صدور اولین بیمه‌نامه ترانزیت بیمه‌دی

با تشکر از گمرک محترم ومدیران لایق بیمه دی برای حل مشکل ترانزیت موفق باشید

در " مصائب الساربان فی کاروان " منتشره در صده مجهول آمده است: " دوش در خواب نوش، صاحبدلی بدید؛ فعالی در برزخ و پادشاهی در جنت برین، مقیم. از تعجب شاخ درآورد. که چه سان ممکن است چنین شود. از عالم غیب ندا آمد: هان ای دل غافل دانی که چرا؟ آن پادشاه خدمت کاروان می نمود و این فعال به ظاهر عابد تقرب شاهان " معنا و حاشیه نگاری بر قطعه مذکور به زبان معاصر در جزوه یه آلام و دردهای فعالان واقعی صنعت حمل و نقل منتشره در قرن ایکس این گونه آمده است. دلداده ای دیشب در خواب، کابوسی دید. ایشان دیدند. فعالی در جهنم و بزرگی در بهشت سکونت برگزیده اند. تعجب نمود. عجب چرا این چنین شد. چه طور ممکن این گونه شود. از آن سوی دیوار صدای ملکوتی طنین انداز شد. " آن بزرگوار و پادشاه خوبان همه عمر در خدمت رانندگان بوده است و این فعال در اندیشه نزدیکی به صاحبان زر و زرو و تزویر. " واژه دوش دارای دو معنا است در جداول متقاطع آید دوش = شبی در حمام معنا و حاشیه نگاری بر قطعه مذکور به زبان عامیانه مَشَ مَمَد دَست از گلویم بَردار. بِگذار نَفَس بِکِشَم.

وقتی یک محموله ترانزیتی وارد قلمرو گمرکی یک کشور می شود جهت جلوگیری از تضیع حقوق حقه آن کشور، گمرک موظف است تضمین هایی از شخصیت حقیقی و یا حقوقی که به نیابت از صاحب کالا مسئولیت حمل و نقل محموله مذکور از سرزمین کشور را بر عهده گرفته است اخذ نماید. در طی سالیان متمادی فعالان این بخش گردهم آمده قواعد متحد الشکل و قوانین و کنوانسیون هایی را تصویب نموده اند. در این بین رایج ترین و مشهورترین آنها کنوانسیون تیر است که ناظر بر حقوق، مسئولیت ها و وظایف حمل کننده در قبال گمرک و موسسه ضامن است. عمده مقصد نهایی محمولات ترانزیتی از قلمرو سرزمینی ایران کشورهای تازه استقلال یافته اتحاد جماهیر شوروی سابق، جمهوری اسلامی افغانستان و جمهوری عراق هستند. به رغم عضویت قریب به اتفاق کشورهای مذکور در کنوانسیون تیر، عدم وجود زیرساخت های سخت افزاریی و نرم افزاریی در کشورهای مقصد به ویژه به هنگام تسویه دفترچه تیر منجر به کاهش رغبت شرکت های حمل و نقل فعال در عرصه ترانزیت در استفاده از دفترچه تیر گردیده است. و با استفاده از سند حمل سی ام آر و با سپردن وثیقه ضمانتی از موسسات بیمه اقدام به حمل و نقل و عبور کالای ترانزیتی می نمایند. در این بین سالهای مدیدی است که همواره گمرک محترم ایران به ویژه به هنگام تعویض مدیران آن، موسسات بیمه طرف قرارداد گمرک با چالش بزرگ عدم تایید بیمه نامه های صادره مواجه می شوند. گویا موسسات فوق الذکر به مسئولیت های خود در قبال گمرک متعهد نمی باشند. اگر عملکرد شرکت های بیمه به نحوی نادرست و لنگ است. چرا چنین مسئولیتی به موسسات بیمه واگذار شده است و بخش خصوصی و شبه دولتی عاجز از عمل به تعهدات خود هستند. در طی این چند ده سال چرا چاره ای اندیشیده نشده است؟ چرا گمرک از اخذ حقوق حقه خود از شرکت های بیمه عاجز و ناتوان است؟ چرا موسسه دیگری همچون اتاق بازرگانی که به عنوان موسسه ضامن دفترچه تیر معرفی شده است این مسئولیت را بر عهده نمی گیرد و یا نمی گذارند؟ این عدم هماهنگی و خود تحریمی سالیانی متمادی است که بر گرده شرکت های حمل و نقل سنگینی می کند. هر سال گمرک اعلام می کند بیمه نامه های تضمینی فلان شرکت بیمه نامعتبر است. شرکت های حمل و نقل باید منتظر ظهور شرکت جدیدی باشند که با لابی گری و تخفیف برای برخی همکاران وارد عرصه می شود. و سپاس و سفره نذری از طرف به ظاهر لابی گران پهن می گردد. روزها و ماه ها طول می کشد تا برخی دوستان در اتاق های خواب خود هم اندیشی نموده و سفره دیگری پهن نمایند و منت سر این بخش مظلوم گذارده شود که بعد از روزها و ماه ها فکر و تلاش بالاخره گمرک ضمانت نامه این شرکت را قبول نمود. این موضوع یکی از عوامل فساد و رانت است. متولیان و مجریان از حل این چنین موضوع ساده ای در صنعت حمل و نقل عاجز هستند. در گمرک ایران دایره ای به نام دفتر نظارت بر ترانزیت مشغول به کار است. همکاران زحمت می کشند نام آن نشانگر وجود یک ناظر و ناظم است که به جای تسهیل ترانزیت، همواره شرکت های حمل و نقل را به عنوان قاچاقچی بالفعل شناخته و همواره درصدد مچ گیری هستند. در طی این سال های همیشه یک لیست سیاه بلند بالایی از شرکت های حمل و نقل دارند. که باید به فکر خود باشند. به جای همکاران گمرک هر پانزده روز به گمرکات خروجی مراجعه نموده و اعلام وصول جمع کنند. فلان ردیف مرزی چرا هنوز باز است. اعلام وصول ارائه شده جعلی است. باید فرآیند به صورت دستی ارسال شود و … و این منجر به رسوب محمولات ترانزیتی در گمرکات ورودی گشته و ضرر و زیان وارده و فساد و خود تحریمی و …

در خصوص استفاده از دفترچه تیر برای محمولات ترانزیتی افزون بر نابسامانی های موجود در مقصد به ویژه از مبداء گمرک شهید رجائی لزوم اخذ گواهی قبولی وسیله نقلیه و کانتینر از طرف گمرک به غایت سخت و زمانبر است. نماینده شرکت حمل و نقل باید فوتوگرافی کانتینر را تهیه نماید. به تایید گمرک برساند به موسسه ضامن ارسال نماید و … نیک مستحضر هستید که سرعت در تحویل امانت در اختیار برای محمولات ترانزیتی یکی از عوامل رغبت صاحب کالاها به گزینش دهلیز ایران است. این زمانی محقق می شود که گمرک ایران گواهینامه ایمنی کانتینر(Container Safty Certificate = CSC) را به عنوان گواهی قبولی مورد تایید قرار دهد و این ملزم به اخذ مجوز از نماینده ایران در کنوانسیون تیر است. و… خیلی بغرنج شد. در هر حال ممکن نیست. متاسفانه مجریان کنوانسیون تیر در گمرک نیز آن دانش کافی را ندارند. در تمامی جزوات فیاتا منتشره از طرف انجمن صنفی شرکت های حمل و نقل ایران به جای واژه تسویه دفترچه عبارت تصفیه را به کار برده اند.(که ممکن است غلط تایپی باشد) یک تضمین را تسویه می کنند و یک آب آلوده و فاضلاب را تصفیه یکی از خبرگان گمرک که مدتی نیز معاونت دفتر نظارت بر ترانزیت را برعهده داشتند کتابی(جزوه ای) نوشته اند(تالیف نموده اند) در خصوص کنوانسیون تیر و به کرات عبارت تصفیه را کپی و پست کرده اند. انتظاری هم نیست. همواره گفته اند موفقیتی که با بیست سال تجربه بدست می آید با یک ساعت مطالعه قابل وصول است. …وقتی که گمرک نمی تواند مطالبات خود را از موسسات ضامن فعال اخذ کند گناه شرکت های حمل و نقل چیست؟ در این کشور دهها تشکل دولتی فعال، پولدار و پادار و متعهد به تعهدات خود در امر تجارت و تضمین هستند همچون صندوق توسعه صادرات، صندوق ضمانت محصولات کشاورزی و … دفتر حمل و نقل و پایانه های مرزی سازمان محترم راهداری و حمل و نقل جاده ای به عنوان حامی تشکل های حمل و نقل و دفتر نظارت بر ترانزیت به عنوان مدعی الدولت می توانند این مسئله را بلادرنگ حل و فصل نمایند. در خصوص لیست سیاه گمرک نیز اخیراً موارد قابل ذکر در تاریخ مشاهده شده است. یک شرکت کره ای، فورواردرشیپ معرفی شده از طرف راقم را رد کردند. در خصوص علت آن نیز اظهار داشتند که آن شرکت در فهرست الف ب ج، … سیاه گمرک ایران است. یک سند قابل استناد بین المللی شده است. اگر دردم یکی دوتا بود تحمل می کردم کمرم شکسته …