محسن هاشمی شانس اول سکانداری شهرداری تهران است
تیننیوز| 11 سال فعالیت در قامت شهردار پایتخت کاری بس دشواری است که محمدباقر قالیباف ریسک آن را پذیرفت؛ اما در این دوره 11 ساله قالیباف مورد بسیار عجیبی از تسامح را به نمایش گذاشت. نقدها و تخریبهای زیادی در این دوره به سردار شهردار شد که این نقدها نهفقط از سوی جریان اصلاحطلب، بلکه بسیاری از آنها در رقابت درونحزبی از سوی پایداریها و احمدینژادیها مطرح شد.
به گزارش سیاسیون، شاید بتوان گفت اولین نقدها یا بهعبارتدیگر اولین تخریبها به قالیباف از سال 1383 و از سوی فعالان ستاد مصطفی معین، به نمایندگی از جناح اصلاحطلب مطرح شد. در این سال اصلاحطلبان حجم زیادی از خبر افشاگرانه در مورد قالیباف منتشر کردند. اما از تخریبهای اصلاحطلبان که بگذریم، قالیباف شروع خوبی در شهرداری تهران نداشت؛ و در همان اولین لحظه ورودش به شهرداری با مخالفت احمدینژاد روبرو شد.
مصطفی پورمحمدی بهعنوان وزیر کشور دولت احمدینژاد در سال 84 در تشریح بروز اختلاف وی با احمدینژاد میگوید: همزمان با حضورم در وزارت کشور، شورای اسلامی شهر تهران قالیباف را بهعنوان شهردار انتخاب کرد و انتصاب وی با حکم وزیر کشور قطعی میشد؛ این همان چیزی بود که احمدینژاد با آن مخالف بود و با توجه به اینکه امضای حکم قالیباف در آن زمان کار درستی بود بدون در نظر گرفتن نظر رییسجمهور و بدون اطلاع وی حکم قالیباف را امضاء کردم.
پورمحمدی ادامه میدهد: متأسفانه احمدینژاد تنها به این دلیل که قالیباف رقیب انتخاباتی ایشان در انتخابات بود با انتصاب وی بهعنوان شهردار تهران مخالف بود.
درواقع شروع به کار قالیباف در شهرداری عاملی میشود برای رقابت و حتی دشمنی بین شهردار تهران و دولت نهم و دهم. حالا دیگر جناح طرفدار احمدینژاد روزی نبود که علیه قالیباف افشاگری تازهای نداشته باشد، او توضیح میداد که سیستم قالیباف تکنوکراتیک و غیر اصولگرایانه است. دهها خبر منتشر شد که توضیح میداد قالیباف، نهتنها راه احمدینژاد در شهرداری را ادامه نداده است، بلکه باعث تخریب تهران شده است، شخص رئیسجمهور حتی با قطع بودجه مترو؛ حملات فراوانی به شهرداری و قالیباف کرد و عضو ستاد عملیات بود.
دیماه امسال بود که معاون مالی شهرداری تهران در جلسه مشترک با نوبخت عنوان کرد که دولت از سال 85 تاکنون پولی به شهرداری نداده است. مهدی چمران در مورد مبلغ دقیق این بدهی میگوید بدهی دولت به شهرداری چیزی حدود 14 هزار میلیارد تومانی است.
اما رقابت یا بهتر بگویم اختلاف بین قالیباف و دولت تمامشدنی نبود، حالا وقایع 88 دوباره جناح پایداری را وارد تخریب قالیباف کرد. محور جدید، سکوت در فتنه بود و کسی که باید شهری مثل تهران را در شرایط امنیتی بد تهران مدیریت میکرد، دائماً موردنقد بود که چرا روزانه سخنرانی سیاسی نمیکند و حرف نمیزند و مانند پایداری موضع نمیگیرد، مدتها رسانههای جناح دولتی، محور ثابت تخریبهایشان قالیباف بود و روزنامه ایران پس از 88، بیشتر از آنکه سهمی به رقیب خود در نقد و تخریب بدهد، سهم خوبی از افشاگری به قالیباف میداد، به حدّی که یک صفحه کامل روزانه، مسئول
انتشار اسناد اداری، اجرایی و مالی و فنی شهرداری تحت مدیریت قالیباف بود. حجم این اسناد آنقدر زیاد است که توان اجرایی و مدیریتی فراوانی برای تولید آن صرف شد.
انتخابات سال 92 هم پایان خوبی برای سرهنگ خلبان نداشت. جناح اصولگرا چهار کاندیدا داشت که قرار بود تنور انتخابات ریاست جمهوری 92 را گرم نگهدارند، حداد عادل بر اساس توافق از ادامه رقابت منصرف شد اما جلیلی ماند تا با 4.5 میلیون رأی سبد رأی روحانی را پررنگ کند و همین عامل مانعی شد برای عدم راهیابی قالیباف به مرحله دوم انتخابات. در همین ایام انتخابات خبرگزاریهای اصولگرا لیست مفصلی از انتقادات و افشاگریها داشتند که منتشر کردند اصولگرایان، ضمن ائتلاف با قالیباف، همچنان محور نقد و تخریب او را رها نمیکردند.
سال 92 دوره دوم سکانداری قالیباف بر شهرداری تهران تمام شد و برخی از اعضای شورای شهر معتقد بودند که قالیباف برای بار سوم نباید کاندیدای شهرداری تهران بشود. این گروه در نامهای به کمیسیون حقوقی مجلس از مجلس خواستند در این مورد اظهارنظر کند که مجلس همنظر آنان را رد کرد. علاوه براین گروهی نیز شکایت را نزد دیوان عدالت اداری کشور بردند و شاکی حضور سهباره قالیباف در شهرداری شدند اما دیوان عدالت نوشت: در خصوص انتخاب آقای محمدباقر قالیباف به سمت شهردار تهران برای بار سوم مطابق قوانین و مقررات بوده و به استناد مواد 12 و 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت
اداری رأی به رد شکایت صادر میشود.
بههرحال دعوای انتخاب قالیباف برای سومین بار بهعنوان شهردار تهران پایان یافت و در شهریور سال 92 وی بار دیگر شهردار تهران شد؛ اما این بار منتقدش تنها اصلاحطلبان بدند و خبری از احمدینژادیها و پایداریها نبود. برخلاف گذشته پایداریها و احمدینژادیها دیگر رقیب اصلی را قالیباف نمیدیدند بلکه این روحانی بود که برای آنها مهم بود.
اما با روی کار آمدن روحانی و شعارهای عمل و تدبیر فراجناحی، رقابت و دعوای دولت-شهرداری تمام نشد. این بار عمدتاً وزارت راه و شهرسازی بود که مدیریت جدالها با شهرداری را در دست داشت.
سال 95 برای قالیباف بههیچوجه سال خوبی نبود، تخریب و هجمههای رسانهای در کنار اتفاقاتی همچون پلاسکو و داستان ناتمام واگذاری املاک شهرداری عالمی برای تخریب اساسی وی شد. جایی که حتی پای خانواده وی هم به وسط دعواهای سیاسی کشیده شد.
فروش شهر برای تأمین درآمد عامل بسیاری از نقدها
شاید بهدوراز انصاف باشد که بگوییم همه نقدها به قالیباف از روی دشمنی و یا رقابت و تخریب صورت میگیرد. چهبسا بسیاری از نقدها به قالیباف و شهرداری تهران به خاطر فروش تراکم برای تأمین درآمدهای شهرداری است که از سال 62 با قطع بودجه دولتی شهرداری شروعشده است. طوری که همین فروش تراکم عامل انحلال شورا و شهرداری اصلاحطلب در دوره اول شورای شهر تهران شد.
جایی که حسن روحانی در اجلاس جهانی شوراها و شهرداران 2016 تهران در بخشی از صحبتهای خود میگوید: همانطور که ما نگاهمان به آسمان است تا روزی برسد، شهرداریها هم نگاهشان به بلندمرتبههاست که بالاتر بروند تا بتوانند پول تراکم بگیرند و کشور را اداره کنند.
این حرفها به مذاق شهردار خوش نمیآید و همانجا پاسخش را به این شکل میدهد: این عادت را کنار بگذاریم که بعد از نزدیک به چهار دهه مسئولیت در سطوح مختلف، بهعنوان یک مسئول در نقش اپوزیسیون حرف بزنیم، بلکه باید در نقش پاسخگویی حرف بزنیم و بگوییم چه کردهایم. از زمان تصویب قانون شوراها در مجلس با همه لطفهای تمامی دولتها، چیزی جز تضعیف شوراها و شهرداریها را ندیدیم.
اما برخلاف دستور مجلس در سال 62، همچنان در 32 سال اخیر قانون درآمدهای پایدار شهرداری هنوز با اختیارات اداری و اجرایی (همانند اختصاص مالیات و عوارض و …) به شهرداری تهران ارائه نشده است. لذا شهرداری مجبور است شهر را بفروشد. طوری که از سال ۸۰ تا ۹۵ در منطقه شهری تهران، ۴۰۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی به مسکونی تبدیلشده است. همچنین از سال 83 با تصویب مصوبه برج- باغ روند تخریب باغهای تهران سرعت بیشتری گرفته است.
همین زمینههای نقد باعث میشود عباس آخوندی که خودش دو بار برای استیضاح به مجلس فراخوانده شده است بهشدت از شهرداری تهران انتقاد کند. وی در دومین کنفرانس جامع مدیریت شهری ایران و هماندیشی لایحه مدیریت شهری میگوید: امروز مدیریت شهری سوداگرانه عمل میکند؛ اتحاد مدیریت شهری با عدهای سوداگر که میتوانند هر نقطه از شهر را به هر شکلی که میخواهند تغییر دهند؛ تا زمانی که این مدیریت سوداگرانه تعیین تکلیف نشود، مگر میتوان به سمت تفویض اختیارات بیشتر حرکت کرد.
آخوندی ادامه میدهد برای ساخت برج در خیابان ایرانزمین به ما میگویند شما چشمانتان را درویش کنید تا با تکمیل این برج بتوان برخی از تعهدات بابک زنجانی را پرداخت کرد. مگر چنین چیزی میشود؟ امروز تمام شمال شهر تهران از بین رفته ولی اساساً چه کسی میتواند درخواست پاسخ در سیستم موجود را داشته باشد؟
بههرحال به نظر میرسد بخش بزرگی از مشکلات شهرداری تهران محصول انتقال مشکلات سیستم اداری بیمار کشور است که فساد خیز بوده و دو حقوقهای نجومی و املاک نجومی دوروی یک سکهاند که بهموازات هم رشد کردهاند؛ اما بخش دیگری از مشکلات و نقدهای وارده بر شهرداری تهران و سایر کلانشهرهای کشور، فروش تراکم یا فروش بخشهای از شهر است که درواقع باید صرف ایجاد فضاهای سبز، فضاهای تفریحی و زیرساختهای رفاهی و… میشد که دلیل این امر هم (فروش تراکم) مسئله عدم دسترسی شهرداریها به درآمدهای پایدار است. درواقع در این سیستم مدیریت شهری راهی جز فروش شهر
برای تأمین هزینههای اداره شهر نیست و اگر کسی بتواند تهران را بدون فروش تراکم اداره کند قطعاً در همان اوایل مدیریتش با شکست روبرو خواهد شد.
در سال جاری نقدها و در برخی اوقات تخریب و هجمهها در مورد محمدباقر قالیباف طوری بود که اثرات غیرقابل جبرانی در زندگی سیاسی وی میتواند بگذارد که در حال حاضر کمترین تأثیر آن، تردیدهای جناح اصولگرا برای اتحاد حول شهردار تهران برای انتخابات ریاست جمهوری است.
سید مجید حسینی استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران طی یادداشتی در فرارو مینویسد: روشن است که قالیباف و هیچ مدیر ارشدی در این سطح خالی از اشکالات و خطاهای آگاه و ناخودآگاه نیست؛ اما تا کی میخواهیم، حداقل سرمایههای پیشرفت کشور را به باد دهیم. فرهنگ نقد، سازمانی میخواهد که اجازه ندهد، سرمایههایی که کشور هزینه فراوانی برای تولید آن داده است، بهراحتی از بین برود. نخبگان سیاسی ایرانی، پر از خطا هستند، اما مگر نخبگان سیاسی در کشورهایی مثل چین و کره جنوبی و ژاپن و … خطا نمیکنند؛ اما چرا خطا و اشتباه آنها منجر به نابود شدنشان نمیشود. بین نقد و
تخریب و بین تذکر و افشاگری فاصله هست، اگر یک سازمان سیاسی ملّی بخواهد انرژی سیاسی خود را تنها از «افشاگری» بگیرد، توسعه ملّی آن کشور، نابود میشود. باید برنامه ملّی نقد ایرانی، از افشاگری فاصله بگیرد وگرنه مدیر یا نیروی سیاسی و اجرایی نخواهد ماند که دلش به حال پیشرفت کشور بسوزد.
با توجه به اینکه به لحاظ قانونی مانعی برای کاندیدا شدن قالیباف در شهرداری تهران برای بار چهارم نیست، این کارنامه قالیباف و همچنین برتری عددی اعضای اصولگرای شورای شهر تهران است که تعیین میکند وی بار دیگر شهردار باشد یا نباشد؛ اما با توجه به شرایط حساس کنونی، انتخاب قالیباف برای بار چهارم بهعنوان شهردار تهران کمی غیرممکن به نظر میرسد.
محسن هاشمی
در بین کاندیداهای احتمالی سکانداری شهرداری تهران، محسن هاشمی رفسنجانی فرزند مرحوم آیتالله هاشمی، شانس بیشتری برای بر عهده گرفتن صندلی مدیریت شهر تهران را دارد. محسن هاشمی که ۱۳ سال ریاست هیئتمدیره و مدیرعامل شرکت متروی تهران را بر عهده داشته است، تقریباً آشنایی خوبی با حوزههای عملکردی شهرداری داشته و در چهارمین دوره شورای اسلامی شهر تهران نیز گزینه اصلی اصلاحطلبان برای شهرداری تهران بود که درنهایت با یک رأی مغلوب محمدباقر قالیباف شد.
محسن دارای مدرک کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک از دانشگاه پلی تکنیک مونترال کانادا است. وی در طول دو سال شهرداری محمود احمدینژاد نیز علیرغم اختلاف احمدینژاد با هاشمی، همچنان پست خود بهعنوان مدیرعامل مترو را حفظ کرد و تا ۱۳ اسفند ۱۳۸۹ بهطور پیوسته عهدهدار ریاست هیئتمدیره و مدیرعامل شرکت متروی تهران بود.
محسن هاشمی در مترو ابتکار بسیار خوبی داشت، وی مترو را از زیرمجموعه وزارت کشور جدا کرد و به شهرداری تهران ملحق کرد تا از امکانات دولت و شهرداری برای راهاندازی مترو استفاده کند. او با اولویتبندی خطوط، همه توان کاری شرکت را بر یک بخش معطوف کرد. محسن هاشمی با استفاده از سرمایهگذاری داخلی و خارجی کارخانه ساخت واگنهای مترو را تأسیس کرد. هدف انتقال تکنولوژی بود تا در یک فرایند زمانی، ایران صاحب فناوری تولید واگنهای مترو شود. این کارخانه عظیم راه افتاد و درصد مهمی از قطعات واگن، امروز در داخل تولید میشود. او توانست در مدت مدیریت خود، ۱۰۰۰ دستگاه واگن
را در خطوط مترو فعال کند. دیگر ساخت مترو کاملاً بومیشده بود؛ اما از سال 1389 با شدت گرفتن تحریمهای بینالمللی و همچنین عدم کمک مالی دولت احمدینژاد شرایط را سخت دید و استعفا داد. بههرحال محسن هاشمی درست درزمانی که تحریمهای بینالمللی فشار زیادی بر کند شدن توسعه مترو داشت خود را از این مدیریت کنار کشید.
محمود احمدینژاد
تا قبل از سال 82 کمتر کسی فکر میکرد که محمود احمدینژاد آنقدر مهم شود که حتی بدون داشتن مسئولیت اجرایی، برای گروهها و احزاب شاخوشانه بکشد، اما این امر واقعیت دارد.
بسیاری احمدینژاد را یک پدیده میدانند؛ پدیدهای که از فضای رسانهای دوران شهردار بودنش بر تهران بهره گرفت و توانست رئیسجمهور شود. مردی که نام و نشانی در عالم سیاست نداشت توانست در انتخابات سال 84 به قدرت برسد. احمدینژاد محصول رأی اعضای شورای دوم شهر تهران بود. شورایی که بعد از انحلال شورای اصلاحطلب اول آمده بود که به جنجالها پایان بدهد.
اما در حال حاضر که احمدینژاد از آمدن به عرصه ریاست جمهوری نهی شده است و امکان موفقیتی برای بقایی نیست، شهرداری تهران میتواند سکوی پرتاب خوبی برای احمدینژادیها باشد. شاید برخی افراد بگویند شهرداری دیگر به درد احمدینژاد نمیخورد و اصلاً درشان او نیست که دوباره به شهرداری تهران بازگردد اما امکانات بسیار گسترده شهرداری تهران چیزی نیست که بهراحتی بتوان از کنار آن گذشت.
درنهایت احمدینژاد از این لحاظ که خود را جزئی از اصولگرایان نمیبیند، دیگر شانسی برای انتخاب شدن بهعنوان شهردار را نخواهد داشت. لذا اگر هم وی نمایندگانی در شورای شهر داشته باشد، این تعداد به حد قابل قبولی نخواهد رسید تا احمدینژاد را در موقعیت شهردار شدن قرار دهند.
با توجه به مطالب مطرحشده به نظر میرسد اصلاحطلبان در شورای شهر پنجم تهران سهمی بیشتری را نسبت به سایر جریانهای سیاسی اعم از اصولگرایان و احمدینژادیها به دست خواهند آورد و اگر محسن هاشمی این بار بخواهد شانس خود را در شهرداری امتحان کند، بهاحتمالقوی شهردار سال آینده تهران خواهد بود.