تهران، شهر آشنا در ردهبندی شهرهای جهانی
تین نیوز | ساکنان جهان امروز به سرعت روستاها را تخلیه میکنند و ساکن شهرها میشوند.
بیش از 60درصد ازجمعیت جهان ظرف 50سال اخیر به سمت شهرها مهاجرت كردهاند و پیشبینیها حاكی از ادامه این روند است، بهنحوی كه تا 15سال آینده یعنی وقتی جمعیت جهان به مرز 8میلیارد نفر رسید، 5میلیارد نفر از مردم جهان شهرها را برای زندگی خود انتخاب كرده باشند.
در این میان وضعیت شهر تهران بهعنوان یكی از كلانشهرهای بزرگ دنیا بهتر از بقیه نیست؛ حتی نرخ رشد جمعیت شهرنشین آن از سایر شهرهای دنیا پیشی گرفته است درحالیكه مهاجران به عواقب تصمیم خود و فشاری كه از این بابت به منابع طبیعی، محیطزیست و... وارد میشود، نمیاندیشند.
آنچه مسلم است دامنه مسئولیت مدیران شهری در چنین شرایطی آنقدر گسترده و پیچیده است كه تعریف الگویی جدید برای اداره شهرها را ناگزیر میسازد و در این الگوی جدید دیگر جایی برای انفعال شهروندان باقی نمیماند. در این شیوه صحبت بر سر لزوم مشاركت مردم در اداره امور و مسئولیتپذیر كردن آنها، تقویت جایگاه مدیریت شهری در عرصه نظام اجرایی و بودجهای كشور و در ابعاد كلانتر نیز تقویت دیپلماسی مدیران شهری با همتایان خود در سایر شهرهای جهان با هدف تبادل تجربیات است.
قدر مسلم شهر تهران در چند سال اخیر از عوارض رشد سریع شهرنشینی در امان نبوده، با این همه مدیریت شهری آن سعی كرده در ابعاد مختلف با تأمین سرانههای خدماتی، رفاهی، اقتصادی، محیطزیستی، حمل و نقلی، عمرانی و... مسیر آینده زندگی ساكنان خود را بهبود بخشد و حتی در این راه چنان پیش رفته كه موفق به كسب جایگاه جهانی شده و در زمره شهرهای پیشرفته جهان قرار گرفته است.
از جمله این تلاشها توسعه حملونقل عمومی و طراحی و ساخت خطوط اتوبوسهای تندرو، توسعه سیستم حملونقل زیرزمینی و بهكارگیری سیستمهای هوشمند در مدیریت ترافیك است تاجایی كه 2سال پیش از سوی اجلاس بینالمللی حملونقل پایدار، تهران در كنار شهرهای گوانگجوی چین، لئون مكزیك، نانت فرانسه و لیمای پرو بهعنوان پنجمین شهر موفق جهان در بحث حملونقل عمومی انتخاب شد.
در سال2011 نیز سازمان ملل متحد و همچنین چند انجمن مطرح در سطح بینالمللی از شهرداری تهران بهدلیل تلاش برای ارتقای سطح كیفیت زندگی شهری تقدیر كردند و جایزه ویژه متروپلیس را به تهران اختصاص دادند.
علاوه بر این، محمدباقر قالیباف شهردار تهران نیز در سال2008 از سوی بنیاد سیتیمایور (city mayor) در میان بیش از 800شهردار جهان در جایگاه هشتم قرار گرفت زیرا در بررسیهای این بنیاد ثابت شد كه شهردار تهران در سراسر دوران مدیریت خود برای نوسازی زیرساختهای پایتخت و توسعه خدمات عمومی به موفقیتهای بزرگی دست یافته است.
دیپلماسی شهری و نگاه به آینده
در عصر حاضر مدیران شهری از یك سو نیازمند هماندیشی بهمنظور كشف راهكارهای كنترل سرسامآور مهاجرت به شهرها و از سوی دیگر تلاش برای جلوگیری از كاهش استانداردهای زندگی و حل انواع چالشها و بحرانهای شهری در سایه دیپلماسی شهری هستند.
شاید به همین دلیل باشد كه سازمان ملل متحد برای نخستینبار تصمیم گرفت تا در تقویم خود روزی را به نام شهرها نامگذاری كند. قرار است هرسال در چنین روزی مسئولان شهری طی مراسمی گرد هم آیند و در اقدامی مشابه لزوم همكاریهای بینالمللی، انتقال تجارب و تبادل افكار را به یكدیگر یادآوری كنند.
شهرداری تهران نیز تلاش دارد در سایه دیپلماسی شهری ضمن انتقال تجربیات خود از تجربیات دیگران نیز در جهت اداره بهینه شهر و ارتقای سطح زندگی مردم خود استفاده كند. شاید رویكرد مدیریت شهری تهران در برپایی اجلاس شهرداران كلانشهرهای آسیایی و ایجاد دبیرخانه دائمی این اجلاس در تهران، ازجمله همین تلاشها در عرصه دیپلماسی شهری به شمار آید. در همین اجلاس شهرداری تهران جایزه بنیاد جهانی انرژی در سال2012 را بهدلیل فعالیت در حوزه محیطزیست، استفاده از انرژی پاك و استقرار مدیریت سبز دریافت كرد. شهرداری تهران در ادامه تقویت رویكرد دیپلماسی شهری خود در ششمین مجمع جهانی
شهری كه با حضور بیش از 114كشور و 9هزار نفر از مدیران شهری جهان در شهر ناپل برگزار شده بود نیز شركت كرد. یكی از مهمترین محسنات این مجمع جهانی این بود كه بیش از 3هزار تجربه شهری از سراسر جهان مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
در جریان این مجمع جهانی نیز شهرداری تهران موفق شد لوح برترین تجارب موفق شهری جهان را از آن خود كند دلیل این تقدیر نیز توسعه چشمگیر تهران در حوزه حملونقل عمومی بود. تهران در یازدهمین كنگره جهانی سازمان كلانشهرهای جهان (Metropolis) در حیدرآباد هند نیز شركت كرد. در این كنگره جهانی نیز از پروژه دریاچه شهدای خلیجفارس(چیتگر) تقدیر به عمل آمد. این دریاچه نیز در تلطیف هوا و پركردن اوقات فراغت خانوادهها در زمره طرحهایی است كه به ارتقای استاندارد زندگی در شهر كمك كرده است.
شنبه گذشته نیز همزمان با روز جهانی شهرها، در تهران مراسم بزرگداشتی برگزار و به ابتكار شهرداری تهران نخستین جایزه بینالمللی «خشت طلایی» پایهگذاری شد. قرار بر این است كه هر سال در روز جهانی شهرها این جایزه به پروژههایی اهدا شود كه در ارتقای كیفیت زیست شهری بیشترین تأثیر را داشته باشند. امسال این جایزه بهترتیب به بوستان باغ ایرانی، تونل نیایش و بزرگراه طبقاتی صدر و پل طبیعت اهدا شد.