی به یك مجتمع
صد متر مانده به یکی ازمجتمعهای تجاری غرب تهران بر تراکم خودروها افزوده میشود. اهالی محل کم کم به ترافیک این منطقه عادت کردهاند. خودروها سرگردان به دنبال جای پارک هستند. ترافیک تا کوچه پسکوچههای اطراف این مجتمع کشیده شده است. برای رسیدن به پارکینگ این مجتمع باید از کوچههای اطراف عبور کرد تا به پارکینگ چند طبقه و مجهز این مجتمع رسید. این در حالی است که در یکی از مجتمعهای تجاری دیگر درهمین منطقه با ایجاد دسترسی اختصاصی به پارکینگ مراجعهکنندگان کمتر گرفتار چنین مشکلاتی هستند.
بیشتر مراجعهکنندگان به این مجتمع ترجیح میدهند به جای آنکه گرفتار ترافیک داخل کوچهها شوند در حاشیه بزرگراه پارک کنند تا گرفتار هفت خوان ترافیکی اطراف این مجتمع نشوند. اما چرا با وجود عوارض بالایی که این نوع ساختمانها به شهرداری میدهند پیشبینیهای لازم برای رفاه مخاطبان این مجتمع چندمنظوره نشده است.
ولی نجاتی معاون ترافیکی شهردار منطقه5 در این رابطه به «دنیای اقتصاد» میگوید: سه گزینه برای رفع مشکل این مجتمع تجاری پیشبینی کردهایم و بهزودی مشکل ترافیکی منطقه حل میشود.
او با گلایه از پلیس راهنمایی و رانندگی بابت عدم همکاری مناسب در برخورد با خودروهای متخلفی که در حاشیه این مجتمع پارک میكنند، میگوید: یکی از راهکارهای ما ایجاد ورودی و خروجی اختصاصی برای این مجتمع است. یکی از راهحلهای شهرداری برای کاهش ترافیک این منطقه یکطرفه کردن خیابان پیامبر و انسداد دسترسی به بزرگراه ستاری از مسیر خیابان پیامبر است؛ راهحلی که دو سه روزی است اجرایی شده است تا حجم ترافیك در خیابانی كه این مجتمع عظیم در آن احداث شده، تاحدودی سبك شود.
قائممقام ترافیکی شهرداری منطقه 5 تهران در توضیح علت یکطرفه شدن خیابان پیامبر میگوید: یکطرفه شدن خیابان پیامبر بر اساس تصمیم کمیته شبکه معابر حملونقل ترافیک شهر تهران اتخاذ شده و بر این اساس، این خیابان یکطرفه میماند.ولی نجاتی توضیح میدهد: مسیر جایگزین دسترسی این خیابان به بزرگراه ستاری نیز از انتهای خیابان پیامبر، بزرگراه حکیم و بزرگراه ستاری تعیین شده است.
نجاتی اضافه میکند: البته این تنها طرح منطقه برای حل مشکل ترافیک ناشی از این فروشگاه نیست و بهزودی با طرحی که بهطور کامل اجرایی میشود، تاثیرات خوبی را در منطقه شاهد خواهیم بود.
این مسوول شهرداری منطقه 5 در پاسخ به اینکه آیا قبل از ساخت این مجتمع برای ترافیک آن مطالعه شده بود، تاکید میکند: مطالعات ترافیکی در زمان ساخت این مجتمع صورت گرفته بود و آن مطالعه نیز همچنان ادامه دارد اما در آن زمان اینگونه صلاح دیده شد تا به مجتمع مجوز داده شود. درحالیکه این مسوول شهرداری از انجام مطالعات برای ساخت این فروشگاه خبر میدهد؛ اما دیگر مسوولان شهری با وی همنظر نیستند.
جانشین رئیس پلیس راهور تهران نیز ضمن گلایه از ترافیک ناشی از این فروشگاه و تعداد اندک پارکینگهای آن، میگوید: شهرداری از ابتدا نباید مجوز این مجتمع را صادر میکرد زیرا مراجعه به فروشگاه زیاد و محل تردد و پارک خودرو بسیار اندک است.
سرهنگ حسن عابدی میگوید: بهرغم مشکلات اهالی محل مجبور به انسداد مقطعی ورودی خیابان پیامبر به ستاری هستیم و راهکار دیگری به نظر نرسیده است.
وی با بیان اینکه از زمان راهاندازی این فروشگاه تعداد زیادی نیروهای ما جهت تسهیل در عبور و مرور شهروندان در محلهای اطراف این فروشگاه هستند، میگوید: در حال حاضر تصمیمی جامع در این رابطه در نظر گرفته نشده و راهکاری نیز تاکنون به نتیجه نرسیده است.
35 دقیقه عمر روزانه، صرف پارکینگیابی
یافتن جای پارک، یکی از مشکلات قدیمی پایتختنشینان است. حتی ساماندهی پارکهای حاشیهای و ایجاد پارکینگهای عمومی نیز سبب کاهش مشکلات تهرانیها در این رابطه نشده است. این مشکل در آپارتمانهایی که در همسایگی مجتمعهای اداری و تجاری هستند بیش از سایر مناطق نمود دارد.
بانکها و بیمارستانها، مجتمعهای دولتی حتی برای کارمندان خود نیز فضای پارک پیشبینی نکردهاند و مراجعهكنندگان این ادارات با پارک دوبله خودروهایشان، یا توقف مقابل پارکینگ همسایگان سبب آزار و اذیت اهالی محل میشوند. طبق استانداردهای بینالمللی، سهم حاشیه خیابانها از خودروهای پاركشده در یك شهر، میتواند حداكثر 30درصد باشد و 70 درصد مابقی خودروهای توقفی باید در سطوح مسقف، پارك شوند. این در حالی است كه در برخی محلههای تهران، 100 درصد خودروهای پاركشده، در سطوح خیابانها متوقف هستند!
براساس آمارهای ارائه شده از سوی برخی از کارشناسان امور شهری در تهران روزانه بیش از یک میلیون خودرو برای پیدا کردن جای پارک مناسب بین 15 تا 35دقیقه وقت صرف میکنند. ابوالفضل قناعتی عضو کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای اسلامی شهر تهران درباره حل معضل پارکینگ در پایتخت میگوید: براساس برنامه پنجساله دوم شهرداری تهران، پایتخت به ۶۰ هزار پارکینگ مسقف نیاز دارد.
به گفته وی، یکی از جدیترین چالشهای شهر تهران نبود فضای پارک خودرو است و رویکرد ما در برنامه پنجساله دوم شهرداری تهران ایجاد پارکینگهای مسقف در معابر پرتردد است که امیدواریم با حذف پارک حاشیهای از بار ترافیکی این مناطق کاسته شود.
عضو شورای شهر تهران با اشاره به کمبود فضای پارک در پایتخت میگوید: بهدلیل کمبود پارکینگ در پایتخت، در حال حاضر بیشتر از فضای پارک حاشیهای استفاده میشود.