مدیریت تراکم ترافیک در بافتهای فرسوده
«بیش از ۱,۵ میلیون نفر از شهروندان تهرانی و حدود ۱۹ میلیون نفر از جمعیت کشور (حدود ۳۰ درصد کل جمعیت) در بافتهای نابسامان شهری زندگی میکنند.» این آمار، بخشی از اظهارات محمدسعید ایزدی، مدیرعامل شرکت عمران و بهسازی شهری ایران و معاون وزیر راه و شهرسازی است.
فارغ از اینکه در صورت وقوع زلزله و حوادث غیرمترقبه چه فاجعهای به بار خواهد آمد، اگر از منظر حملونقل شهری نیز به این ارقام توجه کنیم، تصور تراکم ترافیک انسانی و خودرو در فضاهای متراکم شهری بسیار عذاب آور خواهد بود. از این رو، بهسازی و نوسازی بافتهای فرسوده در کنار توسعه حملونقل عمومی از اولویتهای اصلی کلان شهرهاست.
ترافیک انسانی
ارائه تسهیلات برای نوسازی و مقاومسازی بافتهای فرسوده و ساخت و سازهای جدید و کم هزینه برای جابهجایی شهروندان به مناطق دارای ساخت و ساز مقاوم، ترغیب افراد به سکونت در شهرهای جدید با تجهیزات لازم و امکانات حملونقلی مناسب، برخی از راهکارهایی است که برای رهایی از وضعیت آشفته بازار بافتهای فرسوده و خروج از ترافیک انسانی مطرح میشود؛ راهکارهایی که یا بارها مطرح شده و اجرا نشده یا اجرایی کردن آنها بعضا مشکلات و چالشهای دیگری پدید میآورد.
با لحاظ کردن همه این موارد و در حالت فعلی، ساماندهی سیستم حملونقل خصوصا حملونقل عمومی در کلان شهرها برای مناطقی که بافتهای فرسوده بیشتری در آنجا وجود دارد، یک اقدام عاجل و فراتر از تصمیمات مدیران شهری پایتخت یا سایر کلان شهرهاست و نیازمند حمایت دولت و مجلس از طرحهای تسهیل حملونقل عمومی شهری خصوصا در جنوب پایتخت و مناطق محروم دیگر است.
در این خصوص، علیرغم اقدامات انجام شده برای توسعه خطوط BRT، ایستگاههای مترو و پایانههای اتوبوسرانی و تاکسیرانی در نقاط مختلف شهر، هنوز کمبودها و خلاهای بسیاری احساس میشود که انتظار است در برنامه ششم توسعه به طور مشخص و در برنامههای پنج ساله شهری جزء اولویتها قرار گیرد. تحقق این امر، مستلزم ایجاد مدیریت یکپارچه و واحد شهری است که علیرغم تأکید بر آن از برنامه چهارم توسعه تاکنون، همچنان مغفول واقع شده است.
مدیریت یکپارچه
احمد حکیمی پور، عضو شورای شهر تهران، سال گذشته در آستانه انتخابات مجلس دهم، توجه جدی نمایندگان مجلس را به توسعه حملونقل عمومی و ساماندهی بافتهای فرسوده خواستار شده بود. رئیس کمیته میراث فرهنگی شورای شهر، بزرگترین و مهمترین مطالبه از مجلس دهم را تحقق «مدیریت یکپارچه شهری» خصوصا در کلان شهر تهران، عنوان کرده بود.
از سوی دیگر، به اعتقاد محسن سرخو، رییس کمیته حملونقل شورای شهر، ساخت و ساز جدید، در بافتهای فرسوده سالانه حدود یک درصد است که با این وضعیت، ۱۰۰ سال طول میکشد تا بافتهای فرسوده احیا شوند.
به گفته چمران، رئیس شورای شهر، حتی بانکها نیز از سرمایهگذاری در این مناطق پرهیز میکنند و ترجیح میدهند سرمایه خود را در اختیار کسانی قرار دهند که سود بیشتری میدهند. با چنین وضعیتی، امیدواری به بهبود وضعیت بافتهای فرسوده نه تنها در کوتاه مدت بلکه در بلندمدت نیز با هالهای از ابهام مواجه است.
از این رو، توجه به وضعیت حملونقل، فضای پارک خودروها و مانند آن، جزء چالشهایی است که تمام مسئولان به جای مشاجرات بیحاصل و تقصیر را به گردن دیگری انداختن، باید به حل آن بیندیشند.
ساماندهی حملونقل عمومی
رسیدگی به وضعیت حملونقل در مناطق جنوبی و برخوردار از جمعیت انبوه در پایتخت که از سالهای گذشته مورد توجه شهرداری تهران و معاونت حملونقل و ترافیک در زمان تشکری هاشمی بوده، اکنون با حضور مازیار حسینی، معاون جدید حملونقل و ترافیک نیز تداوم یافته است.
بسیاری از خطوط تندرو اتوبوس و نیز ایستگاههای مترو ابتدا در مناطق پرجمعیت و پر تردد شهر به بهرهبرداری رسیدهاند که بیانگر توجه به ساکنان مناطق بافتهای فرسوده، حاشیه شهر و پرجمعیت پایتخت است.
حسینی نیز در اوایل مردادماه بعد از آنکه بر مسند ریاست سازمان حملونقل و ترافیک تهران تکیه زد، با تشریح برنامههای این معاونت، از اولویت توسعه مترو و اتوبوس برای اهالی جنوب و جنوب شرق سخن گفت؛ یعنی همان مناطقی که محروم تر، پرجمعیتتر و بخشی از آنها، ساکنان بافتهای فرسوده هستند.
وی در همین زمینه با اشاره به پروژه خط شش مترو، اظهار کرد که این پروژه با توجه ویژه به توسعه مترو در جنوب شهر، به مردم تهران بهویژه اهالی مناطق محروم جنوب، جنوب شرق و شرق تهران خدماترسانی میکند.
وی همچنین بر تقویت و نوسازی ناوگان اتوبوسرانی در این مناطق تأکید و تصریح کرد که نه تنها مترو باید مناطق جنوبی تهران را تحت پوشش قرار دهد، بلکه مقصد مشترک اتوبوسهای نو که وارد ناوگان اتوبوسرانی پایتخت میشوند، به جای مناطق برخوردار شمال شهر، مناطق کمتر برخوردار جنوب شهر که محرومترین و در عین حال شریفترین انسانها در آن زندگی میکنند، خواهد بود.
سهم دولت، مجلس و شهرداری
غیر از تهران، در سایر کلان شهرهای کشور نیز افراد زیادی در بافتهای فرسوده و مناطق پرجمعیت تردد میکنند که هنوز دسترسی مناسبی به وسایل حملونقل عمومی ندارند و وضعیت پایتخت، به خاطر اولویت بخشیدن به توسعه حملونقل عمومی علیرغم محدودیتهای مالی و عدم تخصیص بودجه مناسب از سوی دولت، به مراتب بهتر از دیگر شهرهاست.
وزارت راه و شهرسازی و معاونتهای مرتبط با شهرسازی، وزارت کشور و نهادهای زیرمجموعه مرتبط با حملونقل، نمایندگان مجلس دهم و مدیران شهری کلان شهرها، همگی باید نسبت به ساماندهی وضعیت حملونقل شهری در بافتهای فرسودهای که ۳۰ درصد جمعیت کشور و ۱,۵ میلیون شهروند تهرانی را شامل میشود، حساس باشند. سهم مجلس در تصویب قوانین مناسب و سهم دولت و مدیریت شهری در اجرای صحیح آن، راهگشا خواهد بود.
لینک خبر:
http://transportationweekly.ir/fa/Main/Detail/7493