استفاده اشتراکی از خودرو – Car Sharing

وبلاگ تین نیوز | با توجه به نیاز روزافزون جوامع به کاهش آثار مخرب ناشی از حمل و نقل خودروهای شخصی دولتها همواره در حال بررسی و به راه اندازی روشهای نوین مدیریت و کاهش ترافیک هستند. سیستم های به اشتراک گذاری خودرو و همچنین دوچرخه از جمله روشهای جوان تر مدیریت استفاده از خودرو محسوب می شوند.

این سیستمها تاریخچه نسبتا جوان تری دارند و در ابتدا با مکانیزمی ساده تر و با اهدافی عمدتا اقصادی و سودده پا به عرصه گذاشتند. با وجود انتقاداتی که همواره متوجه استفاده از خودروهای شخصی می باشد این مد حمل و نقل در بسیاری از موارد توسط هیچ مد دیگری قابل جایگزینی نیست و بنابراین به جای تلاش برای حذف این مد، رویکردهای جدید تر سعی به مدیریت استفاده از خودروها در سطح خیابانها پرداخته اند همانطور که هم اکنون بسیاری از شهرها در کشورهای توسعه یافته بصورت جدی و هدفمند اجرای این سیستم ها را در دستور کار خود قرار داده اند.

سیستمهای استفاده اشتراکی خودرو با وجود عمر نه چندان زیاد خود تغییرات زیادی در فرم و نحوه اجرا داشته اند که در نتیجه با اسامی مختلفی از قبیل Car-sharing, Ride-sharing, Vanpooling, Car Clubs, نامیده می شوند.

تاریخچه راه اندازی اولین نمونه های استفاده اشتراکی خودرو تقریبا به دهه 70 میلادی و به کشورهای سوییس و آلمان برمی گردد. با وجود تلاشهای بسیار در دهه 80 میلادی تنها تعداد 62 موسسه با 6000 عضو در 850 مکان مختلف تا سال 1991 میلادی در دنیا گزارش شده بود ولی تعداد افراد عضو شده تا سال 2004 میلادی تنها در کشور سوییس به 26000 نفر در 800 مکان مختلف رسید. شکل (1) روند افزایشی ناوگان خودروهای استفاده شده در این سیستمها و شکل شماره (2) روند افزایشی عضویت در موسسات مربوطه را از سال 2006 تا 2012 در نقاط مختلف دنیا را نشان می دهد که افرایش بیش از 5/3 برابری تعداد خودروها و افزایش قابل توجه حدود 4 برابری عضویت در این بازه زمانی را در سرتاسر دنیا نشان می دهد. 

گزارشهای متعددی از تاثیرات و تواناییهای بالقوه این سیستمها در مدیریت شهری ارایه شده است. گزارش Ryden و همکاران در سال 2005 میلادی 28درصدتا 45درصدکاهش در میزان متوسط کیلومتر طی شده (Vehicles miles traveled) توسط خودروهای شخصی به واسطه اجرای این طرح ها در اروپا را نشان داد. همچنین همین گزارش مدعی شد 6/15درصدتا 34درصدافرادی که به این قبیل موسسات پیوسته بودند خودرو شخصی خود را پس از عضویت فروختند.

تحقیقات موسسه حمل و نقل لندن (Transport for London) در سال 2008 نشان از کاهش مالکیت خودرو شخصی و استفاده بیشتر از حمل و نقل عمومی در نتیجه راه اندازی سیستمهای یاد شده در شهر لندن داشته است. این گزارش اضافه کرد اضافه شدن هر خودرو به سیستم های استفاده اشتراکی از خودرو توانایی حذف تا چهار خودروی شخصی از سطح خیابانها و جلوگیری از خرید شش خودروی جدید را دارا است. در همین راستا شرکت CityCarClub ، یکی از پیشگامان موسسات استفاده اشتراکی خودرو در انگلستان اعلام کرد 17درصداز اعضاء تعداد خودروهای شخصی خود را کاهش دادند و 15درصداستفاده از وسایل حمل و نقل عمومی را از زمان عضویت در این موسسه افزایش دادند.