شورش سنت علیه مدرنیته!
تیننیوز| همه خاطرههای تلخ سرگردانی در خیابانهای این شهر بزرگ، در نیمهشبها و غروبهای بارانی و همه اضطراب دنبال وسیلهای برای رسیدن به خانه گشتن در محلههایی که نمیشناسیم، به پایان میرسد؛ وقتی بدانیم در هر ساعت از شبانهروز و هر جای شهر که باشیم، فقط با داشتن اینترنت میتوانیم سوار تاکسیهایی شویم که بدون نیاز به چانه زدن، کرایه را خوب حساب میکنند.
به گزارش گسترش تجارت، «اسنپ» و «تپسی» دو اپلیکیشن تاکسییاب محبوب اینترنتی این روزهای شهروندان تهرانی هستند که سفر با تاکسیهای تلفنی یا همان آژانس را از سکه انداختهاند و با قیمت و خدمات مناسب، مسافران پروپاقرصی برای خود فراهم کردهاند. اما فعالیت این تاکسییابها از نظر تاکسیداران و کسانی که در آژانسهای تاکسی و اتومبیلهای کرایه کار میکنند، نه تنها مطلوب نیست بلکه زیانی بزرگ برای کسبوکار آنهاست و در کار و زندگی آنها خلل وارد کرده است. اعتراض کسانی که در اتحادیه تاکسی و اتومبیل کرایه فعالیت میکنند به فعالیت
اسنپ و تپسی، هر روز بیشتر میشود و این روزها به مرحله تحصن مقابل مجلس هم رسیده است.
برخی مسئولان همصدا با معترضان میگویند این شیوه فعالیت، بدون داشتن مجوزهای حملونقلی غیرقانونی است اما نباید جلو آنها گرفته شود، بلکه نیازمند ساماندهی هستند. با این وجود این تاکسیهای اینترنتی هر روز به حدی محبوبتر میشوند که به نظر میرسد به سادگی نمیتوان جلو فعالیت آنها را گرفت یا حتی ساماندهیشان کرد.
به گزارش گسترش تجارت، در بسیاری از نقاط جهان سالهاست سامانه حملونقل عمومی شامل اتوبوسرانی و تاکسیرانی از پوسته سنتی خود بیرون آمده و در راستای تسهیل تردد شهروندان، پیوند خود را با اینترنت محکمتر کرده است. بیخ گوش خودمان در ترکیه، دیگر خبری از انتظار کشیدنهای مسافران در ایستگاههای اتوبوس نیست که بیتابانه سرک میکشند تا شاید اتوبوس در افق پدیدار شود! در این کشور کافی است به اینترنت دسترسی داشته باشید تا زمان دقیق رسیدن اتوبوس را بدانید، سروقت سرکوچه بروید و سوار شوید! باتوجه به نرخ بالای سوخت در این کشور، نظام تاکسیرانی نیز به طور کامل با
کشور ما متفاوت است و تاکسی شیوهای لوکس از حملونقل به شمار میرود.
با این حال در سراسر خیابانها دستگاههایی تعبیه شده که با فشار دادن دکمه آنها، تنها یکی دو دقیقه انتظار کافی است تا نزدیکترین تاکسی خود را به شما برساند؛ تاکسی اینترنتی که جای خود دارد. حالا مدتی است در کشور ما هم تلاشهایی برای پیوند حملونقل با فناوری شده که نمونه موفق آن، استفاده از اپلیکشینهای تاکسی با عنوانهای اسنپ و تپسی است. ادعای موفقیتآمیز بودن این اپلیکیشنها به دلیل استقبالی است که مردم از آنها کردهاند و همین استقبال است که صدای تاکسیداران را درآورده است.
ماجرا چیست؟
پیش از آنکه ماجرای اعتراض تاکسیداران به سامانههای آنلاین تاکسی که این روزها در تهران فراگیر شده را روایت کنیم بد نیست اسنپ و تپسی را بیشتر معرفی کنیم؛ هرچند به احتمال زیاد بسیاری از شما تا امروز از مزیتهای این تاکسییابهای اینترنتی بهره گرفتهاید. اسنپ و تپسی اپلیکیشنهایی هستند که با اتصال به اینترنت و با وارد شدن اطلاعات مبدا و مقصد مورد نظر از سوی شما، نزدیکترین تاکسی به شما را پیدا، هزینه مسیر را محاسبه و به شما اطلاعرسانی میکنند و نام، شماره پلاک و شماره تلفن راننده تاکسی را در اختیارتان میگذارند تا با هماهنگی، سفر
درونشهری خود را انجام دهید. نکته مهم در این میان، در دسترس بودن این تاکسیهاست.
در حالی که بسیاری از ما در دسترس نبودن تاکسیهای تلفنی در برخی ساعتهای شبانهروز به ویژه نیمهشبها را تجربه کردهایم، تاکسیهای فعال در اسنپ و تپسی در بیشتر اوقات شبانهروز در دسترس هستند. علاوه بر این مسئله، عامل دیگری که استقبال زیاد مسافران از این تاکسیها را به دنبال داشته، تخفیفهای ویژه و قیمتهای مناسب این تاکسیها نسبت به تاکسیهای تلفنی و آژانسهاست و همین مسئله است که صدای رانندگان تاکسیهای تلفنی و آژانسها را درآورده است. آنها میگویند تاکسیهای آنلاین، کار و کاسبی آنها را از رونق انداخته است. باتوجه
به مناسب بودن نرخ خدمات تاکسیهای آنلاین، برخی شهروندان ترجیح میدهند در مسیرهای طولانی، به جای استفاده از تاکسیهای عمومی شهر، از همین تاکسیهای آنلاین که برای آنها به صرفهتر است استفاده کنند، به همین دلیل حتی تاکسیداران در سطح شهر نیز دل خوشی از این تاکسیهای اینترنتی ندارند.
همین ناراحتی موجب شد اعتراضهای گاه و بیگاه و غرولندهای تاکسیداران تبدیل به اعتراض جدیتر شود، به طوری که در روزهای اخیر، کار به تحصن آنها جلو در مجلس شورای اسلامی کشید و تعدادی از رانندگان تاکسیهای تلفنی، در اعتراض به فعالیت این دو اپلیکیشن، مقابل مجلس تجمع کردند. رانندگان معترض، فعالیت این دو اپلیکیشن را غیرقانونی عنوان میکردند و خواستار رسیدگی مجلس و دولت به این مسئله بودند. نکته قابل تامل در این میان آن است که معترضان در یکی از شعارهای خود علیه این دو نرمافزار، آنها را امریکایی خوانده بودند؛حال آنکه این دو نرمافزار حاصل نوآوری یک
جوان ایرانی و از فارغالتحصیلان دانشگاه شریف است!
چالش تاکسیهای اینترنتی با قانون
اگرچه قانون راه را بر نوآوری و استفاده از ایدههای جدید در تجارت باز گذاشته اما از آنجا که در هر کسب و کاری، باید مجوزی از صنف مربوط گرفته شود، به نظر میرسد تاکسیهای اینترنتی هم باتوجه به نقشی که در نظام حملونقل دارند، باید مجوزهای لازم را از اتحادیه تاکسیرانی دریافت کنند؛ کاری که نکردهاند و همین صدای فعالان این صنف را درآورده است. قاسم قربانیخواه، رییس اتحادیه موسسات توریستی و خودروی کرایه تهران پیشتر در گفتوگویی با گسترش تجارت، این خبر را تایید کرده و گفته بود مجوز فعالیت اسنپ و تپسی، مجوز کافینت است که آن را از اتحادیه
فناوران رایانه دریافت کردهاند و این شرکتها مجوز حملونقل مسافر ندارند.
علاوه بر انتقادهای معمول تاکسیداران مبنیبر کساد شدن بازارشان با فعالیت اسنپ و تپسی، قربانیخواه این انتقاد را اضافه میکند که بسیاری از خودروهایی که با اسنپ همکاری میکنند، گرانقیمت هستند و به نظر میرسد رانندگان آنها نیاز مالی چندانی ندارند یا بهعنوان شغل دوم به آن نگاه میکنند، درحالی که رانندگی، شغل و محل درآمد اصلی رانندگان تاکسی و آژانس است. از سوی دیگر، به گفته قربانیخواه، اتحادیه موسسات توریستی و خودروی کرایه تهران، دارندگان شماره پلاک شهرستان را برای کار نمیپذیرد اما از این نظر برای همکاری با اپلیکیشنهای
اینترنتی تاکسی، محدودیتی وجود ندارد و این نیز مشکل دیگری است که فعالیت حدود هزار و ۷۰۰ موسسهای که زیرمجموعه این اتحادیه فعالیت میکنند را با مشکل مواجه کرده است.
تاکسیهای اینترنتی مانند مسافرکشهای شخصی!
پلیس میگوید از آنجا که اسنپ و تپسی مجوز فعالیت حملونقلی ندارند، پلیس میتواند با آنها برخورد کند زیرا این تاکسیهای اینترنتی در حکم مسافرکشهای غیرمجاز هستند و برخورد با این تاکسیها از وظایف پلیس است. با این اظهار نظر پلیس و با وجود اعتراضهای مکرر اتحادیه تاکسیرانی، هنوز شاهد فعالیت تاکسیهای اینترنتی در تهران هستیم و جالب آن است که با وجود همه اعتراضها و تحصن تاکسیرانان جلو مجلس شورای اسلامی، رییس کمیسیون عمران مجلس میگوید تاکنون شکایتی از اسنپ و تپسی به مجلس و کمیسیون عمران نشده است. به گفته محمدرضا رضاییکوچی، اگر
شکایتی در این زمینه به مجلس برسد، در کارگروه حملونقل کمیسیون عمران به این موضوع رسیدگی خواهد شد. در واقع از سخنان رضایی کوچی چنین برمیآید که مجلس رسیدگی به موضوع چالشبرانگیز قانونی بودن یا نبودن فعالیت تاکسیهای اینترنتی را منوط به ثبت شکایت در مجلس کرده است.
تاکید نهادهای نظارتی بر ساماندهی
باتوجه به نقش شورای شهر تهران در ساماندهی حملونقل عمومی و نظارت بر وضعیت این حوزه، نظر این نهاد درباره فعالیت تاکسیهای اینترنتی و آخرین پیگیریهای شورا در این زمینه را از اقبال شاکری، عضو کمیسیون عمران و حملونقل شورا جویا شدیم. او در گفتوگو با گسترش تجارت با بیان اینکه شورای شهر پیش از این نظر خود درباره فعالیت این تاکسیها را به اتحادیه اتومبیلهای کرایه و تاکسیرانی اعلام کرده، گفت: مسئولیت امور حملونقل شهر برعهده تاکسیرانی و معاونت حملونقل و ترافیک شهرداری است، بنابراین در این زمینه نیاز به صدور مصوبه جدیدی از سوی شورای شهر
نیست.
شاکری با تاکید بر اینکه پیشتر استفاده از روشهای جدید و فناورانه در حوزه حملونقل در شورای شهر تصویب شده، معتقد است فعالیت اسنپ و تپسی باید قانونمند شود؛ به این معنی که هر خودرو یا شرکتی که اقدام به حملونقل مسافر میکند، از معاونت حملونقل و ترافیک شهرداری یا اتحادیههای مرتبط، مجوز و پروانه فعالیت داشته باشد و اگر غیراز این باشد، حملونقل مسافر غیرقانونی تلقی میشود. به گفته او استفاده از اپلیکیشنهای تاکسییاب از سوی مردم، تخلف نیست بلکه فعالیت آنها بدون مجوز حملونقل، مشکل اصلی است.
نظر شاکری، تاکیدی چندباره از سوی مسئولان بر لزوم ساماندهی فعالیت این دو اپلیکشین بر مبنای قانون و دریافت مجوزهای حملونقلی است؛ موضوعی که بسیاری از ضرورت آن سخن گفتهاند اما همچنان عملی نشده و عضو شورای شهر تهران نیز بار دیگر بر آن تاکید میکند. این نشان میدهد با وجود اینکه در ماهها و هفتههای اخیر شاهد اعتراض صنف تاکسیداران و حتی اظهار نظر پلیس مبنی بر غیرقانونی بودن فعالیت این تاکسییابهای آنلاین بودهایم، هنوز نه نهادهای قانونی و نه نهادهای تصمیمگیر مانند شورای شهر و مجلس، در این زمینه اقدام عملی انجام ندادهاند. شاکری با
بیان اینکه پیشتر، شیوه حملونقل مسافر با روشهای اینترنتی و مشابه تپسی و اسنپ تایید شده، تاکید دارد: اکنون زمان رسیدگی به این مسئله از دیدگاه قانون است، در واقع باید ساز وکار قانونی این فعالیتها دیده شود. با توجه به اینکه تاکسیهای آنلاین، مزیتهای هزینهای و زمانی برای مشتریان دارند، به نظر میرسد بد نیست تاکسیداران و صاحبان آژانسها به جای اعتراض به این روش، به دنبال افزایش مزیتهای رقابتی خود باشند. شاکری در این زمینه گفت: پیشنهاد ما به تاکسیداران این است که از مزیتهای این شیوه بهره بگیرند و به تاکسیرانی و اتحادیه
اتومبیلهای کرایه توصیه کردهایم استفاده از این سامانهها را در دستور کار قرار دهند.
وی معتقد است اپلیکیشنهای تپسی و اسنپ بهتر است از تاکسیداران و آژانسداران برای حملونقل مسافر استفاده کنند و بهتر است هرچه زودتر دستاندرکاران این دو بخش در این زمینه با هم مذاکره کنند و به توافق برسند. این عضو شورای شهر تهران در اینباره توضیح داد: شیوه همکاری رانندگان با اسنپ و تپسی ساده است و به طور تقریبی همه میتوانند با این شرکت همکاری کنند، این در حالی است که اطلاعات سفر و آدرس مسافران به سادگی در اختیار رانندگان قرار میگیرد و این از نظر امنیتی میتواند خطرآفرین باشد، در واقع از نظر امنیتی، شیوه صحیحی به نظر نمیرسد، به
همین دلیل توصیه میشود در این روش از تاکسیداران و رانندگان آژانس استفاده شود. اعتقاد این عضو شورای شهر نیز مانند پلیس راهور این است که رانندگان اسنپ و تپسی تا زمانی که مجوز اتحادیههای حملونقلی را نداشته باشند، مسافرکشهای غیرمجاز هستند. این نظر در حالی بیان میشود که اطلاعات خودرو، نام راننده و شماره تلفن او در اختیار مسافر قرار میگیرد، از اینرو نمیتوان این تاکسیها را با مسافرکشهای شخصی مقایسه کرد.
و نکته آخر...
از مزیتهای ارزانی و در دسترس بودن اسنپ و تپسی زیاد سخن گفتیم. بد نیست از بعد دیگری نیز به این تاکسیها نگاه کنیم. رضایت شغلی رانندگانی که با اسنپ و تپسی کار میکنند، موضوعی است که به نظر میرسد در بررسیها کمتر دیده شده است. باتوجه به نرخهای پایین این تاکسیها و تخفیفهای دورهای که به مسافران ارائه میدهند، به تازگی برخی از رانندگان همکار این اپلیکیشنها از بهصرفهنبودن کار در این سامانه گلایه دارند؛ این موضوع در بلندمدت میتواند به شهرت و اعتبار این سامانهها آسیب برساند. همچنین در برخی روزهای پرترافیک و بارانی،
پیدا کردن تاکسی در این سامانه نیز مانند تاکسی پیدا کردن در خیابانها، آنقدر طول میکشد که مسافران عطای آن را به لقایش میبخشند. به نظر میرسد در صورت ادامه فعالیت این اپلیکیشنها بد نیست برای این مسائل نیز فکری شود.