پیشگیری از خشونت علیه زنان در سیستم حملونقل
تیننیوز| مترجم: بهاران پدرام- زمانی که شما از وسایل نقلیه عمومی استفاده میکنید، چه مترو باشد و چه اتوبوس، احتمالا به طور خودکار و ناخود آگاه در مورد تفاوتهای جنسیتی فکر نمیکنید. اما تجربههای مردان و زنان از سیستم حملونقل با یکدیگر بسیار متفاوت است، بهویژه زمانی که مسئله به امنیت فیزیکی آنها بر میگردد.
تحقیقات اخیر سطح بالایی از خشونت علیه زنان و دختران را در بسیاری از شهرهای مختلف در سرتاسر دنیا، در سیستم حملونقل عمومی و مکانهای عمومی نشان میدهد. معمولترین انواع این آزار و اذیتها در وسایل نقلیه عمومی از چشم چرانی و ایستادن به نحوی که منجر به برخورد فیزیکی ناخواسته شود گرفته تا توهینهای جنسیتی را در بر میگیرد. مانند جامعه جهانی که ۸ مارس را به عنوان روز جهانی زن نامگذاری کرده است، بانک جهانی نیز تأکید خود را بیشتر بر پیشگیری از آزاری که زنان و دختران ممکن است در حین استفاده از وسایل نقلیه عمومی هم در کشورهای توسعه یافته و هم در
کشورهای در حال توسعه با آن مواجه شوند، گذاشته است.
معضل امنیت زنان در وسایل حملونقل عمومی، از آنجایی نگران کنندهتر میشود که این زنان هستند که بیشتر از مردان از سیستم حملونقل عمومی برای رفت و آمدهای خود استفاده میکنند. بنابراین، امنیت زنان تبدیل به یک اولویت برای سلسله برنامههای مربوط به حملونقل در بانک جهانی شده است که چیزی معادل یک پنجم از کل وامهای بانک جهانی به آن تخصیص داده شده است. این سرمایهگذاریها برای افزایش دسترسی به موقعیتهای شغلی، خدمات درمانی و تحصیلات حیاتی هستند. برای افزایش امنیت زنان در وسایل حملونقل عمومی، بخشهای مختلف بانک جهانی دست به
دست هم دادهاند تا راهحلهایی خلاقانه، عملی و به اثبات رسیده که امکان دسترسی ایمن زنان و دختران به خدمات، مراکز خرید و فرصتهای شغلی را افزایش میدهد، شناسایی و فراهم کنند.
مداخله کلیت گرایانه
امروزه، تعداد روزافزونی از پروژههای بانک جهانی اعمال و رویههایی را در بر میگیرد که از خشونت علیه زنان در وسایل نقلیه عمومی پیشگیری میکند. این دخالت کلیت گرایانه، تعدادی استراتژی چند- بخشی را با یکدیگر ترکیب میکند تا به اثرگذاری عمیق تری دست یابد.
بعضی از این استراتژیها عبارتند از:
مشارکت جامعه در طراحی، اجرا و نظارت بر پروژه
استفاده مبتکرانه از ICT (تکنولوژی ارتباطات و اطلاعات) برای گزارش موارد آزار، تولید محتواهای مربوطه و بهبود دسترسی به اطلاعات یا سرویسهایی که میتوانند به مشخص کردن محلی که آزار در آنجا اتفاق افتاده است، کمک کنند.
آموزش دادن امنیت فیزیکی و موضوعات مرتبط با جنسیت به پرسنل بخش وسایل حملونقل و استفاده از کمپینها برای افزایش آگاهی و تلاش برای تغییر هنجارها، عادات و رفتارهایی که منجر به خشونت علیه زنان و دختران میشود.
برنامه "سفر کردن در امنیت" در مکزیکو سیتی، برای مثال، با هدف جلوگیری، مشخص کردن متهم و جریمه برای خشونت علیه زنان و دختران در وسایل حملونقل عمومی راهاندازی شد. این برنامه توسعه یافت و به وسیله بعضی فدرالها و آژانسهای دولتی وابسته به شهرداری، از جمله inMujeres DF (نهادی در مکزیک برای کمک به زنان) و آژانس سیستم حملونقل عمومی کلان اجرا شد. طرح اولیه چهار عنصر اصلی را در بر میگرفت: تعبیه کیوسکهای خدمات درون ایستگاههای مترو برای تقاضای کمک یا گزارش حادثه، آموزش کارمندان این سیستم حملونقل از جمله رانندگان و اپراتورها، توزیع
اعلامیههای مربوط به این کمپین در وسایل حملونقل عمومی و ایستگاهها و تخصیص واگن و قسمت مخصوص خانمها در مترو و اتوبوس. ۵۸ درصد از خطوط مترو و ۱۰۰ درصد اتوبوسهای بیآر تی، اکنون بخش مخصوص خانمها را دارا هستند.
توسعه زیر بنا و خدمات حملونقلی، بر مبنای تاریخ و از زمان گذشته، به دلیل اینکه نقشهای جنسیتی و تفاوتهای مردان و زنان در استفاده از سیستم حملونقل تعریف نشده بوده و مفهومی نداشتند، با چشم پوشی از مفهوم جنسیت صورت گرفته است
نقشهای متفاوت زنان و مردان، تصمیمات آنها برای جا به جایی و نیازهای آنها برای حملونقل را مشخص میکند. الگوی جا به جایی برای زنان و مردان متفاوت است. الگوهای جابه جایی زنان معمولا پیچیدهتر و ناهمگونتر از مردان است، بهویژه در کشورهای با درآمد کم یا متوسط. به دلیل اینکه آنها باید از فرزندان خود یا والدین سالخورده خود نیز مراقبت و نگهداری کنند، نیاز دارند تا جابه جاییهای خود را هم از نظر زمانی و هم مکانی به کوتاهترین شکل ممکن انجام دهند. به همین دلیل هم علاقه دارند تا همه ی جابه جاییهای خود را یکجا کرده و با هم ترکیب کنند و با وسایل
نقلیه سطح پایینتر و با بار بیشتری در دست، نسبت به مردان جا به جا میشوند.
میزان بالای آزار و اذیت در وسایل حملونقل عمومی میتواند میل زنان به سفر و جابه جایی را محدود و انتخابهای آنها برای کسب درآمد و انتخاب شغل را کاهش دهد. زنان حتی نسبت به افراد بیگانه به میزان بالاتری در معرض خشونت هم در وسایل حملونقل عمومی و هم در زمانی که پیاده این مسیرها را طی میکنند قرار دارند. بنابراین، تضمین دسترسی به یک حملونقل ایمن، با کیفیت، مقرون به صرفه و قابل اطمینان برای زنان ضروری است تا بتوانند در وقتهای آزاد خود به فعالیتهایی بپردازند که دسترسی آنها به تحصیلات، خدمات درمانی، فروشگاهها و مشاغل را بهبود
بخشد.
به عنوان ارزیابی تأثیرات اجتماعی و محیطی هر پروژهای در حوزه ی حملونقل، بسیار مهم و حیاتی است که این ارزیابیها به خوبی ریسکهایی که زنان و دختران در معرض آن قرار دارند را مستند کند.
این ریسکها شهر به شهر و کشور به کشور متفاوت هستند، بنابراین این مسئله بسیار مهم است که اشراف بیشتری بر آنچه این ریسکهای بزرگ و مسائل مربوط به آن داشته باشیم و بعد از آن مطمئن شویم که ما سیستمی را طراحی کردیم که این ریسکها را بازتاب میدهد و آنها را ترجیحا پیشگیرانه دنبال کنیم. انجام فعالیتهای پیش گیرانه نیازمند مشارکت انجمنهای محلی در طول طراحی، اجرا و نظارت بر یک پروژه مربوط به حملونقل است.
اگر شما واقعا میخواهید که تأثیری بر نوع رفتاری که با زنان و دختران در وسایل حملونقل عمومی میشود داشته باشید، باید بدانید که این مسئله هم هنجارهای اجتماعی را در بر میگیرد وهم ابعادی محلی دارد که قابل انکار نیست. و بنابراین بسیار حیاتی است که قبل از شروع پروژه و در طراحی این نوع دخالتها و در هنگام اجرا و بعد از آن هنگام پیگیری برنامه، افراد ذینفع (زنان و دختران) را نیز درگیر کار کنیم. بنابراین اجرای پروژه منوط به در کنار هم داشتن بعضی عوامل است: تکنولوژی میتواند بهاندازه طراحی سیستم زیربنایی و خدمات نقش مهمی را بازی کند، اما مشارکت دادن کردن
زنان و دختران در کار یک کلید است و در ابعاد وسیع تر، مشارکت دادن جامعه و در پی آن طراحی سیستمی که میتواند هدایت گری برای تغییر در رفتار باشد، چرا که خود بخشی از مسئله است.
چه مطلب مهمی است این حمایت از زنان و دختران در استفاده از وسایل حمل ونقل عمومی که متاسفانه مسئولین به آن چندان اهمیتی نمی دهند چه در اتوبوس ها و چه در مترو کمترین واگن ها را به زنان اختصاص داده اند، هنگامی که سوار اتوبوس میشوی میبینی مثل قفسه کتاب بهم چسبیده اید ودرقسمت آقایون صندلی های خالی را میبینی نهایت انزجار را نسبت به مسئولین که از قضا همگی آقا تشریف دارند وبرای زنان هم تصمیم میگیرند پیدا میکنی. من فکر میکنم باید فضاهای بیشتری برای نشستن چه در اتوبوس ها و چه در واگن های مترو قرار دهند چرا که عمدتا زنان دچار کمر درد و پادرد هستند، فرزندان بیشتر همراه مادرانشان هستند، اکثرا زنان خرید های خانواده را انجام میدهند…