زیباسازی خیابانهای شهری و تاثیر آن در ایمنی ترافیک
وبلاگ تین نیوز، علیرضا اسماعیلی | زیباسازی در حاشیه خیابان های شهر تاثیر زیادی بر آرامش روانی رانندگان دارد و زمینه رعایت بیشتر مقررات را در رانندگان فراهم می کند. غالباً کاهش تمایل به تند رانی در رانندگی یکی از عوامل کاهش در نرخ تصادفات می باشد. امروزه ساکنان شهرها بیش از آنکه نیازمند سرعت در جابجایی ها و انتقال باشند، به آرامش و درک زیبایی از محیط اطراف نیاز دارند. از این رو بررسی مسائلی که هر یک به نحوی موجب تشویش و بر هم خوردن آرامش انسان شهرنشین شده، آغاز گشته تا با رسیدن به راه حل های مناسب و پایدار، محیط شهری را هر چه ایمن تر و زیباتر برای زندگی شهروندان
آماده سازند. و یکی از دلایلی که در کشور ما هنوز به مسائل و مشکلات حمل و نقل شهری به صورت دقیق پرداخته نمی شود عدم وجود آمار صحیح و به روز می باشد.
موضوع ایمنی درعبور و مرور از نگرانی های جدی است که ازهنگام ورود خودرو و افزایش تعداد آن شدت یافته و تلاش برای یافتن راه حل آن آغاز شد. بازگشت به اصالت وجود از جمله راه های مؤثری است که در حوزه شهرسازی، انقلابی برپا ساخته و حفظ طبیعت را سرلوحه برنامه ها و شعارهای خود قرار داده است. بر این اساس در راستای بهبود شرایط زندگی در شهرها افزایش فضاهای سبز شهری و بررسی ابعاد زیست محیطی طرح ها و برنامه ها در دستور کار قرار گرفته که منجر به فضاسازی در شهرها و زیباسازی منظر شهری گشته است.
هر خیابان شهری به عنوان ساختار اصلی جریان زندگی جمعی باید همواره سرزندگی خود را حفظ نماید و خیابان باید با ایجاد فضایی خاطره انگیز و ایمن برای شهروندان، همواره انگیزه های جدی جهت حضور، نظارت و نگهداری را برای آنها به وجود آورد.
از آنجائی که اساسا در خیابانهای شهری حضور سواره و پیاده را به طور همزمان داریم و هر دو مجاز به حرکت در مسیرهای خود به صورت دائمی هستند، ایمنی پیاده و سواره بسیار مهم است. تمهیدات کالبدی خیابانهای شهری باید ایمنی افراد حاضر را تضمین نماید. مثلا قرار دادن گذرگاههای عرضی برای پیاده با نورپردازی مناسب و روشنایی مناسب در شب، تغییر رنگ مصالح این گذرگاه ها به خصوص در محلهای پر تجمع و یا نزدیک ایستگاههای حمل و نقل عمومی، اجتناب از پارک حاشیه ای اتومبیل در خیابانها، تمهیدات کالبدی مناسب در تقاطع ها برای افزایش ایمنی پیاده در برابر سواره از آن جمله هستند.
ارتقای صحیح سطح کیفی منظر خیابان می تواند بر کاهش استرس ناشی از سفرهای درون شهری اثر بگذارد. متخصصان حوزه شهری نیز این نظریات را به صورتی گسترش دادند که تلاشی در جهت تشریح ارتباط بین علایق مردم و توجه آنان به محیط پیرامونشان باشد. کارشناسان رفتاری اعتقاد دارند که توجه در جایی به وجود می آید که انگیزه های بصری افزایش یافته و در جایی که انگیزه های بصری پیچیده تر می شوند موضوعات گیج کننده و انگیزه ها از بین خواهد رفت و یا در جایی که موضوعات کمی برای توجه و حظّ بصری وجود دارد افراد دچار وهم شده و به تخیل روی خواهند آورد.
طبیعت زیبا حاشیه خیابانها می توانند اثر قابل توجهی بر از بین بردن فشارهای روانی در حین رانندگی داشته باشد. بدیهی است که درختکاری و زیباسازی خیابان می تواند آرامش بخش و کاهش دهنده استرس رانندگان باشد، به همین شکل فضاهای خیابانی که از طریق المان های طبیعی و فضای سبز زیباسازی شده اند می توانند استرس ناشی از ترافیک و سفر در خیابان های شهری را کاهش داده، خواسته های بصری رانندگان را پاسخگو باشد. علاوه بر این گشودگی های بصری به سوی حوزه های سبز و مناظر زیبا، می توانند برای رانندگان اثر آرام بخش داشته باشند، کاشت صحیح درختان و زیباسازی منظر شهری اثر روانی بر کاهش
سرعت در خیابان دارد.
در مهندسی ترافیک گاهی اوقات درختان به عنوان اشیایی خطرناک در حاشیه خیابان ها تلقی می شوند. درختان برای اتومبیل های سواری به عنوان اشیایی ثابت در حاشیه خیابان قرار می گیرند که می توانند برای اتومبیل های در حال عبور مناظری دلپذیر و زیبا را فراهم سازند و از خستگی ناشی از یکنواختی خیابان جلوگیری نمایند و از سوی دیگر به عنوان یک المان سخت و ثابت در تصادف اتومبیل با آنها خطرناک ظاهر شوند.
افزایش ایمنی عبور ومرور با ایجاد فضا های سبز در حاشیه خیابان
غالباً اینگونه فرض می شود که آزادراه های امروزی که آسفالت شده و با موانع بتونی محصور شده اند، مناطق امن و بی خطری را بوجود آورده اند. از طرف دیگر، سبزراه ها از طریق منظرسازی با استفاده از گیاهان شخصیت خود را تعریف می کنند، با حاشیه های چمن شده و میانه های پرگل و گیاه و دیگر المان های منظر شهری در هماهنگی با طبیعت و اقلیم شهر قرار می گیرند گیاه کاری حاشیه مسیرها باید طراحی شده و نگهداری شده باشد تا اهداف مشخص فاصله از منظره، دید شفاف از المان های خاص و زیبایی شناسی آن بدست آید. لذا:
1. گیاهان نباید در جایی که علایم ترافیکی قرار می گیرند و یا دید مقابل را مسدود می کند، یا حضور راننده مقابل را کمرنگ می نماید، قرار گیرند.
2. استفاده از گل و گیاه در نواحی تقاطع ها باید با انواع خاصی از گیاهان با رشد محدود کنترل شود.
3. زیبا سازی شهری باید موجب جلوگیری از پدید آمدن شرایط نا امن برای دوچرخه سواران ،عابرین و نیروهای خدماتی شهری گردد. با در نظر داشتن این نکته که شهرسازی در کشور ما هنوز در ابتدای راه می باشد می توان اینگونه مطرح ساخت که چنانچه طراحان و برنامه ریزان با توجه به یافته های روز در دنیا و مشاهده تجارب کشورهای توسعه یافته در این راه عمل کنند بسیاری از مشکلات و مسائل گریبانگیر شهرها خودبخود و در چرخه ای اصلاحی برطرف خواهند شد.
4-هنگامی که گذرگاه های شهر در حال توسعه هستند، بایستی به ارتقای منظر شهری به عنوان قسمتی از گذرگاه یکپارچه شهری توجه شود، ارتقای منظر یک خیابان نه تنها سازگاری بیشتری را برای زیباسازی و برقرار ساختن هماهنگی بین فضاهای شهری و معابر برقرار می سازد بلکه ممکن است خیابان را به فضای ایمن تری نیز ارتقا دهد.
5- می توان با توجه به عملکرد و نوع خیابان اقدام به زیباسازی و القای ناخودآگاه آرامش به رانندگان نمود، استفاده از این روش بهبود عملکرد خیابان ها و معابر را در سطح شهر به همراه دارد.
در آخر توجه مدیران شهری را به این نکته جلب می کنم همانطوری که ایجاد فضاهای سبز موجب ابتهاج خاطر شهروندان می گردد به موازات ان نیز در ارتقا سلامتی و ایمنی هموطنان نیز تاثیرات قابل توجهی دارد.