◄ ترافیک و کاهش آستانه تحمل شهروندان
وبلاگ تین نیوز، علیرضا اسماعیلی | یکی از آثار مهم و نامشهود ترافیک در مناطق شهری، تاثیر زیانبار آن بر سلامت روان و تندرستی جامعه است. صنعت حمل و نقل علاوه بر آثار سوء جسمانی از جمله مسمومیت با سرب، باعث اختلالات عصبی- رفتاری، تحریک پذیری، اضطراب و حتی انزوای اجتماعی افراد میشود.
براساس مطالعات اخیر، آسیب پذیرترین گروه به عوارض ترافیک، کودکان هستند. این پدیده می تواند منجر به اختلال عملکرد مغزی کودکان، ضعف رشد و تکامل، کاهش ضریب هوش و افت تحصیلی آنان شود.
عدم توجه به آثار روانشناسی حمل و نقل، باعث شده است تا جنبههای زیانبار ترافیک در سلامت انسان ها به درستی شناخته نشود. طراحی همه جانبه فکر ترافیک شهری و مداخلات اصلاحی با رویکرد همکاری بین بخشی سازمان های مسئول حمل و نقل و سلامت جامعه می تواند به بهبود این وضعیت کمک شایانی نماید.
ترافیک از جمله علتهای بیرونی و استرسزاست که موجب میشود تعادل روانی افراد به هم بخورد و آستانه تحمل آنها کاهش یابد. حتیگاهی ترافیک و مشکلات ناشی از آن به حدی روی اعصاب شهروندان تاثیر میگذارد که درگیری و اوقات تلخی به زندگی روزمرهشان پیوند میخورد.
شهروندان که هر روز ناچار هستند ساعات زیادی را در ترافیک معطل شوند، بیتردید دچار کسالت و خستگی خواهند شد و از طرفی بخش عمدهای از وقت مفید خود را باید در ترافیک از دست بدهند.
ترافیک روی همه افراد، چه سالم و چه بیمار اثر دارد و اثر عمده آن، کمشدن آستانهتحمل افراد است، در کل افراد زودرنجتر، پرخاشگرتر، عصبانیتر و کمتحملتر میشوند؛ یعنی با اینکه درگذشته هم این مشکلات را داشتهاند، اما حالا خیلی زودتر به استرسها، واکنش و حساسیت نشان میدهند.
ترافیک باعث میشود که شهروندان بهطور مداوم خسته و بیحوصله باشند. سردردهای میگرنی و عصبی در آنها تشدید میشود و حالت گیجی و منگی به آنها دست میدهد. ارتباطات اجتماعی افراد ضعیف و حتی تمرکزشان کاهش مییابد. هنگام رانندگی عجولتر و واقعا بدخلق میشوند.
آلودگی صوتی نیز یکی از مهمترین عوامل استرسزا و بیماریهای روحی و روانی می باشد. آﻟﻮدگی ﺻﻮتی ﻳکی از ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ آﻻﻳﻨﺪههای زﻳﺴﺖﻣﺤﻴطی اﺳﺖ ﻛﻪ در اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘ ﻒ ﺳﻼمتی جسمی و روانی اﻧﺴﺎن را ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺮه میاﻧﺪازد.
ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی زﻳﺎنبار آﻟﻮدگی ﺻـﻮتی اغلب ﺑـﺮ اﻧﺴﺎن ﺑـﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و در ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﭘﺪﻳﺪار ﻧمیﺷﻮد؛ ﺑ ﻜﻪ ﺻﻮت زوالی ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت دارد و ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ نمیتواند در ﻣﺤﻴﻂ ﺑﻪ ﻣﺪت ﻃﻮﻻنی ﺑﺎقی ﺑﻤﺎﻧﺪ؛ ولی ﻫﻤﻴﻦ دوام ﻛﻮﺗـﺎه ﻣـﺪت، ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭼﺸﻤﮕﻴﺮی در دراز ﻣﺪت ﺑﺮ اﻧﺴﺎن و ﻣﺤﻴﻂ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺧﻮد میﮔﺬارد.
آثار روانی و اجتماعی ترافیک روی شهروندان بیشتر از شهرنشینان است؛ چراکه شهروندان فرایند شهرنشینی را درست طی نکردهاند؛ ولی شهرنشینان خود را با همه شرایط وفق میدهند. ترافیک، زمینه خشونت را در بین شهروندان افزایش میدهد و ترافیک بار تحمل افراد را کاهش میدهد.
تاثیرات کوتاهمدت ترافیک بر روی رفتارهای اجتماعی افراد
بروز رفتارهای خشونتآمیز و حوادث شهری و تصادفات منجر به فوت و معلولیت از جمله تاثیرات بلندمدت ترافیک بر جامعه می باشد.
برای برخی از جوامع از جمله کلان شهرهای ایران فرار از این معضل در عمل غیر ممکن است. خستگی ناشی از کم تحرکی و نشستن در یک محل به مدت طولانی با کمربند بسته و آلودگی محیطی و صوتی در خیابانها، باعث بروز اضطراب و خشم در افراد میشود.
همچنین خودخواهی و تخلف برخی از رانندگان در بسیاری از موارد باعث برانگیختن خشم رانندگان شده و در نهایت باعث بروز حوادث مختلف میشود.
لذا استراحت کافی برای رفع خستگی ناشی از رانندگی و مدیریت خشم در موقع رانندگی نیز در کنترل اثرات روانی ترافیک بر افراد موثر است و افراد باید به گونهای رانندگی کنند که موجبات خشم دیگران را فراهم نکنند.
رفتارهای ترافیکی از جمله شاخصهای سلامت روانی جامعه است
پی آمدهای اجتماعی و اقتصادی حوادث ترافیکی که گریبانگیر یک فرد و یا یک خانواده آسیب دیده شود از طیف وسیعی برخوردار هستند، این پیامدها شامل آسیب های مربوط به سلامتی جسمی، روانی، اجتماعی و اقتصادی و... می باشد.
به طور متوسط بیماران مصدوم ناشی از حوادث ترافیکی 13 تا 30 درصد از کل بستری شدگان مراکز درمانی را تشکیل می دهند و 48 درصد اشغالی تخت های جراحی در بعضی از کشور ها توسط مصدومین حوادث ترافیکی صورت می گیرد.
هزینههای پزشکی و کاهش قدرت و توانایی (مصدوم) نمیتواند زیانها و پی آمدهای روانی اجتماعی ناشی از حوادث ترافیکی را خیلی تحت تاثیر قرار دهد. عوارض روانی و اجتماعی (در صورتی که به درستی سنجیده شوند) هزینه های پزشکی، و کاهش کارایی (فرد مصدوم) را بیشتر نمایان می سازند.
مطالعه ای که در کشور سوئد انجام شده است، نشان داده که میزان بالایی از عوارض روانی اجتماعی به دنبال تصادفات ترافیکی (حتی به دنبال آسیبهای کوچک) وجود دارد.
تقریباً نیمی از افراد تحت مطالعه، تا دوسال بعد از تصادف، وجود و تجربه اضطراب هنگام سفر را گزارش کرده اند. ترس، درد و خستگی نیز یافته های شایعی بوده اند. 16درصد از افرادی که شاغل بوده اند، نتوانسته اند پس از حادثه به کار خود بازگردند. تصادفات ترافیکی بار سنگینی از هزینه های اجتماعی و اقتصادی را به افراد خانواده و دوستان مصدوم وارد می کند.
در مطالعه ای که بر روی چگونگی اداره زندگی با حضور یک فرد آسیب دیده انجام شده است، گزارش شده که در بعضی خانواده ها اجباراً الگوی زندگی و کار روزانه تغییر کرده، حدود یک سوم آنها درآمدشان را از دست داده و حتی در بعضی موارد، حضور یک فرد آسیب دیده در خانواده باعث شده است بچه ها از مدرسه رفتن باز بمانند.
در اتحادیه اروپا یک مطالعه جامع درمورد خسارات فیزیکی، روانی و مادی وارد آمده به قربانیان و خانواده آنها در نتیجه حوادث ترافیکی انجام شده است. نتایج به دست آمده نشان داده که 90 درصد خانواده های افرادی که کشته و 85 درصد خانواده های افرادی که معلول شده اند، افت طولانی مدت کیفیت زندگی داشته و در نیمی از موارد این پیامد ها شدید بوده اند.
در پیگیری علت این موضوع (افت کیفیت زندگی) این نتیجه حاصل شده که اغلب مصدومین و خانواده هایشان سردرد، مشکلات خواب، خوابهای آشفته و مشکلات عمومی سلامتی را تجربه می کنند و تا سه سال پس از وقوع حادثه هم این عوارض به طور مشخص کاهش پیدا نکردند.