ایران و کریدور خزر؛ رقابت تازه روسیه و قزاقستان در مسیر ترانزیت چین به اروپا
قزاقستان و روسیه با امضای توافقنامه راه اندازی «خط کشتی های رو-رو» میان بندر کوریک و بندر مخاچ قلعه، گامی برای ایجاد کریدوری تازه در دریای خزر برداشته اند که ضمن رقابت با مسیر ترانزیتی ترکمنستان، به دنبال جذب بارهای چینی مسیر آسیای مرکزی است؛ تحولی که جایگاه ایران در کریدورهای شرق-غرب و شمال-جنوب را تحت تأثیر قرار می دهد.
قزاقستان و روسیه با امضای توافقنامه راه اندازی «خط کشتی های رو-رو» میان بندر کوریک و بندر مخاچ قلعه، گامی برای ایجاد کریدوری تازه در دریای خزر برداشته اند که ضمن رقابت با مسیر ترانزیتی ترکمنستان، به دنبال جذب بارهای چینی مسیر آسیای مرکزی است؛ تحولی که جایگاه ایران در کریدورهای شرق-غرب و شمال-جنوب را تحت تأثیر قرار می دهد.
به گزارش تین نیوز به نقل از ایرنا، شرکت راه آهن قزاقستان (قزاقستان تمیر ژولی) اعلام کرد که بندر کوریک در قزاقستان و بندر مخاچ قلعه در روسیه، توافقنامه راه اندازی سرویس کشتی های حامل وسایل نقلیه سنگین را در دریای خزر امضا کرده اند.
هدف از این همکاری، هدایت جریان بارهایی است که هم اکنون از مسیر چین، آسیای مرکزی و بندر ترکمنباشی ترکمنستان حمل می شوند، به مسیر جدید کوریک-مخاچ قلعه اعلام شده است.
بندر کوریک در ساحل شرقی دریای خزر و در جنوب بندر آکتائو واقع شده و مجموعه کشتی روی آن بر ترابری غلات، فرآورده های نفتی، کودهای شیمیایی و سایر کالاها متمرکز است. در مقابل، بندر مخاچ قلعه به عنوان تنها بندر آب های عمیق و بدون یخ روسیه در دریای خزر، حلقه ارتباطی در سیستم حمل ونقل بین جنوب روسیه با کشورهای آسیای مرکزی، قفقاز و ایران محسوب می شود.
این مسیر جدید، گزینه های لجستیکی تازه ای را برای حمل کالا در سراسر منطقه خزر فراهم می کند. برخلاف کریدور میانی (مسیر حمل ونقل بین المللی فرا‑خزر) که چین و اروپا را از طریق آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی و با دور زدن روسیه به هم متصل می کند، مسیر کوریک-مخاچ قلعه یک شاخه روسی را به لجستیک ترانزیتی خزر اضافه می کند.
قزاقستان برای تضمین ناوبری در تمام فصول سال و افزایش رقابت پذیری، سرمایه گذاری گسترده ای در زیرساخت های ساحل دریای خزر انجام داده است. عملیات لایروبی در بندر کوریک انجام شده و برنامه مشابهی نیز برای تعمیق آب و بهبود دسترسی کشتی ها در بندر آکتائو در نظر گرفته شده است.
همچنین، عملیات ساخت پایانه چندمنظوره «سارژا» در بندر کوریک در جریان است. این پروژه با همکاری گروه بنادر ابوظبی از امارات متحده عربی اجرا می شود و پیش بینی می شود ظرفیت سالانه آن به پنج میلیون تن برسد.
براساس برنامه جامع توسعه زیرساخت های دریایی قزاقستان برای سال های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۸، این کشور قصد دارد یک قطب بزرگ حمل ونقل و لجستیک مبتنی بر بنادر آکتائو و کوریک ایجاد کند. در این برنامه، افزایش ۵۰ درصدی ظرفیت کل ترابری باری و سه برابر شدن حجم جابجایی کانتینر تا سال ۲۰۲۸ پیش بینی شده است.