بازگشت سریع و شتاب زده به پروازها ریسک جدی برای ایمنی است
مدیرکل ایمنی و تضمین کیفیت شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران گفت: بازگشت سریع و شتاب زده به پروازها بدون طی کردن مراحل لازم می تواند ریسک های جدی برای ایمنی ایجاد کند.
امیر هوشنگ عبدی با بیان اینکه بازگشت به عملیات پروازی باید ایمن، مرحله ای و مبتنی بر ارزیابی دقیق باشد، اظهار کرد: در شرایطی که فعالیت شرکت هواپیمایی برای مدتی متوقف یا محدود شده، ممکن است تغییرات پنهان و پیچیده ای در حوزه های فنی، انسانی، عملیاتی و حتی سازمانی ایجاد شده باشد. به همین دلیل، بازگشت سریع و شتاب زده به پروازها بدون طی کردن مراحل لازم می تواند ریسک های جدی برای ایمنی ایجاد کند.
به گزارش تین نیوز به نقل از ایسنا، مدیرکل ایمنی و تضمین کیفیت شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران افزود: بازگشت به آسمان باید بر پایه مدیریت تغییر (MOC) و در چارچوب سیستم مدیریت ایمنی (SMS) انجام شود. Management of Change یا MOC یکی از بنیادی ترین ابزارهای مدیریت ایمنی در صنعت هوانوردی است. فلسفه این رویکرد بر یک اصل ساده اما بسیار مهم استوار است؛هیچ تغییری نباید بدون بررسی پیامدهای ایمنی آن اجرا شود.
مدیرکل ایمنی و تضمین کیفیت شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد: وقتی یک شرکت هواپیمایی به هر دلیل برای مدتی از عملیات عادی دور می شود در بازه توقف ممکن است تغییراتی در چهار حوزه اصلی یعنی سخت افزار، نرم افزار، منابع انسانی و محیط عملیاتی شکل بگیرد. اگر خطرات ناشی از این تغییرات شناسایی و کنترل نشوند، ممکن است کیفیت عملیات و سطح ایمنی را تحت تأثیر قرار دهند. MOC به ما کمک می کند دقیقاً بدانیم چه چیزی تغییر کرده، چرا تغییر کرده، چه مخاطراتی دارد و چگونه باید آن را کنترل کنیم.
وی اضافه کرد: خطرات متعددی وجود دارد. برای مثال ناوگان باید از نظر استمرار صلاحیت پروازی به دقت بررسی شود. تجهیزاتی که مدتی بلااستفاده بوده اند نیازمند بازرسی هستند. کارکنانی که مدت زیادی با یک فرایند یا تجهیز کار نکرده اند ممکن است در معرض خطای سهوی بیشتری باشند. دوره های آموزشی اجباری باید کنترل و به روز شوند و همه واحدها باید از محدودیت های عملیاتی جدید آگاه باشند.از طرف دیگر ممکن است زیرساخت ها، رویه ها، مسیرها یا شرایط پشتیبانی نیز تغییر کرده باشند. بنابراین بازگشت بدون MOC می تواند احتمال بروز خطا، ناهماهنگی و حتی اختلال در ایمنی پرواز را افزایش دهد.
وی با اشاره به اینکه MOC صرفاً یک ابزار فنی نیست بلکه یک رویکرد جامع سیستماتیک است، اظهار کرد: در این فرآیند فقط به هواپیما یا تجهیزات نگاه نمی کنیم بلکه عامل انسانی، هماهنگی بین واحدها، رویه های عملیاتی، شرایط محیطی و سایر عوامل دخیل در عملیات پرواز را هم بررسی می کنیم.یکی از مدل های مناسب برای بررسی میزان اثر گذاری هر قسمت بر سایر قسمت ها، SHELL Model است. در این مدل نحوه تعامل نیروی انسانی با سایر ارکان و عناصر در نظر گرفته می شود.
عبدی در پاسخ به این سوال که فرآیند مدیریت تغییر در بازگشت به عملیات چگونه اجرا می شود؟ گفت: این فرآیند یک مسیر پنج مرحله ای دارد. مرحله اول، ارزیابی جامع اولیه است. در این مرحله تمام تغییرات کوچک و بزرگ در حوزه های فنی، انسانی، محیط عملیاتی، سازمانی و اقتصادی شناسایی و ثبت می شود. مرحله دوم، اولویت بندی و تخصیص منابع است. یعنی تغییرات بر اساس میزان تأثیر بر ایمنی و عملیات رتبه بندی می شوند. مرحله سوم، شناسایی مخاطرات و تعیین کنترل هاست. در این مرحله برای هر تغییر، ریسک ها ارزیابی و اقدامات کنترلی طراحی می شود.مرحله چهارم بازگشت تدریجی به عملیات است. یعنی شروع فعالیت ها به صورت مرحله ای و متناسب با آمادگی کارکنان، تجهیزات و واحدها انجام می شود. مرحله پنجم درس آموزی و بازبینی است. پس از شروع عملیات، جلسات مشترک برگزار می شود تا عملکرد بررسی و درس آموخته ها استخراج شود.
وی با بیان اینکه نقش آموزش بسیار حیاتی است، گفت: هر زمان که یک فعالیت برای مدتی متوقف می شود، بخشی از مهارت های اجرایی ممکن است دچار افت شود یا با روش های جدید نیازمند تطبیق باشد. به همین دلیل، دوره های آموزشی، بازآموزی ها و ارزیابی های مهارتی باید پیش از بازگشت کامل به عملیات کنترل و به روزرسانی شوند. ما در ایمنی هوانوردی با مجموعه ای از مهارت های حساس سروکار داریم و کوچک ترین غفلت می تواند پیامدهای بزرگی داشته باشد. آموزش، در اینجا نه یک گزینه، بلکه یک ضرورت ایمنی است.
مدیرکل ایمنی و تضمین کیفیت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران در بخش دیگری از صحبت هایش با اشاره به اینکه بازگشت تدریجی، فرصت کنترل، پایش و اصلاح را فراهم می کند، عنوان کرد: اگر سازمان یک باره و بدون آمادگی کامل وارد عملیات سنگین شود، احتمال ناهماهنگی و خطا بالا می رود. اما در بازگشت تدریجی، هر مرحله با ارزیابی انجام می شود، ایرادها زودتر شناسایی می شوند و امکان اصلاح پیش از تعمیم کامل فعالیت وجود دارد.این دقیقاً همان چیزی است که MOC دنبال می کند: کنترل برنامه ریزی شده و استاندارد بر روند بازگشت به عملیات.
به گفته وی، اجرای MOC یک الزام قانونی و مقرراتی است. در صنعت هوانوردی، بر اساس مقررات ملی و بین المللی مرتبط با SMS، هر تغییر باید ارزیابی و کنترل شود. در شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی نیز جزئیات اجرایی این موضوع در بخش ۱.۲۵.۲ نظامنامه مدیریت ایمنی و کیفیت (SQMM) آمده و همه بخش ها ملزم به رعایت آن هستند.بنابراین ما با یک توصیه اختیاری مواجه نیستیم بلکه با یک استاندارد حرفه ای و تعهد سازمانی به ایمنی روبه رو هستیم.
