وقتی دوربینها کنترل میکنند
تین نیوز | تهران در حال تبدیل شدن به شهری هوشمند است. این خبر را روز جمعه مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک شهر تهران اعلام کرد. ایلوش وزیری با اشاره به ساز و کارهای هوشمندسازی شهر تهران گفت: از ابتدای سال حدود 70 دستگاه دوربین نظارت تصویری در پایتخت راهاندازی شده و در تلاش هستیم تعداد این دوربینها را تا پایان سال به هزار و 200 دستگاه افزایش دهیم تا بتوانیم نظارت دقیق و گستردهتری بر معابر و ترددهای شهر داشته باشیم. ضمن اینکه به تازگی علی راقی، معاون نظارت بر اماکن عمومی فاتب از الزام تمامی واحدهای صنفی کوچک و بزرگ دارای پروانه کسب به نصب دوربینهای مداربسته
در سال 93 خبر داد.
دوربین ها شما را کنترل می کنند
زندگی زیر ذرهبین دوربینها موضوعی است که با رشد فنآوری و تکنولوژی دستمایه بسیاری از داستانها و فیلمها شده است. شاید کنترل رفتارهای شهروندان در اماکن مختلف توسط دوربین تا چند دهه پیش تنها در تخیل امکان پذیر بود. تخیل دیروز بشر اما با پیشرفت علم و تکنولوژی به واقعیتی اجتناب ناپذیر تبدیل شد؛ به طوری که در حال حاضر، کمتر مکانی را میتوان یافت که به کمک دوربینهای مداربسته رفتارها را رصد نکند. گسترش جرم و جنایت در اروپا و ناتوانی پلیس از یافتن مجرمان در پایان قرن بیستم، مسئولان وقت را بر آن داشت تا به دنبال راه چارهای برای کنترل محیط شهری
باشند. تجاوز به دو کودک در انگلیس و تشویش اذهان عمومی نسبت به ناامنیهای موجود برای اولین بار جرقه تولید و نصب دوربینهای مداربسته را زد. اولین رونمایی از دوربین مداربسته در اماکن عمومی در آمریکا سال 1973 صورت گرفت. زمانی که در میدان تایمز نیویورک اولین دوربین مداربسته به منظور جلوگیری از جرائم در محدوده نصب شد بسیاری در تصور کاهش میزان جرم در منطقه بودند. اما، برخلاف تصور عموم، دوربینها نقش چشمگیری در کاهش جرائم ایفا نکردند. استفاده از دوربینهای مداربسته به تدریج و در فاصله سالهای 1990 تا 2000 در بسیاری از کشورها رواج یافت به طوری که امروزه کمتر
کشوری را میتوان یافت که بخشی از پایههای امنیت خود را بر استفاده از دوربینهای مداربسته استوار نکرده باشد. گستردگی استفاده از این دوربین ها تا بدانجاست که به گفته مقامات انگلیس هر 14 شهروند توسط 1 دوربین کنترل میشوند.
مسئولیت دوربین های مداربسته با کیست؟
استفاده از دوربینهای مداربسته سابقه چندان طولانی در ایران ندارد. در دهههای گذشته تنها چهارراهها و خیابانهای اصلی پایتخت میزبانهای دوربینهای مداربسته در ایران بودند. ادعای مسئولان مبنی بر کنترل بهتر شهر، کاهش میزان جرائم و رصد وضعیت ترافیکی به تدریج عاملی شد تا دوربینهای مداربسته راهی سایر شهرها و اماکنی همچون بیمارستانها و مراکز آموزشی شوند. البته، گستردگی استفاده از این ابزار با واکنشهایی از سوی مسئولان و شهروندان همراه بود. به طوری که در سال 1387، محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور دولت نهم در نامهای اعتراض خود را نسبت به نصب
دوربینهای مداربسته در شهرها اعلام کرد. او نیروی انتظامی را از اجرای طرحهایی که «نشانگر بدبینی به مردم است» برحذر داشت. اندکی بعد از انتقادات به استفاده و نصب دوربینهای مداربسته در بسیاری از اماکن، نمایش فیلمهای ضبط شده از طریق این دوربینها در شبکههای اجتماعی با واکنش های بسیاری همراه بود. این اتفاق، نگرانیها را درباره نحوه مراقبت و استفاده از اطلاعات ثبت شده افزایش داد. در این مورد نیز مسئولان قضایی با تکیه بر قانون اساسی، هرگونه بازبینی و استفاده از حافظه دوربینهای مداربسته را منوط به مجوز مقامات انتظامی و قضایی دانستند.
نصب دوربینهای مداربسته در تعدادی از مدارس دخترانه و ابراز بیاطلاعی مسئولان آموزش و پرورش از این موضوع از دیگر رویدادهایی است که همزمان با گسترش استفاده از این وسیله صورت گرفته است. اگرچه، بسیاری از کارشناسان بر این عقیدهاند که مدرسه فضایی خصوصی است و استفاده از دوربین مداربسته در این مکان تنها به منجر به تربیت دانش آموزان مصنوعی می شود.
دوربین های مدار بسته؛ همسان سازی جمعیت
کنترل جرائم، کاهش میزان خشونت، امکان خدمترسانی هر چه سریعتر به شهروندان و حفظ امنیت آنان از جمله دلایلی است که به گسترش استفاده از دوربینهای مداربسته در بسیاری از کشورهای جهان دامن زده است. با وجود اینکه نمیتوان از مزایای دوربینهای مداربسته و پیگیری تخلفات چشم پوشید، قرار گرفتن در حیطهای سرشار از نظارت، قدرت عمل را تا اندازهای از افراد سلب می کند. اینکه افراد تصور کنند همواره تحت نظر و کنترل هستند ابتکار عمل را از شهروندان میگیرد به گونهای که افراد تحت نظارت دوربینها با فاصله گرفتن از خود واقعی شان به طور مرتب مجبور به سانسور
کردن خود و عمل به شیوههای مرسوم هستند. این رویکرد می تواند منجر به شکل گیری جمعیتی همسان در بلندمدت شود.
استفاده از دوربین های مداربسته قانونی است
نعمت احمدی، حقوقدان با اشاره به مبانی قانونی استفاده از دوربین در اماکن مختلف میگوید: نفس استفاده از این دوربینها با قانون مغایرت ندارد. چرا که دوربین نه در حریم خصوصی افراد که در اماکن عمومی نصب می شود. این واقعیت که دنیا در حال حاضر جمعیت میلیاردی خود را با دوربین کنترل می کند انکار ناپذیر است.او در ادامه تصریح می کند: حوادثی چون بمب گذاری در متروی لندن یا تیراندازی در بوستون تنها با کمک دوربینها پیگیری شدند. در واقع، دوربینها نقش بزرگی در دستگیری عاملان این جنایت داشتند. بر همین اساس، نمیتوان نقش سازنده دوربینها را نادیده گرفت. زیرا،
بخش قابل توجهی از امنیت مردم در شهرها مرهون دوربینهای کنترل کننده است.احمدی بیان می کند: آنچه در بحث دوربینهای مداربسته قابل بحث و بررسی حقوقی است، نحوه استفاده از اطلاعات این دوربینهاست. در واقع، همزمان با نصب دوربین، شهروندان حق دارند که بدانند اطلاعات ثبت شده به چه صورت مورد استفاده قرار می گیرد. در گذشته، در مواردی با سوء استفاده از فیلمها و اطلاعات رو به رو بودهایم که به طور حتم، به معنای تجاوز به حریم خصوصی است و غیرقانونی به شمار می رود. او در پایان عنوان می کند: اگر خروجی کار درست باشد و اطلاعات به شیوهای درست و تحت نظارت مسئولان
قضایی مورد بازبینی قرار بگیرد، استفاده از دوربین نتیجهای جز افزایش امنیت به همراه نخواهد داشت.
سکه دو رو دوربین های مداربسته
رئیس انجمن روانشناسی ایران نیز با اشاره به اینکه استفاده از دوربینهای مداربسته سکه دو رو است، می گوید: در دنیای امروز کنترل شهروندان امری اجتنابناپذیر است. تمامی مردم به طور خواسته یا ناخواسته همواره در معرض کنترل قرار دارند و دوربینها لحظه به لحظه حضور شهروندان در اماکن عمومی را ثبت می کنند.شیوا دولت آبادی بیان می کند: به باور من، کنترل تا حدی میتواند به انسان احساس امنیت دهد. در واقع، با استفاده از دوربینها میزان نظارت افزایش یافته و به دنبال آن حوادث کمتری رخ میدهد.او در ادامه بیان می کند: اما زمانی که کنترل از حد خود خارج می شود و تمامی
زندگی را در برمیگیرد، نتیجهای جز احساس ناامنی به همراه ندارد. انسانها علاقه ندارند که در محیط اجتماعی همواره در حال رصد شدن و ارزیابی باشند.