◄ نرخ حمل ونقل دریایی در مسیرهای مهم جهان به رکوردهای تازه رسید
همزمانی تنش های ژئوپلیتیک در دریای سرخ و خشکسالی در کانال پاناما و رود راین، کرایه حمل کانتینری جهان را به رکوردهای تاریخی رساند؛ شوکی که با افزایش هزینه های لجستیک، زنجیره تأمین و صنایع بین المللی را با بحران جدی مواجه کرده است.
رسانه های بین المللی از جمله فایننشال تایمز و رویترز می گویند نرخ حمل ونقل دریایی در مسیرهای کلیدی جهان، از کانال پاناما تا دریای سرخ و دریای سیاه، تحت تأثیر هم زمان تنش های ژئوپلیتیک، اختلال در مسیرهای ترانزیتی و خشکسالی های پی درپی به سطوحی بی سابقه رسیده است؛ روندی که به گفته شرکت های کشتیرانی و تحلیل گران بازار، هزینه تمام شده تجارت جهانی را دوباره بالا برده و فشار تازه ای بر زنجیره تأمین، کارخانه ها و واردکنندگان وارد کرده است.
به گزارش سرویس دریایی تین نیوز، بر پایه تازه ترین داده ها و گزارش های رسانه های معتبر بین المللی، بازار حمل ونقل دریایی جهان در هفته ها و ماه های اخیر وارد دوره ای پرنوسان شده است؛ دوره ای که در آن، کرایه برخی مسیرهای مهم به طور هم زمان تحت فشار قرار گرفته و در مواردی به رکوردهای تازه رسیده است.
فایننشال تایمز در گزارشی نوشت قیمت حمل ونقل در مسیرهای مهمی مانند کانال پاناما، رود راین، دریای سرخ و دریای سیاه طی ماه گذشته افزایش کم سابقه ای را تجربه کرده است. این روزنامه، دو عامل اصلی را در جهش نرخ ها مؤثر دانسته است: نخست، تداوم درگیری ها و ناامنی های منطقه ای که مسیرهای سنتی تجارت را مختل کرده، و دوم، خشکسالی های طولانی مدت در اروپا و آمریکای لاتین که سطح آب برخی مسیرهای آبی را به طور محسوس کاهش داده است.
در همین حال، رویترز در گزارش های جداگانه ای از تداوم فشار بر بازار کانتینری خبر داده و نوشته است شرکت های حمل ونقل از نرخ های بالاتر بهره مند شده اند؛ افزایشی که به گفته این خبرگزاری، حاصل ازدحام بندری، گلوگاه های شبکه، تقاضای قوی و تغییر مسیر کشتی ها است. در یکی از این گزارش ها، آمده است که شرکت هایی مانند مرسک و هاپاگ لوید بخشی از سرویس های خود را به تدریج از مسیر کانال سوئز بازگردانده اند، اما فضای بازار همچنان شکننده و پرریسک است.
از سوی دیگر، وضعیت کانال پاناما نیز همچنان یکی از عوامل مهم در بالا ماندن هزینه حمل ونقل جهانی است. بر اساس اطلاعیه رسمی اداره کانال پاناما، به دلیل ادامه کاهش سطح آب، محدودیت آبخور مجاز کشتی های نئوپانامکس از اواخر اوت ۲۰۲۶ دوباره کاهش یافته است؛ تصمیمی که نشان می دهد بحران آب در این مسیر حیاتی هنوز به طور کامل مهار نشده و می تواند بر زمان بندی و هزینه عبور کشتی ها اثر بگذارد.
در بخش شاخص های قیمتی نیز داده های بازار تصویر مشابهی را نشان می دهد. شاخص جهانی کانتینر دروری (WCI) در تازه ترین به روزرسانی خود همچنان در سطح بالایی قرار دارد و نوسان نرخ ها در مسیرهای اصلی، به ویژه در تجارت آسیایی-اروپایی و ترانس پاسیفیک، ادامه دارد. هم زمان، شاخص های دیگر مانند SCFI و CFI نیز از حفظ سطح بالای کرایه ها حکایت دارند؛ سطحی که نشان می دهد بازار هنوز به وضعیت پیشین بازنگشته و از آرامش پایدار فاصله دارد.
تحلیل گران می گویند این شرایط برای واردکنندگان، صادرکنندگان و صنایع وابسته به حمل ونقل دریایی پیام روشنی دارد: هزینه لجستیک در حال بازتعریف شدن است. کارخانه ها و شرکت های بازرگانی در چنین فضایی ناچارند یا تولید و تأمین را متوقف کنند، یا از مسیرها و مبدأهای گران تر کالا وارد کنند. به عبارت دیگر، افزایش نرخ حمل ونقل دریایی تنها یک مسئله فنی در بازار کشتیرانی نیست، بلکه به سرعت به قیمت تمام شده کالا، موجودی انبارها، زمان تحویل و رقابت پذیری صنایع منتقل می شود.
در کنار این عوامل، رشد قیمت نفت خام نیز می تواند از مسیر سربار سوختی BAF و همچنین حق بیمه ریسک جنگی بر نرخ ها فشار بیشتری وارد کند. همین موضوع باعث شده بسیاری از شرکت های حمل ونقل و فورواردرها، در برنامه ریزی های خود رزرو زودهنگام، انعطاف در مسیر و زمان بندی، و افزایش حاشیه امن را در دستور کار قرار دهند.
در پایان باید گفت، بازار حمل ونقل دریایی جهان در مقطع فعلی تحت تأثیر هم زمان تنش های ژئوپلیتیک، خشکسالی، محدودیت مسیرهای آبی و تقاضای فصلی قرار دارد؛ ترکیبی که فعلاً نشانه ای از کاهش سریع نرخ ها بروز نداده و به گفته تحلیل گران، می تواند برای مدتی دیگر نیز سطح بالای کرایه ها را حفظ کند.