◄ بررسی نظام مدیریت حساب کارت بلیت مترو و اتوبوس
تین نیوز | نظام مدیریت حساب شبکه کارت بلیت مترو و اتوبوس شامل توزیع کارت، شارژ و تسویه حساب آن به علاوه چالش ها و فواید ایجاد شبکه یکپارچه کارت بلیت مترو و اتوبوس در کلانشهر های کشور در جلسه کارگروه ITS بررسی شد.
به گزارش خبرنگار تین نیوز، در جلسه کارگروه I.T.S نظام مالی و توزیع شبکه کارت بلیت مترو و اتوبوس، بررسی شد.
در این جلسه، بر اساس پیشینه راه اندازی نظام مالی، دریافت، توزیع و تسویه مالی کارت بلیت مترو و اتوبوس، بیان شد که نگاه اجرایی شهرداری تهران برای این پروژه B.O.T بوده و بر اساس این نوع قرارداد، راه اندازی و بهره برداری پروژه برای مدت پنج سال به بخش خصوصی واگذار می شود.
اما از جمله دلایلی که شهرداری تهران در انجام پروژه وارد نشده، یکی حجم بالای سرمایه گذاری و دیگری نداشتن تجربه لازم در خصوص فناوری های نوین بوده است. بر همین اساس شهرداری تهران به جای خرید تجهیزات و سخت افزار، خدمات دهنده نظام جمع آوری، توزیع و تسویه مالی کارت بلیت مترو و اتوبوس را در اختیار گرفت.
نظام مدیریت کارت و تسویه حساب در مدل اولیه
چنانکه در این جلسه مطرح سد، شبکه مترو به دلیل تجربه کافی در حال حاضر به صورت الکترونیکی و خودکار مدیریت حساب کارت و تسویه را انجام می دهد و به دلیل سهل الوصول تر بودن نحوه پرداخت و جمع آوری آن به روی زمین آورده شد. همچنین با وجود 2.5 میلیون کارت مترو در دست مردم، عاقلانه ترین کار، تقویت و گسترده تر کردن خدمات در قالب کارت بود.
دلایل تجدید نظر در نظام کارت بلیت اتوبوس
به دلیل شروع تحریم ها، شرکت بهره برداری مترو تهران در مورد تامین کارت بلیت مترو اتوبوس با مشکل روبرو شده بود و این کارت ها بیشتر در مترو مصرف می شد، به همین دلیل بیشترین تهدید متوجه سیستم اتوبوسرانی می شد و در همین راستا، شهرداری تهران در سه ماه اول سال 89 حداقل در هر هفته، یک نامه از سوی شرکت واحد اتوبوسرانی جهت کسب اجازه برای چاپ مجدد بلیت اتوبوس دریافت می کرد، اما با جدیت جلوی در خواست ها گرفته شد و روال همیشگی ادامه پیدا کرد.
نظام مدیریت کارت و تسویه حساب در مدل جدید
در ادامه جلسه، بازبینی مدل اولیه و تغییر رویکردها نسبت به کارت بلیت مطرح شد که بر اساس آن تمرکز بانک مرکزی در یک مقطع زمانی به کارت های offline معطوف شد و شهرداری تهران در قالب یک نگاه توسعه ای به دنبال ایجاد کیف پول خرد الکترونیک رفت.
در مدل ارائه شده توسط شهرداری تهران، مردم در حمل و نقل چند وجهی می توانند می توانند از پشتوانه نظام بانکی استفاده کنند و در همچنین در این ایده مرجع تهیه، فروش و شارژ در فضای دیگر و پذیرندگی جداگانه تعریف شده است.
معماری نظام مدیریت کارت بلیت اتوبوس در مدل جدید
همچنین در این جلسه گفته شد که در مدل جدید، یک حساب متمرکز در بانک عامل (بانک شهر) به نام حساب خزانه باز شد و شهرداری تهران علیرغم اینکه می توانست برای مدیریت گردش مالی کارت متخصص در اختیار بگیرد و خود را درگیر مباحث مالی کند، طی یک مناقصه عمومی بخش خصوصی را مسئول انجام کل کار و عامل تسویه حساب خزانه قرار داد.
لازم به ذکر است انجام این روش در ابتدا اعتبار 500 میلیون تومانی در بر می گرفت اما به دلیل استقبال از سوی بخش خصوصی امروزه شاهد واریز روزانه یک و نیم میلیارد تومان در روز در حساب خزانه هستیم.
در روش "درصد از گردش" از هر تراکنش سهم بخش خصوصی اضافه می شود زیرا شهرداری تهران درآمد را بر میزان عملکرد منطبق کرده است، به طوری که هرچه پیمانکار فروش خود را بیشتر کند گردش مالی وی بیشتر خواهد شد.
همچنین نحوه تسویه حساب با ذی نفعان بیان شد و بر اساس آن، در پایان شب، داده های مالی به بانک اطلاعاتی شهرداری تهران مخابره می شود و پس از آن تسویه حساب مالی از سوی مجری سامانه فروش به ذی نفعان پرداخت می شود.
احتمال ایجاد رانت در نظام مدیریت کارت بلیت
در این جلسه، یک عضو کارگروه ITS اظهار داشت: ممکن است یکی از شرکت های پیمانکار توسط یک اعتبار مجازی، کار را تا بخش کوچکی ادامه پیدا کند اما در بقیه راه، سهم شهرداری پرداخت نشود و از این رو در اختیار گرفتن شرکت هایی با دپوی مالی نیاز است.
در پایان جلسه نیز سایر اعضای کارگروه، خدمات دهی شهرداری تهران از طریق کارت بلیت به شهروندان سایر کلان شهرها را مورد توجه و بررسی قرار دادند که نظر نماینده شهرداری تهران به عنوان کارشناس (و نه به عنوان عضوی از نهاد شهرداری) این بود که هر نوع هماهنگی بین دو سیستم، یک هزینه اجرایی و یک هزینه مسئولیت در بر دارد و در صورتی که ایجاد شبکه یکپارچه کارت بلیت، میان کلان شهرها برای شهرداری تهران توجیه اقتصادی نداشته باشد، این کار انجام شدنی نخواهد بود، همچنین اگر در سیستم اختلالی به وجود آید هر دو شهر با مشکل روبرو خواهند شد.
رسیدگی به نظام یکپارچه شبکه کارت بلیت مترو و اتوبوس میان کلان شهرها بدون رویکرد اقتصادی در دستور جلسه بعدی کارگروه ITS قرار گرفت.
جلسه کارگروه I.T.S بعد از ظهر دهم شهریورماه در محل معاونت حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران برگزار شد.